Инники күөҥҥэ киһи тахсыахтаах
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 12 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Дьоруой сулуһугар тиэрдибит суол

Сунтаар улууһун «Кириэстээх» кэпэрэтиибин чулуу ыанньыксыта, үс истиэпэннээх «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера, Саха сирин хомсомуолун бириэмийэтин лауреата, «Бочуот» уонна «Хотугу сулус» уордьаннардаах Владимир Африканович Михайловка Саха…
26.05.22 14:29

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

Арассыыйа Аартыкатааҕы эрэгийиэннэригэр  ааспыт 2020 сыл бэлиэ сылынан буолла. Ол курдук, хотугу сири-уоту сайыннарыыга уонна өйөөһүҥҥэ туһуламмыт тутаах суолталаах кэккэ федеральнай докумуоннар ылылыннылар. Олортон биирдэстэринэн 2020 сыл от ыйын 13 күнүнээҕи «РФ Аартыкатааҕы түөлбэтигэр урбаан үлэтин-хамнаһын судаарыстыбаннай өйөөһүн туһунан» 193 №-дээх федеральнай сокуон буолар. Бу сокуон  РФ Аартыкатааҕы түөлбэтигэр урбаан үлэтин-хамнаһын быраабын эрэсиимин, судаарыстыба өйөбүл дьаһалларын уонна олору олохтооһун бэрээдэгин быһаарыахтаах.

Арассыыйа Аартыкатааҕы эрэгийиэннэригэр  ааспыт 2020 сыл бэлиэ сылынан буолла. Ол курдук, хотугу сири-уоту сайыннарыыга уонна өйөөһүҥҥэ туһуламмыт тутаах суолталаах кэккэ федеральнай докумуоннар ылылыннылар. Олортон биирдэстэринэн 2020 сыл от ыйын 13 күнүнээҕи «РФ Аартыкатааҕы түөлбэтигэр урбаан үлэтин-хамнаһын судаарыстыбаннай өйөөһүн туһунан» 193 №-дээх федеральнай сокуон буолар. Бу сокуон  РФ Аартыкатааҕы түөлбэтигэр урбаан үлэтин-хамнаһын быраабын эрэсиимин, судаарыстыба өйөбүл дьаһалларын уонна олору олохтооһун бэрээдэгин быһаарыахтаах.

Ил Түмэн Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар боппуруостарыгар уонна Аартыка дьыалаларыгар сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Елена Голомарева туох үлэлэр ыытыллыбыттарын, чугастааҕы кэмҥэ аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар холбоһуктара ити этиллэр сокуон чэрчитинэн ханнык дьоһун суолталаах быһаарыылары күүтэллэрин туһунан кэпсээтэ. Норуот дьокутаата бастатан Саха Өрөспүүбүлүкэтэ туһааннаах федеральнай сокуону ырытан оҥорууга саамай көхтөөх кыттыыны ылбытын бэлиэтээтэ. Ол курдук, Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлэ Петр Гоголев, бэрэссэдээтэли бастакы солбуйааччы Александр Жирков, Саха сириттэн РФ Госдуматын дьокутаата Галина Данчикова уонна Григорий Ледков салайааччылаах Хотугу сир, Сибиир, Уһук Илиҥҥи аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарын ассоциацияларын кыттыгас көхтөөх үлэлэрин түмүгүнэн, «РФ Аартыкатааҕы түөлбэтигэр аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар үгэс буолбут хаһаайыстыбаннай үлэлэригэр-хамнастарыгар судаарыстыба өйөбүлүн туспа дьаһалларын тустарынан» федеральнай сокуоҥҥа ыстатыйа баар буолла.  Бу ыстатыйа үс тутаах пууннаах.

Бастакы пууҥҥа Аартыкатааҕы түөлбэлэргэ олорор уонна үгэс буолбут хаһаайыстыбаннай үлэлэрин толорор аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттары кытта хардарыта сыһыаны олохтооһуҥҥа, эрэсидиэннэр эппиэтинэстэрин ыстандаартын бигэргэтэр боломуочуйалаах федеральнай уорганы тэрийии туһунан этиллэр.

«Бүгүн итинник боломуочуйалаах уорган тэрилиннэ, - диир Елена Голомарева. - Биһиги өрөспүүбүлүкэбитин бу уоргаҥҥа ХИФУ эриэктэрин солбуйааччы, Арассыыйатааҕы инженер наукаларын акадьыамыйатын кэрэспэдьиэн-чилиэнэ Александр Кугаевскай уонна бөлүһүөпүйэ наукатын хандьытаата, Уһук Илиҥҥи уонна Аартыка  түөлбэтин сайыннарыы министиэристибэтин иһинэн уопсастыбаннай сүбэ чилиэнэ, СӨ Аҕыйах ахсааннаах хотугу төрүт норуоттарын кырдьаҕастарын сүбэтин бэрэссэдээтэлэ, СӨ уопсастыбаннай балаататын Аартыканы уонна АПК-ны сайыннарыыга хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, Ил Түмэн эспиэрэ Августа Марфусалова сирэйдээн көрдөрөллөр».

- Саҥа ыстандаарты ылыныы иккис дьоһуннаах пуунунан буолла, - Елена Голомарева салгыы кэпсиир. – Сир баайын хостуур хампаанньалар уонна аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар хардарыта сыһыаннарын чопчулуохтаах уонна сүрүннүөхтээх ити докумуон бүгүн ылылынна. Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттары кытта  хардарыта  сыһыаннарыгар, РФ Аартыкатааҕы түөлбэтин эрэсидиэннэрин эппиэтинэстэрин саҥа ыстандаарта, Арассыыйа Илиҥҥи өттүн сайдыытын министиэристибэтин бирикээһинэн бигэргэннэ уонна күүһүгэр киирдэ. Билигин хампаанньаларга Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарга сыһыаннаан майгы-сигили кодекса сүбэлэннэ. Мониториннааһыны уонна отчуоттааһыны Илиҥҥи сайдыы министиэристибэтэ сыллата ыытыаҕа.

Ыстандаартар,  эрэсидиэннэр Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар бэрэстэбиитэллэригэр  сыһыаннаан,  толорууга сүбэлэммит бириинсиптэр кэрискэлэриттэн турар. Онно маннык бириинсиптэр бааллар: аҕыйах ахсааннаах норуоттар тирэхтээх сайдыыларыгар көмөлөһүү, кинилэр олохторун хаачыстыбатын үрдэтии уонна олорор төрүт эйгэлэрин  харыстааһын, кинилэр олорор уонна үгэс буолбут хаһаайыстыбаннай үлэлэри ыытар сирдэригэр-уоттарыгар айылҕа ресурсаларын баһылааһыҥҥа, төрүт олохтоох омуктар бырааптарын уонна интэриэстэрин таарыйар түбэлтэлэригэр, төрүт олохтоох норуоттар бэрэстэбиитэллэрэ боппуруостары быһаарыыга кыттыыны ылыахтаахтар, социальнай-экэнэмиичэскэй быһыыны-майгыны тупсарыыга бииргэ үлэлээһин, Аартыкатааҕы түөлбэ эрэсидьиэнин үлэтэ-хамнаһа аһаҕас буолуута, эрэсидьиэн хаһаайыстыбаннай үлэтин-хамнаһын омсолоох дьайыытын кыччатыахтаах.

арктика и промышленность фото

Докумуон сүбэлиир хараактырдаах эрээри, сир баайын хостуур хампаанньалар маны биһиги сирбитигэр-уоппутугар булгуччу тутуһуллуохтаах сиэр-майгы көстүүтүн, уопсай бэрээдэк уонна балаһыанньа быһыытынан ылыныахтара диэн эрэнэбит. Оччоҕуна эрэ, бэйэ-бэйэҕэ итэҕэйсии уонна эрэнсии баар буолуоҕа, - диир парламентарий.

«Хотугу сир, Сибиир уонна Уһук Илиҥҥэ аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарын  кулун тутар ыйга Салехардка ыытыллыахтаах сийиэстэрин иннинэ Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарын холбоһуктара Аартыкатааҕы түөлбэ төрүт олохтоохторун үгэс буолбут хаһаайыстыбаннай үлэлэригэр-хамнастарыгар көрүллүөхтээх судаарыстыбаннай өйөбүл бырагырааматын, ол эбэтэр  федеральнай сокуон  тутаах пуунун 28 ыст. олоххо киллэриини көһүтэллэрин туһунан биллэрдилэр», - диэн иһитиннэрдэ Елена Голомарева.

Бүгүн эрэгийиэннэргэ тиһигин быспакка  ыытыллар үөрэтэн көрүү түмүгүнэн, -- диир дьокутаат, -- Аартыкатааҕы түөлбэ нэһилиэнньэтин олоҕун хаачыстыбата саамай намыһах. Холобурга, өрөспүүбүлүкэбит иһигэр ыарыһахтары Аартыка улуустарыттан балыыһалардаах, бэлэмнээх мэдиссиинэ персоналлардаах атын улуустарга тиэйэр-таһар кыаллыбат. Чуолаан Аартыка улуустарыгар эмп-том, ас-үөл, бырамыысыланнай табаар бас быстар сыаналардаахтар. Ханнык да тутуу барбат. Маннык быһыыга-майгыга судаарыстыба өйөбүллээх уонна көмүскэллээх  илиитигэр эрэ эрэнэргэ тиийиллэр. Дьайыылаахтык үлэлиир мэхэньииһимнээх федеральнай бырагыраамалар  наадалар. Кистэл буолбатах, Арассыыйа Аартыкатааҕы  түөлбэтэ 30-тан тахса сыл тухары «халлаан умнубут хаарыан бухатыырыныы бокуйан, бохсуллан сыккырыыр тыына эрэ тиийэн кэллэ». Ханнык да аһыныыта суох быраҕыллан, сир-халлаан икки ардыгар хаалларыллан, туох да көмөтө суох көйгөтүтүллэн. Бүгүн биһиги, аҕыйах ахсааннаах төрүт олохтоох норуоттар, уларыйыылары күүтэбит. Ол уларыйыылар, бастатан туран, киһи туһугар, Аартыка төрүт олохтоохторун  тустарыгар тахсыахтаахтар.  Ону күүтэбит! Онуоха эрэнэбит!

 Ил Түмэн пресс-сулууспатын матырыйаалынан оҥоһулунна.

 

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением