Сүбэ сууттан уратылаах
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 10 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Дьоруой сулуһугар тиэрдибит суол

Сунтаар улууһун «Кириэстээх» кэпэрэтиибин чулуу ыанньыксыта, үс истиэпэннээх «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера, Саха сирин хомсомуолун бириэмийэтин лауреата, «Бочуот» уонна «Хотугу сулус» уордьаннардаах Владимир Африканович Михайловка Саха…
26.05.22 14:29

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

--Конституционнай сууту суох оҥорууну дьиибэргиибит. Конституционнай сүбэ туох уратылаах буолар?

--Конституционнай сууту суох оҥорууну дьиибэргиибит. Конституционнай сүбэ туох уратылаах буолар?

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституциятын уларытыыга Ил Түмэн оробуочай бөлөҕүн салайар, Ил Түмэн судаарыстыбаннай тутулга уонна сокуону оҥорууга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев:

-- Арассыыйа 85 субъегыттан 20-тигэр эрэ Конституционнай суут диэн баар. Олор 2023 сыл тохсунньутуттан бары суох буолалларФедеральнай сокуон баар: ханнык баҕарар суут суох буолар күннээх буоллаҕына, ол суут компетенцията атын суукка бэриллэр диэн. Оннук бэриллэ илигинэ, сууту суох оҥорор кыахтара суох. Онон биһиги Конституционнай сууппут көрө олорбут производствота федеральнай суукка көһөн биэриэҕэ. Ол эбэтэр СӨ Үрдүкү суутугар 

Конституционнай уонна уставной сууттарга анал ыстатыйа Төрүт сокуоҥҥа суоҕун тэҥэ этэ. Ол эрээри “субъектарга бэйэлэригэр миэстэтигэр тэрийиэхтэрин сөп” диэн нуорма баара. Ону туһанан, 1992 сылтан баччааҥҥа диэри Конституционнай сууттаах сырыттахпыт дии. Хайдах үлэлээбитин сыаналаабаппыт. Сүүрбэччэ сыл этэҥҥэ үлэлээн кэллэ. “Тугунан дьарыктаммыта?” -- диир буоллаххытына, Ил Түмэн ылынар сокуоннара, Ил Дархан таһаарар ыйаахтара, дьаһаллара, Бырабыыталыстыба уураахтара Төрүт сокуоҥҥа сөп түбэһэллэрин дуу, суоҕун дуу көрөрө. Быраактыка көрдөрбүтүнэн, кэнники сылларга дьыала аҕыйах киирэрэ. Тоҕо диэтэххэ, докумуоннар ылыллыахтарын иннинэ экспертизаны, бэрэбиэркэни, хас да ааҕыылары ааһар буолан, оннук правовой-юридическай коллизиялар тахсыбаттарын кэриэтэ этэ. Билигин, холобура, көрөр дьыалалара суох, онон биһиги туох да эрэйэ-мэһэйэ суох Конституционнай сууппутун көтүрэбит, ууратабыт. 

Билигин экспертнэй түмүгү оҥорор Конституционнай сүбэ (сэбиэт) тэриллэр. “Конституционнай суут оннугар” диэн сыыһа өйдөбүл. Суутуҥ диэн былаас салаата буоллаҕа дии. Ылбыт быһаарыылара сокуоҥҥа тэҥ күүстээхтэрэ. Оттон бу Сүбэ түмүк ( заключение) оҥорор: ылыллар сокуоннар СӨ Конституциятыгар сөп түбэһэллэрин дуу, суох дуу.  Ол түмүгэ сокуоҥҥа тэҥэ суох. Ол эрээри өрөспүүбүлүкэ судаарыстыбаннай былааһа ону учуоттуохтаах. Сүбэ туспа уорган гынан баран, ситэриилээх былаас буолбатах. Судаарыстыбаннай Мунньахха чугас буолара буолуо. Маннык Сэбиэттэри тэрийиигэ билиҥҥитэ ханнык да субъект уопута суох. Биир бастакынан биһиги саҕалаан эрэбит. Боломуочуйата, чилиэннэрин хайдах аныыллара эҥин барыта барылга киирдэ. Манна даҕатан эттэххэ, 67-с ыстатыйа 1 чааһыгар саҥа нуорма киллэрэн эрэбит: “бу Сэбиэт өрөспүүбүлүкэҕэ Конституцияны хонтуруоллуур уорган буолар” диэн. Оттон ол хайдах хонтуруоллаахтааҕын туһунан барылы бу ыам ыйын бүтүүтэ ылыныахтаахпыт.

Тэлэбиидэннььэҕэ аһаҕас эпииргэ кыттыытыттан. 

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением