Өрөспүүбүлүкэ муҥутуур үрдүкү сололооҕо – Ил Дархан
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 8 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Дьоруой сулуһугар тиэрдибит суол

Сунтаар улууһун «Кириэстээх» кэпэрэтиибин чулуу ыанньыксыта, үс истиэпэннээх «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера, Саха сирин хомсомуолун бириэмийэтин лауреата, «Бочуот» уонна «Хотугу сулус» уордьаннардаах Владимир Африканович Михайловка Саха…
26.05.22 14:29

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституциятын уларытыыга Ил Түмэн оробуочай бөлөҕүн салайар, Ил Түмэн судаарыстыбаннай тутулга уонна сокуону оҥорууга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев тэлэбиидэнньэҕэ Төрүт сокуон тула үөскээбит мунаах ыйытыыларга хоруйдаата. Онно ыйыттылар: “Өрөспүүбүлүкэ үрдүкү дуоһунастаах сирэйэ -- Бырабыыталыстыба Бэрэссэдээтэлэ” диэн суруллубут дииллэр. Ити кырдьык дуо?" -- диэн.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституциятын уларытыыга Ил Түмэн оробуочай бөлөҕүн салайар, Ил Түмэн судаарыстыбаннай тутулга уонна сокуону оҥорууга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев тэлэбиидэнньэҕэ Төрүт сокуон тула үөскээбит мунаах ыйытыыларга хоруйдаата. Онно ыйыттылар: “Өрөспүүбүлүкэ үрдүкү дуоһунастаах сирэйэ -- Бырабыыталыстыба Бэрэссэдээтэлэ” диэн суруллубут дииллэр. Ити кырдьык дуо?" -- диэн.

-- 68-с  ыстатыйа уларыйбата: Саха Өрөспүүбүлүкэтин үрдүкү дуоһунастаах сирэйэ – Ил Дархан. Толорор (ситэриилээх) былааһы баһылыыр-салайар киһи эмиэ кини. 70-с ыстатыйаҕа Бырабыыталыстыба статуһун үрдэтэн уонна бигэргэтэн, “высший орган исполнительной власти” диэтибит. Мин санаабар, атын эрэгийиэннэртэн, холобура, Чечняттан, Башкирияттан, Адыгеяттан, Мордовияттан, о.д.а. национальнай өрөспүүбүлүкэлэртэн СӨ Конституцията бу боппуруоһу барыларыттан ордук үчүгэйдик чочуйан киллэрдэ. Университеттан Альбина Степанова, Саргылаана Федулова, итиэннэ Үрдүкү уонна Конституционнай сууттар үлэлэстилэр.

Бырабыыталыстыба статуһун бигэргэтии туһунан этэр буоллахха, 1992 сыллаахха Федеративнай дуогабары түһэрсэллэригэр, хас биирдии өрөспүүбүлүкэ Бэрэсидьиэннээх, үс салаа былаастаах буолбута. Онтон 2002 сыллаахха 184-с “Об общих принципах организации законодательных (представительных) и исполнительных органов государственной власти субъектов Российской Федерации” диэн федеральнай сокуоҥҥа уларыйыы киирэн, ол бутууру таһаарбыта. Кэккэ субъектарга Губернатордара тэҥинэн Бырабыыталыстыба Бэрэссэдээтэлинэн ананан үлэлии сылдьаллар.

2002 сыллаахха РФ Үрдүкү суута таһаарбыт уурааҕын сүүрбэччэ сыл толорбокко сырыттыбыт. Онон күн бүгүн биһиги Бырабыыталыстыбабыт толорор (ситэриилээх) былаас үрдүкү уоргана буолбатах. Ол иһин киинтэн кэлэр федеральнай үбү тыырар, анал сөбүлэҥ түһэрсэр кыаҕа суох. Ол эбэһээтэлистибэни барытын дэбиэриннэһинэн Ил Дархан толорон кэллэ. Конституцияҕа “высший орган исполнительной власти” диэн киллэрдэхпитинэ, ол эбээһинэһин Бырабыыталыстыба бэйэтэ сүгэр буолуоҕа.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением