Үс сыллааҕыта бу күн Айсен Николаев өрөспүүбүлүкэбитин салайар эбээһинэһи сүкпүтэ
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 8 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Дьоруой сулуһугар тиэрдибит суол

Сунтаар улууһун «Кириэстээх» кэпэрэтиибин чулуу ыанньыксыта, үс истиэпэннээх «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера, Саха сирин хомсомуолун бириэмийэтин лауреата, «Бочуот» уонна «Хотугу сулус» уордьаннардаах Владимир Африканович Михайловка Саха…
26.05.22 14:29

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

СӨ Ил Дархана Айсен Сергеевич Николаев 2018 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр РФ Бэрэсидьиэнэ В.В.Путин Ыйааҕынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баһылыгын эбээһинэһин толорооччунан анаммыта. Ити кэмтэн ыла төгүрүк 3 сыл ааста.

СӨ Ил Дархана Айсен Сергеевич Николаев 2018 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр РФ Бэрэсидьиэнэ В.В.Путин Ыйааҕынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баһылыгын эбээһинэһин толорооччунан анаммыта. Ити кэмтэн ыла төгүрүк 3 сыл ааста.

 Бу олус уһуна суох болдьох. Ол эрээри кылгас кэм иһигэр харахха да быраҕылларынан элбэх өрүттээх үлэ барда. Саха сирин социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытыгар бигэ туруктаах хамсааһын таҕыста. Манна чуолаан СӨ Бырабыыталыстыбата федеральнай киини кытта ыкса сибээстээхтик үлэлээбитин түмүгэр элбэх социальнай суолталаах эбийиэктэр үбүлээһиннэрэ быһаарылынна.

mg 1849

Элбэх боппуруоһу Айсен Сергеевич Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай уокурук болумуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ, Арассыыйа Бырабыыталыстыбатын солбуйааччы бэрэссэдээтэлэ Юрий Трутневы кытта ситимнээхтик үлэлээн быһаарда. Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай уокурукка социальнай-экэнэмиичэскэй хайысхаҕа үлэлэр түмүктэринэн СӨ Ил Дархана бастыҥ үлэлээх-хамнастаах баһылык аатын ылары ситиспитэ да элбэҕи этэр уонна эрэннэрэр.

image

COVID-19 хоруона хамсыга тарҕаныытын аччатар миэрэлэри кэмигэр ылан, үлэ көрүҥүн баар балаһыанньанан табыгастаахтык тэрийэн, экэниэмикэбит улахан охсууну ылбатаҕын, үлэ урукку тэтиминэн бара турарын бэлиэтээн ааһыахха сөп. Нэһилиэнньэ доруобуйатын туругар кыһаллан, бу дьаҥнаах 2021 сылы Чэбдигирии сылынан биллэрэн, доруобуйа харыстабылын эйгэтигэр сэргэхсийии саҕаланна: нэһилиэктэргэ ФАП-тар тутуллаллар, улуус кииннэригэр балыыһалар, Дьокуускайга мэдиссиинискэй кииннэр дьэндэйэллэр, өрөмүөннэнэллэр, суһал көмө массыыналарын эбии атыылаһаллар, поликлиникалар саҥа аппараатынан, оборудованиенан хааччыллаллар, күргүөмүнэн вакцинациялааһын бара турар, о.д.а. Быйыл сүрэх-тымыр ыарыыларын эмтиир киин үлэҕэ киириэхтээх. 2023 с. -- онкологическай киин.

main thumb 2

2018 сыл атырдьах ыйыгар Иирэлээх быһыттара алдьанан, Бүлүү өрүһүн киртитэн, “Бүлүү бөлөх улуустарын 2019-2024 сылларга ыраас уунан хааччыйыы систиэмэтэ” диэн анал бырагыраама ылыллан, муус устар 5 күнүгэр СӨ Бырабыыталыстыбатын 365-с №-дээх дьаһалынан бигэргэтиллибитэ. Ыраас иһэр уунан хааччыйар блочнай-модульнай ыстаансыйалар өрөспүүбүлүкэ 5 улууһугар турдулар: Бүлүү Халбаакытыгар, Үөһээ Бүлүү Хоротугар, Кэнтигэр, Намыгар, Балаҕаннааҕар, Ньурба Күндээдэтигэр, Сунтаар Бүлүүчээнигэр, Кириэстээҕэр, Бордоҥор, Күндэйэтигэр, Туойдааҕар, Устьетыгар, Элгээйитигэр, Мииринэй Сүлдьүкээригэр. Ити сыалга үбүлээһинэ 1 млрд 937 мөл. солк. Ол иһиттэн 833 мөл солк. «АЛРОСА» үбүлээтэ.

unnamed 5

Саха сирэ Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай уокурукка оптоволоконнай сибээһи киллэриигэ инники күөҥҥэ сылдьар. Ол курдук, 3500 килэмиэтиртэн ордук уһуннаах лииньийэ тардыллан, Өлөөҥҥө кытта тиийдэ. 2021 сылга диэри ити хайысханан 1221 социальнай эбийиэк хабыллыахтаах.

Без названия 9

2018 с. ахсынньытыгар Дьокуускай куоракка Хотугулуу-Илиҥҥи уокурукка бастакынан IT-паарка аһыллыбыта. Ол сыл паарка резиденнэринэн  бэйэ бородууксуйатын айан-таҥан оҥорор 119 хампаанньа буолбута. Онон эбии 131 үлэ миэстэтэ арыллыбыта. 2020 сылга Сунтаарга, Мэҥэ Хаҥаласка, Намҥа, Орто Халымаҕа, Ньурбаҕа маннык пааркалар арыллан үлэлии тураллар. 2024 сылга диэри 17, онтон 2035 сылга 35 IT-паарка  баар буолара былааннанар.

айти

 2019 сыл сэтинньитигэр Марха өрүһү туоруур муоста Ньурбаҕа тутуллан, билигин сырыы сындылыйа олорор. Маны таһынан Түүкээн уонна Оччугуй Ботуобуйа үрэҕи туоруур күргэлэр тутулланнар, таһаҕаһы тиэйии, барыы-кэлии харгыһа суох буолла. Өрөспүүбүлүкэ хас да улууһугар, ол иһигэр Үөһээ Бүлүүгэ, аэропорт дьиэлэрэ тутуллан, үлэҕэ киирбиттэрэ. Бүлүү өрүһү Үөһээ Бүлүү өттүтүнэн туоруур муоста тутуутугар 20 млрд. солк. көрүллэрэ быһаарылынна. Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай уокурук сайдыытыгар стратегическай суолталаах Өлүөнэ өрүһү туоруур муостаны тутан саҕалыырга бэлэмнэнэн эрэллэр.

main thumb 1 1

         2019 с. атырдьах ыйыгар судаарыстыба-чааһынай кыттыгаһынан 28,2 тыһ. кВ. м. иэннээх Эпос уонна ускуустуба Аартыкатааҕы киинэ тутуллан саҕалаата. Бу дабырыас баарын тухары олоҥхобут-оһуокайбыт, ырыабыт-тойукпут, үҥкүүбүт-битиибит, үгэспит, сиэрбит-туоммут симэлийиэ суоҕа. Ыччат төрүт олохтоох норуоттар фольклордарын, тылларын, култуураларын үөрэтиэ уонна тарҕатыа. Оччоҕо утум-ситим салҕанан баран иһиэ, омук быһыытынан сүтүө суохпут, тыыннаах хаалар өрүһүлтэбит буолуоҕа. Ити үйэлээх сыалга, ол эбэтэр киин тутуллуутугар, 9,9 млрд. солк. суумалаах сөбүлэҥ түһэриллибитэ.

3 9

СӨ Ил Дархана Айсен Сергеевич Николаев 3 сыл устата үлэлээбит кэмигэр:

2018 с.54 социальнай эбийиэк, ол иһигэр 2135 миэстэлээх 10 оскуола, 2156 миэстэлээх 23 уһуйаан, орто анал үөрэх, эбии үөрэх 2 дьиэтэ, доруобуйа харыстабылыгар 2 эбийиэк, култуура 10 киинэ, 5 спортивнай киин үлэҕэ киирбитэ.

2019 с. - 54 социальнай эбийиэк: 1550 миэстэлээх 7 оскуола, 2515 миэстэлээх 22 оҕо саада, интэринээттэр, 10 ФАП, Алдан улууһугар психоневрологический интэринээт дьиэтэ, култуура 7 киинэ уонна спорт 6 киинэ.

2020 с. – 51 социальнай эбийиэк: 1858 миэстэлээх 9 оскуола, эбии үөрэхтээһин киинэ, 1784 миэстэлээх 10 оҕо саада, доруобуйа харыстабылыгар 20 эбийиэк, култуура 4 киинэ, спорт 7 киинэ.

Без названия 1 4

Өрөспүүбүлүкэ олоҕор ураты суолталаах тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар 2021 сылга урукку өттүгэр көрүллүбэтэх элбэх үбүлээһин көрүлүннэ -- 4 млрд. солк. Итинтэн ынах төбөтүгэр 1,3 млрд солк., үүт соҕотуопкатыгар 2,8 млрд солк. көрүлүннэ. Кэтэх ыал ыанар ынаҕын төбөтүгэр 35 тыһ. солк. бэриллэр буолла. Бааһынай уонна тэрээһиннээх хаһаайыстыбалар үүттэрин лиитэрэтин 50 солк. туттарар буоллулар. Ил Дархан Айсен Сергеевич кэтэх ыалы өйүүр саҥа механизмын тыа сүөһүлээх ыаллара өйөөннөр, 65-70 бырыһыаннара ыанар ынах иһин 35 тыһыынчаны ыларга сөбүлэспиттэрэ. Номнуо ол харчыларын ыланнар үөрдүлэр-көттүлэр, өрөспүүбүлүкэ Баһылыгар махтаннылар.

main 1 1

Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ В.В.Путин Федеральнай Мунньахха туһаайан этиитигэр эрэгийиэннэр нэһилиэктэрин гаас ситимигэр холбуур туһунан эппитэ. Саха сиригэр бу хайысхаҕа элбэх үлэ барара былааннанар, ол иһигэр Үөһээ Бүлүү улууһун өрүс уҥуоргу дэриэбинэлэрэ күөх уот ситимигэр холбонуохтара диэн эрэл үөскээтэ.

Ил Дархан Айсен Сергеевичкэ Саха сирин сайдыытыгар өссө даҕаны ситиһиилээх үлэни-хамнаһы баҕарабыт!

Степан Дмитриев,

Үөһээ Бүлүү улууһун Балаҕаннаах нэһилиэгин баһылыга,

СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ,

2021 сыл, ыам ыйын 28 күнэ.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением