Тыылга бэрээдэги көрөллөрө
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 12 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Дьоруой сулуһугар тиэрдибит суол

Сунтаар улууһун «Кириэстээх» кэпэрэтиибин чулуу ыанньыксыта, үс истиэпэннээх «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера, Саха сирин хомсомуолун бириэмийэтин лауреата, «Бочуот» уонна «Хотугу сулус» уордьаннардаах Владимир Африканович Михайловка Саха…
26.05.22 14:29

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

 Сэрии кэмигэр милииссийэ үлэтигэр элбэх уларыйыы киирбитэ, байыаннайдыы үлэ олохтоммута. Ол иһин милииссийэни уонна куттал суох буолуутун уорганын (госбезопасность) холбообуттара.

https://www.sakhaparliament.ru/index.php?option=com_jce&task=plugin.display&plugin=browser&standalone=1&9201844f6cdc8fbc69098498469bdbad=1&client=0&context=22&element=jform_images_image_fulltext&mediatype=images&converted=1&fieldid=jform_images_image_fulltext&folder=

 Сэрии кэмигэр милииссийэ үлэтигэр элбэх уларыйыы киирбитэ, байыаннайдыы үлэ олохтоммута. Ол иһин милииссийэни уонна куттал суох буолуутун уорганын (госбезопасность) холбообуттара.

Тыылга куттал суох буолуутун хааччыйыыга улуустарга НКВД отделлара  тэриллибиттэр. Фроҥҥа барбыт милииссийэ үлэһиттэрин солбуйа,  аармыйаҕа барбатах  дьону ылбыттар.

  1942 сылтан саҕалаан халааһын, уоруу элбээбит. Ол курдук, маҕаһыыннартан аһы, холкуостарга сүөһүнү уоруу, көмүс тутар пууннарга саба түһүү түбэлтэлэрэ буолуталаабыттар. Милииссийэ бу эппиэтинэстээх үлэтигэр олохтоох дьон, тэрилтэ үлэһиттэрэ, бөлөх тэрийэн көмөлөспүттэр. Иккис улахан үлэлэринэн хаайыыттан уонна сэриигэ ыҥырыыттан күрээбит дьону эккирэтии, тутуу эбит. Манна эмиэ нэһилиэнньэ көмөлөспүт.

    Сэрии кэмигэр Уус Алдан улууһун Ис дьыала отделын начаалынньыктарынан В.В. Солоницын (18.02.41-15.06.42), Ф.В. Попов (01.08.42.-14.09.43), К.И. Егоров (14.09.43.-01.08.45), К.Е. Климов (01.08.45-01.11.50) үлэлээбиттэр.

      Хаһыакка суруллубутунан, Уус Алдан оройуоннааҕы отделын участковайа Гаврил Бурцев 1943 сыллаахха көмө биригээдэлэри тэрийэн, көмөлөһүннэрэн, холкуостарга сүөһүнү уоруу 16 түбэлтэтин арыйан, дьыалаларын суукка ыытан, Наркомтан махтал уонна харчынан бириэмийэ ылбыт  ("Саха сирэ", 2019 с., ыам ыйын 7 күнэ).

  Эйэлээх кэмҥэ Бороҕоҥҥо Ис дьыала отделыгар элбэх сэрии кыттыылаахтара үлэлээбиттэрэ: Н.М., Крылов, И.С. Троев, Н.П. Готовцев, В.Р. Ховров, И.М. Сивцев (сэрииттэн ыарыһах кэлэн, кылгастык үлэлээн, бу олохтон эрдэ барбыта), Г.В. Мигалкин уо.д.а. Оттон М.П. Бурцев Дьокуускайга, Аммаҕа, Н.С. Троев Ньурбаҕа, Саккырыырга, Орджоникидзевскай оройуоҥҥа Ис  дьыала отделларыгар үлэлээбиттэрэ.

  Уус Алдаҥҥа Ис дьыала отделыгар саахса инструкторынан үлэлээбит сэрии кыттыылааҕа М.М. Стрекаловскай Дьоруой аатыгар өссө 1944 сыллаахха түһэриллибит. Бу  наҕараадатын 52 сыл буолан баран, өлбүтүн кэннэ, 1996 сыллаахха туттарбыттара. Оттон алта бойобуой уордьаннаах майор Д.Д. Оллонов сэрии кэнниттэн Ис дьыала министиэристибэтигэр 16 сыл үлэлээбит. Кини Саха сириттэн атын дойдуга (Кытай, Мукден к.) байыаннай коменданынан үлэлээбит соҕотох.

  Ити курдук, күнүстэри-түүннэри бэрээдэги хааччыйыыга, фроҥҥа көмөлөһүүгэ, сэрии кэнниттэн олоҕу тупсарыыга үлэлээбит милииссийэ үлэһиттэрэ Кыайыыны эмиэ уһансыбыттара.

    Айсен Бочкарев,  

ХI кылаас

Мүрүтээҕи "Уолан" гимназия,

 Уус Алдан.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением