Софья Александрова: "Бу сокуон киирэрэ туох да куһаҕана суох"
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 2 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

Аммаҕа улуус дьокутааттара, нэһилиэк баһылыктара мустаннар, олохтоох бэйэни салайыныыга туһаайыллыбыт федеральнай сокуон барылын дьүүллэстилэр, ырытыстылар, этиилэрин оҥордулар.

Аммаҕа улуус дьокутааттара, нэһилиэк баһылыктара мустаннар, олохтоох бэйэни салайыныыга туһаайыллыбыт федеральнай сокуон барылын дьүүллэстилэр, ырытыстылар, этиилэрин оҥордулар.

Дьүүллэһиигэ Дьокуускай куораттан СӨ Бырабыыталыстыбатын олохтоох бэйэни салайыныыга Департаменын исписэлииһэ Николай Захаров уонна улуус баһылыга Николай Архипов кыттыыны ыллылар.

Бу сокуон барылын хайдах көрөрүн туһунан биһиги улуус дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Софья Александроваттан санаатын үллэстэригэр көрдөстүбүт:

--"Аһаҕас былаас биир кэлим тиһигэр олохтоох салайыныыны тэрийии бүттүүн көрдөбүллэрин туһунан” диэн федеральнай сокуон барыла оҥоһуллан, билигин дойду үрдүнэн киэҥ дьүүллэһиини баран эрэр. Кырдьык, бу барыл элбэх киһини долгутта. Ол гынан баран, мин бэйэм санаабар, бу сокуон киириитэ туох да куһаҕана суох.

Улахан уларыйыы салайыы таһымыгар киирэр: урут икки таһымнаах былаас эбит буоллаҕына, билигин биир таһымнаах былаас тиһигэ олохтонор. Атыннык эттэххэ, үөһэттэн биир салайыы. Сокуон 2023 сылтан саҕалаан 2027 сылга диэри быыһык кэми ааһан, 2028 сылтан толору үлэҕэ киириэхтээх. Дьону ордук “ыстаарыста” диэн дуоһунас киириитэ долгутар. Ол гынан баран, бу дуоһунас өссө 2003 сыллаахтан үлэлиир 131-с олохтоох бэйэни салайыныы федеральнай сокуонугар киирэ сылдьар. Бу уопсастыбаннай, туох да хамнаһа, муниципальнай статуһа суох дуоһунас буолар. Ыстаарыста диэн бу баһылыкка уопсастыбаннай төрүккэ олоҕурбут көмөлөһөөччү. Онон баһылыктар хайдах да ыстаарысталар диэн буолбаттар.

Дьүүллэһиигэ нэһилиэктэрбит баһылыктара олус көхтөөхтүк кытыннылар, санааларын этиннилэр. Мин улуус дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ буоларым быһыытынан, кинилэр этиилэрин олус сөптөөхтөр диэн сыаналаатым уонна астынным. Холобура, манныктары эттибит:

Баһылыктар улуус баһылыгынан ананыылара сөптөөх. Маныаха баһылыктар муниципальнай дуоһунастара оннунан хаалар. Оттон улуус баһылыга норуот куоластааһынынан талыллара хаалыахтаах. Быыбар диэн баар буолуохтаах. Муниципальнай уокуруктар диэҥҥэ икки куораты, эбэтэр куораты кытта биир муниципальнай оройуону холбуохха сөп. Ол эрээри икки муниципальнай оройуону холбоон, уокурук оҥорор хайдах да табыллыбат. Биһиги өссө биир киллэрбит этиибитинэн нэһилиэк дьаһалталарыгар билигин баар штаттар көҕүрээбэккэ, бэйэлэринэн хаалыахтаахтар. Ону кытта Амма улууһа бэйэтин территориятын хаалларан, бытарыйбакка эрэ, муниципальнай уокурук буолуохтаах. Сокуон Арассыыйа үрдүнэн ылыллар. Маныаха билигин барылы үчүгэйдик ырытан, Ил Түмэммит дьокутааттара бэйэбитигэр сөп түбэһэр гына оҥоруохтаахтар.

Саамай долгутар боппуруоһунан 84-с ыстатыйата буолар. Ол Арктическай оройуоннарга сыһыаннаах. "Манна хоту улуустарбыт территориялара уларыйбакка, оннунан хаалыахтара", -- диэн олохтоох бэйэни салайыныы департамена этэр. Ол да буоллар, манна болҕомто ууруллан, үлэ барыа диэн эрэнэн туран, этиибитин киллэрдибит. Түмүктээн эттэхпинэ, саҥа киирэр федеральнай сокуон туох да куһаҕана суох. Нэһилиэктэр дьаһалталара исписэлиистэрдээх буолуохтара, арай манна нэһилиэк дьокутааттара диэн суох буолуохтара. Үбүлээһини тыырыы киһи ахсаанынан буолар, ол аата билиҥҥи ыла олорор үбүлээһиннэрэ хаалар. Үбү-харчыны тыырыы барыта биир тиһигинэн, улуус дьокутааттарын сессияларынан быһаарыллар буолар. Онон үлэбит өссө элбиир, эппиэтинэс улаатар. Манан сиэттэрэн, улуус дьокутааттарын ахсааннарын элбэтиэхпит, - диэн Софья Лаврентьевна санаатын тириэртэ.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением