Үлэһит көмүскэллээх буолуутун мэктиэлээн
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 2 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

Дойду Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин: «Идэлээх сойуустары тэрийиини харгыстыыр салайааччылар олохтоммут нуорманы уонна быраабыланы кэһэллэр», – диэн оруннаахтык бэлиэтээбитэ. Тоҕо диэтэххэ, идэлээх сойуустар баалларын тухары үлэһиттэр быраап да, социальнай да өттүнэн көмүскэллээхтэр.

Дойду Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин: «Идэлээх сойуустары тэрийиини харгыстыыр салайааччылар олохтоммут нуорманы уонна быраабыланы кэһэллэр», – диэн оруннаахтык бэлиэтээбитэ. Тоҕо диэтэххэ, идэлээх сойуустар баалларын тухары үлэһиттэр быраап да, социальнай да өттүнэн көмүскэллээхтэр.

Идэлээх сойуус хамсааһынын үйэ кэриҥнээх суола дириҥ историческай суолталааҕын ыйан туран, Ил Дархан Айсен Николаев 2020 с. кулун тутар 23 күнүгэр «Саха сирин идэлээх сойууһун хамсааһынын 100 сылын туһунан» диэн 118-РГ №-дээх дьаһалын таһаарбыта, ону тэҥэ тэрээһиннэргэ бэлэмнэнии үлэлэрин уонна ыытыы былаанын бигэргэппитэ.

Дьэ, онон Саха сиригэр Идэлээх сойуус үлэһитин күнүн көрсө, итиэннэ бу хамсааһын 100 сылынан, сэтинньи 17 күнүттэн үбүлүөйдээх тэрээһиннэри түмүктүүр декада саҕаланна. Манна тэрилтэлэр көхтөөхтүк кыттан эрэллэр.

D25B1885

Биир тэрилтэттэн тэнийэн

Саха сиригэр идэлээх сойуус бастакы тэрилтэтэ 1905-1907 сс. төрүттэммит. 1917 с. кулун тутарыттан бу хотугу кыраайга оробуочайдар идэлээх сойуустара үлэтин саҕалаабыт. 1921 с. атырдьах ыйын 22 күнүгэр Дьокуускайга губерния идэлээх сойуустарын I кэмпириэнсийэтигэр Сэбиэт тэриллибит. Ол кэнниттэн сыл устата электриктэр, тутааччылар, оһох оҥорооччулар, атынан таһааччылар, почта, телеграф сулууспалаахтара, учууталлар, эмчиттэр, тыа хаһаайыстыбатын үлэһиттэрэ, уо.д.а. идэлээх­тэр сойуустара баар буолбут. Ити кэмтэн ыла өрөспүүбүлүкэтээҕи идэлээх сойуустар устуоруйалара саҕаланар.

Участники Всеякутского съезда профсоюзов. Якутск. 1929 год. 300x204

Хамсааһын олугун уурарга Емельян Ярославскай, Максим Аммосов уонна Былатыан Ойуунускай курдук бөдөҥ уопсас­тыбаннай-бэлитиичэскэй диэйэтэллэрбит өҥөлөөхтөр. Үйэ иһигэр Саха сирин идэлээх сойуустара сайдыы бары түһүмэҕин уонна уопсастыба уларыйыытын дьоһуннаахтык туораатылар. Чуолаан 90-с сылларга, биир тутултан атыҥҥа көһүү быыһык кэмигэр, сойуус үлэһит дьону түмэр, иилиир-саҕалыыр оруолламмыта.

Парламенныын ыкса үлэлэһэр

Билигин СӨ Идэлээх сойуустарын федерацията саамай бөдөҥ уопсастыбаннай холбоһук, үлэ сыһыаннаһыыларын бэрээдэктээһиҥҥэ биир тутаах хамсааһын буолар. Үлэтин сүрүн хайысхата — хамнаһы индексациялааһыны туруорсуу, оҥорон таһаарар тэрилтэлэр эбийиэктэригэр куттала суох буолуу усулуобуйатын тэрийии­ни ирдээһин, кэлэктиип дуогабарыгар тирэҕирэн, эбии чэпчэтиилэри киллэрии уонна ол толоруллуутун хонтуруоллааһын.

Биллэрин курдук, федерация парла­меҥҥа сокуон барылын оҥорон киллэрэр бырааптаах. «РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин судаарыстыба сүрүн соруга дьон олоҕун таһымын үрдэтии, дохуоттарын улаатыннарыы буоларын бигэргэппитэ. Бу ирдэбил идэлээх сойуустары кытта быһаччы ситимнээх», – диэн парламент спикерэ Алексей Еремеев бэлиэтиир. Ол курдук, федерация норуот дьокутааттарын кытта бүддьүөт үлэһиттэрин өйүүр ньымалары тобулар, хамнас үрдүүрүн, үлэлииргэ сөптөөх усулуобуйаны мэктиэлиир сокуоннар барылларын оҥорууга ыкса үлэлэһэр. Ил Түмэн үлэҕэ сыһыаннаах сокуоннары тупсарыыга идэлээх сойуустары кытта сүбэ мунньахтары тэрийэн ыытар. Судаарыстыбаннай Мунньах уонна Идэлээх сойуустар федерациялара бииргэ үлэлиир туһунан 2016 сыл ахсынньы 2 күнүгэр Сөбүлэһии түһэрсибиттэрэ. Ол олоххо киирэригэр, парламент Эспиэрдэрин сэбиэтин үлэтин сөргүтүүгэ уонна ол үлэҕэ федерация бэрэстэбиитэллэрин тардыыга Ил Түмэн интэриэстээх. Ону сэргэ, сойуус үлэһиттэрэ федеральнай сокуоннарга уларытыылары, эбиилэри киллэриигэ, сокуон барылын оҥорууга көҕүлээһиннэри хамсатыыга төһүү күүс-көмө буолаллар.

byup6

Түгэни мүччү тутумаҥ

Үлэ киһитэ сынньанар, доруобуйатын тупсарынар, чэпчэтиилэринэн туһанар, сөптөөх хамнаһынан хааччыллар усулуо­буйаларын тэрийииини судаарыстыба мэктиэлиир.

 Бүгүн, сэтинньи 19 күнүгэр, федерация үгэскэ кубулуйбут нэһилиэнньэҕэ босхо юридическай көмө күнүн ыытар. Бу күн киэҥ хабааннаах ыйытыктарга консультация биэрэр партнер-тэрилтэлэрин мунньар: МФЦ, РФ социальнай страховкалааһын пуондатын эрэгийиэннээҕи салаата, СӨ Юстицияҕа министиэристибэтэ, Нолуок федеральнай сулууспатын Саха сиринээҕи управлениета, СӨ Баайга-дуолга уонна сир сыһыаннаһыыларыгар министиэристибэтэ, Атыылаһааччы быраабын көмүскүүр уонна хонтуруоллуур федеральнай сулууспа Саха сиринээҕи управлениета уонна СӨ Суут прис­тавтарын федеральнай сулууспатын управлениета. Пандемиянан сибээстээн, онлайн ньыманан тэриллиэҕэ.

«Ил Түмэн» издательскай дьиэ кэлэк­тиибин аатыттан идэлээх сойуустар хам­сааһыннарын көхтөөх кыттааччыларын 100 сыллаах үбүлүөйдэринэн эҕэрдэлиибит! Үлэһиттэри араҥаччылыыр үлэҕит өйөбүл­лээх уонна бигэ тирэхтээх буоллун!

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением