Төлкөтүн түстээбит төрүт дойдутун быстыбат ситимэ
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 8 oC

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Биэнсийэ, хамнас уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ улаатар

Бэс ыйын 1 күнүттэн үлэлээбэт биэнсийэлээхтэр биэнсийэлэрэ 10 %-ынан үрдүөҕэ, ону таһынан хамнас алын кээмэйэ уонна тииһинэн олоруу алын кээмэйэ 10 %-ынан улаатыаҕа. Итинник дьаһалы Судаарыстыбаннай Сэбиэт президиумун мунньаҕар Бэрэсидьиэн Владимир Путин…
26.05.22 09:08

Экэниэмикэ

Дьоруой сулуһугар тиэрдибит суол

Сунтаар улууһун «Кириэстээх» кэпэрэтиибин чулуу ыанньыксыта, үс истиэпэннээх «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера, Саха сирин хомсомуолун бириэмийэтин лауреата, «Бочуот» уонна «Хотугу сулус» уордьаннардаах Владимир Африканович Михайловка Саха…
26.05.22 14:29

Уопсастыба

Култуура

Саха театрын сыанатыгар кэскиллээх бырайыак сүрэхтэннэ!

Ыам ыйын 24 күнүгэр Саха театрыгар дьоhун тэрээhин ыытылынна. Ол курдук Дьокуускайдааҕы педагогическай колледж устудьуоннарын кытта Саха театрын артыыстара биир санааҕа түмсэн, эрдэттэн бэлэмнэнэн, айымньылаахтык үлэлээн-хамнаан «Семинария паартатыттан…
25.05.22 23:10

Түһүлгэ

 Мүрүйээдэ: үтүмэн үйэлэр быыстарын сэгэтэн

Мүрү Эбэ аата аан бастаан сурукка-бичиккэ киирбитэ 355, Бороҕон улууһугар оҕону үөрэхтээһин саҕаламмыта 250, Саха АССР тэриллибитэ 100 сылларынан, итиэннэ Мүрүгэ Саха Сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньууларын көрсө, "Мүрүйээдэ (үтүмэн үйэлэр быыстарын…
07.04.22 22:37

Тыа сирэ

Хаптаҕайтан хааннаахпын хаһан да умнубаппын...

Өлүөнэ эбэбит уҥа биэрэгэр, Мыла, Тамма үрэхтэр икки ардыларыгар тайаан сытар, үс Геройу үөскэппит өлгөм буордаах, үтүө-мааны үлэһит дьонноох, төрөөбүт-үөскээбит Хаптаҕайбыт төрүттэммитэ 200 сылыгар, Социалистическай Үлэ Геройа Гаврил Семенович Самсонов…
10.04.22 16:09

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Эһиил Пионерия төрүттэммитэ 100 сылын бэлиэтиэхпит

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, Москуба куоракка «Кыайыы» түмэлигэр Норуоттар икки ардыларынааҕы «СПО-ФДО» оҕолор уопсастыбаннай түмсүүлэрин сойууһун ассамблеята ыытылла турар. Арассыыйа эригийиэннэриттэн уонна СНГ дойдуларыттан кэлбит делегаттар сайдар саҕахтары…
01.10.21 23:59

Устуоруйа

Устуоруйа

75 саастаах Өйдөбүнньүк

1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ оҕолорун мэлиппит ийэлэр, кэргэттэрин сүтэрбит огдооболор, аҕаларын былдьаппыт тулаайахтар манна кэлэн сүгүрүйэллэрэ, өлбүттэр куттара манна баарын курдук саныыллара...
26.05.22 14:08

Төлкөбүт түстэммит
Төрөөбүт дойдубут барахсан,
Ханнык да дойду
Килбэйэр киинигэр тиийдэрбит,
Харысхал тылларын
Арчылыы дапсыйар...
Күн сиригэр үтүөтүнэн-маанытынан аатырбыт, ача арыылардаах, кылыйар хонуу кырдаллардаах, туруору тумуллардаах, харах ылбат далай киэҥ күөллээх Сунтаар улууһун Күүкэй Эбэ Хотунун уһук илин эҥээригэр үтэн киирбит үөттэрдээх, эргэнэ хара тыанан тулааһыннаммыт Балык Хатарбыт диэн мааны сир баар. Бу дойду томтойор түөһүгэр, дьогдьойор саалыгар, от-мас туолан-торолуйан турар кэмигэр, 75 сыл анараа өттүгэр, уол оҕо одьунааһа оройунан түспүтэ. Ол оҕо -- саха норуотун чулуу уола, биһиги биир дойдулаахпыт, филологическай наука дуоктара Василий Васильевич Илларионов.

Төлкөбүт түстэммит
Төрөөбүт дойдубут барахсан,
Ханнык да дойду
Килбэйэр киинигэр тиийдэрбит,
Харысхал тылларын
Арчылыы дапсыйар...
Күн сиригэр үтүөтүнэн-маанытынан аатырбыт, ача арыылардаах, кылыйар хонуу кырдаллардаах, туруору тумуллардаах, харах ылбат далай киэҥ күөллээх Сунтаар улууһун Күүкэй Эбэ Хотунун уһук илин эҥээригэр үтэн киирбит үөттэрдээх, эргэнэ хара тыанан тулааһыннаммыт Балык Хатарбыт диэн мааны сир баар. Бу дойду томтойор түөһүгэр, дьогдьойор саалыгар, от-мас туолан-торолуйан турар кэмигэр, 75 сыл анараа өттүгэр, уол оҕо одьунааһа оройунан түспүтэ. Ол оҕо -- саха норуотун чулуу уола, биһиги биир дойдулаахпыт, филологическай наука дуоктара Василий Васильевич Илларионов.

вас вас илларонов фото2 1
Балаҕан ыйын 3 күнүгэр биһиги Күүкэйбитигэр бэрт сэргэх тэрээһин буолан ааста. Ол курдук, олохтоохтор улаханнык ытыктыыр, киэн туттар киһибит Василий Васильевич Илларионов  үбүлүөйүнэн истиҥ-иһирэх киэһэни ыыттыбыт.
Хамсык бириэмэтэ буоларын быһыытынан, бу киэһэни киэҥ эйгэҕэ куйаар ситимин нөҥүө таһаардыбыт.

Бу тэрээһиҥҥэ кыттыыны ыллылар: Күүкэй нэһилиэгин аҕа баһылыга Юрий Семенович Прокопьев, СӨ Бочуоттаах үлэһитэ, СӨ Үөрэҕириитин туйгуна, Күүкэй орто оскуолатын дириэктэрэ Егор Иванович Алексеев, В.В.Илларионов бииргэ төрөөбүт балта Мария Васильевна уонна Василий Васильевичтыын алтыспыт үлэһиттэр, үөрэнээччилэрэ, нэһилиэкпит кэлэр кэскиллэрэ -- биһиги ыччаттарбыт.

IMG 20210904 WA0055
Дьоро киэһэ баһылык Юрий Семенович ытыктыыр киһибитин эҕэрдэлиир аман тылыттан саҕаланна. Кини саха норуотун сүдү айымньыта -- ОЛОҤХО -- 2005 сыллаахха, ЮНЕСКО быһаарыытынан, аан дойду чулуу айымньыта буоларыгар, Василий Васильевич улахан өҥөлөөҕүн тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
Василий Васильевич оскуола аҕа саастаах үөрэнээччитэ буоларын быһыытынан, үөрэммит кыһата, нэһилиэгэ сайдарын туһугар бэйэтин тус баҕатынан көмөтө улаханын, ситиһиилээх оҕолорго стипендия анаан көҕүлүүрүн, хас да көлүөнэ ыччаты “Сүүс саастаах оскуола сэһэнэ” кинигэтигэр киллэрэн үйэтиппитин, кылаабынай редактордаабытын Егор Алексеев махтана аҕынна.
Эбэ алгыстаах сириттэн тирэхтэнэн, ийэ истиҥ тапталынан кынаттанан, оҕо, эдэр саастара бииргэ ааспыт, “эн-мин” дэсиһэн үөскээбит балта Мария Васильевна -- биһиги нэһилиэкпит ытыктанар киһитэ, педагогическай үлэ бэтэрээнэ, СӨ Үөрэҕириитин туйгуна. Бу киэһэ Мария Васильевна убайа Василий Васильевич туһунан сүрдээх истиҥник ахтан-санаан кэпсээтэ, барыбытын долгутта.
Василий Васильевич бу үйэлээх айар үлэтин, ырааҕы ырыҥалаан, устудьуон сахтартан саҕалаабыт. Кини аата, айар үлэтэ Саха сиригэр эрэ буолбакка, Илин Сибииргэ бүттүүнүгэр биллэрин биһиги билэбит. Саха норуотун чыпчаал айымньытын бүтүн аан дойду таһымыгар таһаарсыбыт дьонтон биирдэстэрэ буолар. Бу туһунан -- олоҕун оҥкула олоҥхо буоларын, төрөөбүт дойдутугар, Сунтаар улууһугар  сыһыанын -- биһиги олохтоох библиотекабыт сэбиэдиссэйэ Нюргуяна Прокопьевна Василий Васильевич айар үлэтигэр тирэҕирэн  кэпсээтэ.

IMG 20210904 WA0044
В.В.Илларионов мэлдьи үлэ үөһүгэр сылдьар. Киһи быһыытынан эйэҕэһин-сайаҕаһын, оҕону кытта оҕо, эдэри кытта эдэр, эмэни кытта эмэн буолар айылҕаттан ураты аһаҕас майгылааҕын дойдутун дьоно киэн тутта билинэбит. Бу туһунан үөрэнээччитэ, РФ уопсай үөрэхтээһинин Бочуоттаах үлэһитэ, СӨ Үөрэҕириитин туйгуна Ангелина Петровна Евсеева итэҕэтиилээхтик сырдатта.
Биһиги ытыктыыр киһибит үлэлиир үлэтэ, олоҥхо-оһуокай аргыстаах олоҕо ситэригэр-хоторугар, кини аата ааттанарыгар төрөөбүт оскуолата тирэх буолар. Ол курдук, Васлий Васильевич биһиги оскуолабыт базатыгар өрөспүүбүлүкэҕэ аан бастакынан Олоҥхо лааҕырын аһан, сүҥкэн кылааты уурбута, олоҥхоҕо сыһыаннаах баай матырыйаалынан көмөлөспүтэ, үүнэр көлүөнэ олоҥхо курдук сүдү айымньыны интэриэһиргииригэр сүҥкэн кылааты киллэрбитэ. Ити туһунан үөрэнээччитэ, СӨ Үөрэҕириитин туйгуна, үлэ бэтэрээнэ, Күүкэй орто оскуолатын иитэр үлэҕэ дириэктэри солбуйааччы Улита Семеновна Матвеева кэпсээтэ.

 “Киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр, төлкөтө түһэрбитинэн, улуу дойдутун уһун сэлэтигэр уруй бөҕөнү олохтуур, кэнэҕэски үйэҕэ кэпсээн буолар киэҥ кэскили түстүүр” диэн өбүгэлэрбит барахсаттар этэн кэбиспиттэрэ -- Василий Васильевич Илларионовка толору сөп түбэһэр.
Ытыктыыр киһибит барахсан,
Алгыс эрэ аргыстаах,
Дьол эрэ доҕордоох,
Yөрүү эрэ үктэллээх,
Сырыттар ханнык ...

Ираида Герасимова,
СӨ Үөрэҕириитин туйгуна,
Күүкэй орто оскуолатын алын сүһүөх кылааһын учуутала.

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением