Уопсастыба

Суоппар күнүн көрсө Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба дьаһалтатын, Ил Түмэн аппараатын  тырааныспарынан хааччыйар сулууспа автобазатыгар тиийэ сырыттым. Дириэктэр Гаврил Юрьевич Федоров өрөспүүбүлүкэ былааһын уорганнарын барыларын, ол иһигэр 18 министиэристибэни сыыдам сырыылаах массыынанан хайдах хааччыйалларын туһунан кэпсээтэ.

Суоппардар үс көрүҥҥэ арахсаллар. Бастакытынан, Ил Дархаҥҥа, Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлигэр, миниистирдэргэ о.д.а. тойотторго сыһыарыллар персональнай суоппардар. Иккиһинэн, дьуһуурунайдар. Үсүһүнэн, микрооптуобуска, таһаҕас тиэйэр улахан массыынаҕа, делегацияны тиэйэргэ «ПАЗ» оптуобуска үлэлиир дьон.    

«Яндекс» такси курдук анал бырагырааманан судаарыстыбаннай сулууспалаах үлэһиттэри, миниистирдэри, кинилэр солбуйааччыларын сарсыарда 7ч. киэһэ 22ч. диэри дьуһуурунай суоппардар таһаллар.

Ыраах айан

«Саамай ырааппыта суоппардар Ленскэйгэ, Мииринэйгэ, Өймөкөөҥҥө, Уус-Майаҕа айанныыллар, үксүн Бырабыыталыстыба отчуотугар элбэх киһи барар. Ол эрэн, 650 км. ыраах сиргэ массыына сырыытын хааччахтыыр туһунан уураах баар. Бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлэ көҥүллээтэҕинэ биирдэ сайаапка ылабыт. Ыраах айаҥҥа сөмөлүөтүнэн сылдьыахха сөп.

Сылга 1500 командировка тахсар, күһүн-саас хаайтарыы кэмин аахпакка туран, ыйга 150 сайаапканы толоробут. Ыраах айаҥҥа суол-иис хайдаҕыттан көрөн, холобур, Чурапчыга аспаал суол оҥоһуллан, «Camry» массыынаны ыытабыт. Мөлтөх суоллаах-иистээх улууска «УАЗ-Патриот», 4ВД-лаах «Газ-Соболь» микрооптуобус үчүгэй. «Олоҥхо ыһыаҕар», спортивнай оонньууларга «ПАЗ» оптуобуһу ыытабыт», — диэн кэпсээнин саҕалыыр Гаврил Юрьевич.

Командировкаҕа барарга 26 массыына гаас уматыкка көспүт, ол эрэн, ирдэбил быһыытынан, туспа гарааска туруохтаахтар. Петровскай уулуссаҕа баар гарааска 70-ча массыына турар, үрдүгэр хонтуора баар, ол иһин, манна тураллара көҥүллэммэт. 

Биир күҥҥэ сапыраапкалыырга автобазаҕа 2500л. бенсиини биэрэллэр, кыһыҥҥы кэмҥэ, командировкаларга, улахан тэрээһиннэргэ нуорма 4500л. диэри эбиллэр. Аукцион түмүгүнэн хас да сыл тухары «Сибойл» кыайан, былаас уорганнарын массыыналарын бенсиининэн хааччыйар.

Эргэ тиэхиньикэ ороскуота элбэх

«Автопаарка массыынатын 70% туһаныллар болдьоҕуттан таҕыста. Кыра массыына улахан ороскуота суох 5 сыл сүүрдүллэр, оттон джиптэр 7 сыл. Ол кэнниттэн алдьаналлара элбиир, саппаас чааһын уларытыахха, өрөмүөннүөххэ наада. Үксүн стойка, амортизатор, ходовой чааһа, мотуордара алдьанар.

Массыына собуокка оҥоһуллубут саппаас чааһын билигин кыайан булбаккын, Кытайга, Тайваҥҥа оҥоһуллубут өр барбат. Тиэхиньикэ төһөнөн эргэрэр, оччонон ороскуота элбээн барар. Онон биэс сыл буола-буола уларытан, саҥардан иһиэхтээххин. Дуоллар ыараан, саппаас чааһын сыаната эмиэ эбилиннэ.

Тиэхиньикэни оҥосторго бэйэбит өрөмүөннүүр мастарыскыайдаахпыт. 11 подъемник, 16 слесарь үлэлиир. Кинилэр баар буоланнар, массыынабыт суолга туран хаалбат. Командировка иннинэ, онтон айантан кэлэн баран массыынаны чинчийэн көрөбүт, ону таһынан, кыраапык быһыытынан, техосмотр бараллар. Үлэбит эппиэтинэстээх буолан, тимир көлө алдьаныан иннинэ көрүнэ, оҥосто сылдьабыт», — диир автобаза дириэктэрэ.

Суоппар хамнаһа 45 000 – 70 000 солк.

Суоппар хамнаһа ханнык дуоһунаска сылдьарыттан, төһө ыстаастааҕыттан тутулуктаах. Холобур, «В» категориялаах үһүс кылаастаах суоппар 45 000 солк. ылар, «Д» категориялаах  оптуобус суоппара 70 000 солк. хамнастаах. Тойоттору тиэйэр персональнай суоппардар хамнастара 60 000 солк. Ол иһин эдэрдэр өр буолбаттар, хамнаһа кыра, үлэтэ элбэх диэн баран иһэллэр эбит, билигин даҕаны үлэлиэн баҕалаах дьоҥҥо суоппар миэстэтэ баар.

Персональнай суоппардар тойоннорун сарсыарда 8ч. дьиэтиттэн ылаллар уонна хаһан киэһэ үлэлээн бүтүөр диэри аттыгар сылдьаллар. Үлэ чааһа кинилэргэ нуорманан быһыллыбат, ол иһин акылааттарыттан 50% эбии төлөнөр.

Судаарыстыбаннай такси сыһыарыытыгар суотабай төлөпүөн нөҥүө ким ханна сылдьара барыта көстөн турар. Персональнай массыыналарга эмиэ «ГЛОНАСС» спутник туруоруллуохтаах, оччоҕо ким төһө км. барбыта, ханна сылдьыбыта 1,5 сыллаах дааннай архыыпка хаалар.

Ыраах командировкаҕа икки массыына арыаллаһан барар, кинилэр спутник төлөпүөнү илдьэ сылдьаллар. Оптуобуска тахограф турар, ирдэбил быһыытынан, суоппар 8ч. үөһэ уруулга олоруо суохтаах, ол иһин икки суоппар солбуйсан айанныыллар.

Ил Дархан сөбүлүүр массыыната

Айсен Николаев 570-ус «Lexus» массыынанан сылдьар эбит, служебнай массыына дьиэ кэргэнин таспат, үлэҕэ эрэ туттуллар диэтилэр.

Суоппардар доруобуйаларын рейсэҕэ тахсыахтарын иннинэ быраас кэтээн көрөр, хааннарын баттааһына үрдүк дьон сыыйыллан, эмтэнэн баран төттөрү тахсаллар. Сарсыарда биир быраас суоппардар дабылыанньаларын барытын кыайан кэмнээбэт. Ол иһин кулун тутар ыйтан дистанционнай медицинскэй хааччыллыыга көһүөхтээхтэр.

Автобазаҕа үйэ чиэппэрин тухары үлэлээбит кырдьаҕас суоппардары кытта көрсөн кэпсэттим, туох санаалаахтарын билистим.

Сиэри-туому тутуһабыт

69 саастаах саамай уопуттаах, автобазаҕа 25 сылын үлэлии сылдьар суоппар Александр Прокопьев:

Үксүн Ил Түмэҥҥэ үлэлээн кэллим, билигин Андрей Юрьевич Николаевы, хонтуруоллуур кэмитиэт бэрэссэдээтэлин таһабын. Бастакы ыҥырыылаах мунньахха Варвара Андреевна Петроваҕа, онтон Анатолий Абрамович Гольдмаҥҥа о.д.а. суоппардаабытым. Сарсыарда 8ч. киэһэ 18-20ч. диэри үлэлиибит.

Манна кэлиэм иннинэ бырамыысыланнаска «БЕЛАЗ»-ка, «Анаабыр алмаастарыгар» үлэлээбитим. Ыраах айаҥҥа барарбытыгар сиэри-туому тутуһабыт, айан аартыктарыгар алаадьы уурабыт.

Суоппардарга күөх уоту, көнө суолу, чэгиэн доруобуйаны уонна хамнас үрдүүрүн баҕарабын! Аныгы олоххо хамнастаах киһи үчүгэйдик олорор, дьиэ кэргэнин иитэр-аһатар.

Кыратык да хойутуур көҥүллэммэт

Дмитрий Васильев, автобазаҕа 1998с. үлэлиир:

Ил Түмэн дьокутааттарын саҥа састаабыгар «Новые люди» баартыйаттан киирбит урбаан уонна туризм кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин Алексей Дмитриевич Корниловы таһабын. Ол иннинэ доруобуйа харыстабылын уонна социальнай көмүскэл кэмитиэтин бэрэссэдээтэлигэр Владимир Ильич Чичигинаровка биэс сыл суоппардаабытым.

Норуот талан ылбыт дьокутааттара таһаарыылаахтык үлэлииллэрин туһугар сэмэй кылааппытын киллэрэбит. Үлэбитигэр кыратык да хойутуур көҥүллэммэт, хойутуом оннугар чаас аҥаара эрдэ тиийэн кэтэһэн олоробун. Холобур, хаар түстэҕинэ, суолга халтараан кэмигэр эрдэ тахсабын, элбэх массыына суолга хаайтаран турарын барытын учуоттуубун. Тас көрүҥмүтүн эмиэ көрүнэбит, таҥаспыт дьыалабыай, ыраас, өтүүктээх буолуохтаах.

Гарааска сарсыарда 8ч. кэлэбин, тимир көлөбүн кытта куруук кэпсэтэ сылдьабын, массыына дууһалаах курдук барытын өйдүүр. Кэлэктииппит 20 тахса сыл тухары эн-мин дэсиһэн, ыкса доҕордоһон, биир дьиэ кэргэн кэриэтэ бэйэ-бэйэбитин өйдөһөбүт-өйөһөбүт.

Массыына элбээтэ

Новгрин Попов, автобазаҕа 2005с. үлэлиир:

— Аан бастаан үлэлии киирэрбэр дьокутаат Георгий Михайлович Артемьевы таспытым, онтон бухгалтерияҕа, Александр Жирковка суоппардаабытым. Билигин Ил Түмэн аппараатын салайааччытын солбуйааччытын Саргылана Николаевна Федулованы таһабын.

Билигин куоракка массыына наһаа элбээн, суолга харыы, бытаарыы тахсар. Ол да буоллар, үлэбитигэр кытаанах дьиссипилиинэни тутуһабыт. Киһи үөрэнэн хаалар, олоҕуҥ сорҕотун курдук.