Тэрээһиҥҥэ министиэристибэлэр уонна биэдэмистибэлэр бэрэстэбиитэллэрэ, ону тэҥэ олохтоох салайыныы боппуруостарыгар кэмитиэтин чилиэннэрэ кыттыыны ыллылар.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтин 2025 сылга уонна былааннанар 2026, 2027 сылларга судаарыстыбаннай бүддьүөтүн туһунан» № 143-7 нүөмэрдээх сокуон барылыгар иһитиннэриини СӨ Үп миниистирин солбуйааччы Николай Старостин оҥордо. Өрөспүүбүлүкэ судаарыстыбаннай бүддьүөтэ алта стратегическай сыалы ситиһэргэ туһуламмыт 27 судаарыстыбаннай бырагыраама комплексын быһыытынан билиһиннэриллибитин эттэ. Ол иһигэр «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр судаарыстыбаннай уонна официальнай тыллары харыстаааһын уонна сайыннарыы», «Саха Өрөспүүбүлүкэтин кыраасданнарын социальнай өйөбүлэ», «Тыа сирин территориялларын кэлим сайыннарыы», «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр билим-технология сайдыылара» курдук бырагыраамалар уо.д.а. Дакылааччыт 2025, 2026 уонна 2027 сылларга инвестиционнай бырагыраама ыытыллар былаана оҥоһуллубутун сиһилии кэпсээтэ.
Дакылааты истэн баран, норуот дьокутааттара Афанасий Владимиров, Александр Атласов, Прокопий Рахлеев, Алквиад Тарасов, Александр Сусоев үгүс чуолкайдыыр ыйытыылары биэрдилэр.
Мунньаҕы салайан ыыппыт Ил Түмэн Олохтоох салайыныыга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Владимир Прокопьев бүддьүөт уустук усулуобуйаҕа ылылларын тоһоҕолоото.
-- Бүгүн ороскуот үрдээһинин тэтимэ дохуот үрдээһинин тэтиминээҕэр биллэ үрдүк. Иккис ааҕыыга диэри сокуон барылын бастакы ааҕыыга көрдөххө, дохуот уопсай суумата былааннаммытыттан улахан буолуо диэн эрэнэбит, — диэн эттэ.
Сир баайын хостуур салааларга нолуоктааһыны үрдэтиигэ саҥа, үчүгэй сүүрээн баарын, ол өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүгэр дохуоту эбэн биэриэхтээҕин туһунан эбэн эттэ. Сис кэмитиэт 2025 сылга уонна былааннаммыт 2026-2027 сылларга бүддьүөт бырайыагын өйөөн, бастакы ааҕыыга ылынарыгар сүбэлээтэ.
Бүддьүөт барылын ырытан баран, норуот дьокутааттара «Саха Өрөспүүбүлүкэтин нуормаламмыт муниципальнай юридическай аакталарын эрэгиистирин туһунан» Саха Өрөспүүбүлүкэтин сокуонун 6-с уонна 8-с ыстатыйаларыгар уларытыылары киллэрэр туһунан» Саха Өрөспүүбүлүкэтин 123-7 №-дээх сокуонун барылын көрдүлэр.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Юстицияҕа судаарыстыбаннай кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Павел Иванов иһитиннэриитинэн, сокуон барыла маннык этиилэри киллэрэр эбит:
‒ олохтоох салайыныы уорганнара эрэгиистиргэ киллэрэргэ эбии информацияны ыыталларыгар эбэһээтэлистибэлэри олохтуурга;
‒ боломуочуйалаах уорган юридическэй уонна хоруупсуйаны утары эспэртиисэни ыытыахтаах муниципальнай нуормаламмыт быраап аакталарын кэрискэлэрин олохтуурга;
‒ муниципальнай нуормаламмыт быраап аакталара билиҥҥи сокуоннарга сөп түбэһэрин быһаарарга суругунан эспиэр санаатын оҥорор наадата суоҕун олохтуурга.
– «Саха Өрөспүүбүлүкэтин нуормаламмыт муниципальнай юридическай аакталарын эрэгиистирин туһунан» сокуон эрэдээксийэтин көрдөххө, муниципалитеттар нуормаламмыт бырааптарын аактара булгуччу эрэгистирийээссийэлээх буолуохтаахтар. Бу олус улахан кыһалҕа. Үксүгэр кинилэр бары нуормаламмыт быраап аактарын эрэгистирийээссийэлииргэ бириэмэлэрэ суох буолар. Онон, сокуон барыла ирдэнэр бэрэбиэркэҕэ киирэр нуормаламмыт сокуоннай аактары быһаарар. Бу дьаһал муниципальнай тэриллиилэр ноҕуруускаларын чэпчэтиэҕэ, — диэтэ Павел Иванов.
Сис кэмитиэт чилиэннэрэ сокуон барылын ылынарга эттилэр
Салгыы 2024 сыл алтынньы 2 күнүнээҕи 73-082024-дээх /Прт-46-24-20980001 Саха Өрөспүүбүлүкэтин Борокуруорун бырачыаһын көрүү буолла.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр дьокутаат, олохтоох салайыныы талыллар уорганын чилиэнин, олохтоох салайыныы уорганын талыллар дуоһунастаах сирэйин боломуочуйаларын толорууну мэктиэлээһин туһунан» 2010 сыллаахха сэтиньи 10 күнүгэр бигэргэммит 631-IV №-дээх 865-3 Саха Өрөспүүбүлүкэтин сокуонун кэккэ балаһыанньалара федеральнай сокуону кытары төһө сөп түбэһэллэригэр өрөспүүбүлүкэ борокуротуурата бэрэбиэркэ оҥорбут. Ол туһунан быраабы араҥаччылыыр аакталар сокуоннай буолалларын уонна урбаанньыттар бырааптарын тутуһууну кэтээн көрөр салаа борокуруора Станислав Коледенко иһитиннэрдэ.
Кини быһаарбытынан, «Арассыыйа Федерациятыгар олохтоох салайыныыны тэрийии сүрүн бириинсиптэрин туһунан» федеральнай сокуоҥҥа олоҕуран, дьокутаат, олохтоох салайыныы талыллар уорганын чилиэнэ, эбэтэр олохтоох салайыныы талыллыбыт дуоһунастаах сирэйин (киһитин) боломуочуйалара тохтотуллалларынан сибээстээн, эбии социальнай уонна да атын мэктиэлэр олохтонуохтарын сөбүн туһунан муниципальнай тэриллиилэр Устааптарыгар киллэриллиэн сөп эбит.
-- Өрөспүүбүлүкэ тустаах сокуонугар федеральнай сокуон ити ыйыллыбыт ирдэбилигэр сөп түбэһиннэрэн, тас дойду ааҕынын ыстаатыһын ылбыт дьоҥҥо итинник мэктиэ бэриллибэтин туһунан этиллибэтэх, -- диэн Станислав Коледенко түмүктээтэ.
Бу уураах бырайыагын норуот дьокутааттара парламент пленарнай мунньаҕар көрүүгэ киллэрэргэ быһаардылар.
Түмүккэ
Олохтоох салайыныы уорганнара – судаарыстыба былааһын норуокка саамай чугас, быһаччы дьайыылаах алын сүһүөҕэ буолаллар. Төһө да олохтоох салайыныы судаарыстыба атын уорганнарын кытта биир тиһиккэ киирбэтин, тутулуга суоҕун иннигэр, норуот былаас, салалта үлэтин аан бастаан нэһилиэк, улуус баһылыктарын, дьокутааттарын үлэлэринэн сыаналыыр, араас кыһалҕалаах боппуруостарынан аан бастаан кинилэргэ тиийэр. Онон, олохтоох салайыныы үлэтиттэн дойдубут күннээҕи олоҕо-дьаһаҕа, инники сайдыыта, нэһилиэнньэ былааска сыһыана быһаччы тутулуктаах.
Олохтоох салайыныы боломуочуйата сыллата уларыйа турар. Саҥа соруктары олоххо киллэрэргэ сөптөөх үп-харчы тыырыллыахтаах. Тыа сирин тупсаҕай көстүүлээх уонна олорорго табыгастаах оҥоруу, дьиэ-уот хомунаалынай өҥөтүнэн сөптөөхтүк хааччыйыы, нэһилиэнньэ доруобуйатын туруга, ыччат үөрэҕи ылыыта, култуураны уонна төрүт үгэстэри чөл хаалларыы, онтон да элбэх тыын суолталаах боппуруостары быһаарыы – улуустар уонна нэһилиэктэр баһылыктарын, олохтоох салайыныы уорганнарын дьокутааттарын дьулуурдаах уонна дьоһуннаах үлэлэрин сүрүн соруктара буолаллар.
Сайдыы тэтимнээхтик барарыгар, норуот бэйэтин бэйэтэ салайынарыгар усулуобуйа тэриллиэхтээх. Тыа хаһаайыстыбата, тутуу, олохтоох бырамыысыланнас, олоҕу-дьаһаҕы оҥостуу, быйаҥнаах бааһыналарбытыттан, иитэр сүөһүбүтүттэн-сылгыбытыттан ылар, оҥорор бородууксуйабыт көрүҥүн кэҥэтии, дьоҕуру сайыннарыы, эргиэни, өҥөнү оҥорууну күүһүрдэр үлэ ирдэнэр. Олохтоох салайыныы, ол эбэтэр нэһилиэнньэ сайыннаҕына, кыаҕырдаҕына эрэ дойдубут бүтүннүү кыаҕырар, сайдар. Ити курдук, барыта бэйэ бэйэтиттэн сибээстээх, ситимнээх.
Ил Түмэн пресс-сулууспатын матырыйаалларынан, хаартыскаларынан
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
