Уопсастыба

Чэпчэтиилээх ипэтиэкэни биирдэ эрэ биэрэллэр, онон аймаххар 2% ипэтиэкэ ылан биэрэн баран бэйэҥ маннык чэпчэтиинэн аны кыайан туһаммаккын. Ол иһин донор булар кэккэ уустуктардаах.

Сурах хоту иһиттэххэ, сотору култуура үлэһиттэрин 2% ипэтиэкэҕэ киллэриэхтээхтэр. Россельхозбаан тыа сиригэр дьиэ туттарга, эбэтэр атыылаһарга тыа хаһаайыстыбатын үлэһиттэригэр чэпчэтиилээх ипэтиэкэ биэрэр. Манна бэл улуус кииннэрэ Бүлүү, Ньурба хапсыбаттар, хайаан даҕаны нэһилиэк буолуохтаах.

«Инникитин сүрүн ыстаапка түһүө диэн сабаҕалыыр уустук соҕус. Улаханнык мунньахтаан биир эрэ бырыһыаны түһэрдилэр, оттон күһүөрү төттөрү үрдүөн сөп. Былырыын бааннар дьон кыра бырыһыаннаах ипэтиэкэнэн туһанарын иһин 6% хамыыһыйа киллэрэ сылдьыбыттара. Тутааччылар ол хамыыһыйа харчытын дьиэ сыанатыгар киллэрэн биэрэннэр сыана үрдээн хаалбыта. Билигин ол хамыыһыйа тутуллубат эрээри, сыана үрдээбитинэн турар. Атыылаһар дьон син биир бааллар. Ол иһин дьиэ сыаната түспэт», — диир Чэмэлиинэ Кюндяйцева Дьокуускайдааҕы дьиэ-уот пуондатын ипэтиэкэ өрөспүүбүлүкэтээҕи хампаанньатын үлэһитэ.

Сороҕор судаарыстыба ыытар бэлиитикэтин киһи кыайан өйдөөбөт, быраастар, айти, бырамыысыланнас үлэһиттэрэ 200 000 – 300 000 солк. хамнастаахтар уонна кинилэргэ 2% ипэтиэкэ биэрэллэр, ол ыйдааҕы төлөбүрэ муҥутаан 45 000 солк. Оттон 50 000 – 60 000 солк. хамнастаах 35-рин ааспыт дьон баан баазовай ыстаапкатынан 25-30% ипэтиэкэни ылыахтаахтар, ол ыйдааҕы төлөбүрэ 200 000 -350 000 солк. Кыра оҕото суох 40-50-чалаах дьон дьиэ атыылаһар кыахтан көрдөрбүтүнэн матан хааллылар. Дьиҥэр, кинилэр эмиэ дьиэлэрин кэҥэттиэхтэрин, эбэтэр саҥардыахтарын баҕараллара буолуо ээ.    

Кэлиҥҥи кэмҥэ Владивосток дьиэ сыанатынан Москубаны ситэн эрэр, биир хостооҕу манна 10 мөл. солк. атыылыыллар, түннүккүттэн Золотой рог, Чуумпу акыйаан көстөн турар. Инникитин Уһук Илин киин куоратын сайыннарарга үп-харчы көрүллэн, үгүс тутуу ыытыллыахтаах. Сайыҥҥы ыйдарга биир хостоох кыбартыыраны Владивостокка сууккаҕа 10 000 солк. куортамныыллар, киһи сөҕүөх ону ылар дьон бааллар эбит.

Оттон саамай чэпчэки сыаналаах дьиэни Арассыыйа киин уобаластарыгар: Смоленскайга, Псковка, Воронежка биир кв. м. 67 000 -72 000 солк. сыананан биир хостооҕу саҥа дьиэҕэ 2-3 мөл. солк. атыылыыллар. Маннык сыананан Дьокуускайга гараас да ыларыҥ саарбах. Сыана төһө даҕаны чэпчэкитин иһин, Уһук Илинтэн ити куораттарга көһөн барааччы суоҕун кэриэтэ.

Хаартьыска Чэмэлиинэ Кюндяйцева архыыбыттан.