Ыам ыйын 9 күнүгэр Кыайыы күнүн, эйэлээх олох иһин сырдык тыыннарын толук уурбут, кыайыыны уһансыбыт аҕаларбыт, эһэлэрбит үтүө ааттарын, хорсун быһыыларын ахтан-санаан, кэриэстээн ааһыахпыт.
Дойдубут үрдүнэн бу ураты бэлиэ күҥҥэ аналлаах араас култуурунай, үтүө үгэскэ кубулуйбут тэрээһиннэр номнуо ыытыллаллар.
Үтүө үгэстээх тэрээһиннэр
Кыайыы күнүн биир бэлиэ тэрээһинэ – Москуба куорат Кыһыл Болуоссатыгар Кыайыы параада буолар. Үгэс быһыытынан хаамыы үс түһүмэхтэн турар: сатыы, тырааныспарынан уонна көтөр аалларынан. Быйылгы үбүлүөйдээх параады федеральнай ханаалларынан көрүөхпүт.
«Өлбөт үйэлээх полк» Бүтүн Арассыыйатааҕы аахсыйа икки көрүҥүнэн: сэлэлээн хаамыынан уонна онлайн ыытыллыа. Бу киэҥ хабааннаах тэрээһин 2013 сылтан тиһигин быспакка ыытыллар. Арай пандемия саҕана онлайн форматынан ыытылла сылдьыбыта. Хас биирдии куорат, тыа сирин киин уулуссаларынан Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара бу хааман иһэрдии сэлэлиэхтэрэ. Кинилэр өлбөөдүйбэт мэтириэттэрин оҕолоро, сиэннэрэ, аймахтара тутуохтара.
Улуу Кыайыыбытын бэлиэтиир биир сэргэх тэрээһин – Кыайыы салюта буолар. Саамай улахан фейерверк Арассыыйа тоҕус Дьоруой куоратыгар ытыллар. Быйыл Дьокуускайга салют буоларын биллэрдилэр.
“Сталинград” аат төннөрүлүннэ
Дойдубут Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин Волгоград куорат норуоттар икки ардыларынааҕы аэропордугар “Сталинград” диэн историческай ааты сөргүтэр туһунан уураахха илии баттаата.
Быһааралларынан, 1941-1945 сылларга Аҕа дойду Улуу сэриитигэр сэбиэскэй норуот Кыайыыны аҕалбытын үйэтитэр сыаллаах докумуон буолар.
Манна сыһыаран эттэххэ, бу туһунан көрдөһүүнү Волгоград уобалаһыттан Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтара уонна бэтэрээннэр тиэрдибиттэрин, дойдубут лиидэрэ кинилэр этиилэрэ, баҕа санаалара булгуччу туолуохтаах диэбитэ.
“Кыайыы былааҕа” киин куоракка кэлиэҕэ
Ахсынньы 28 күнүгэр сахаттан бастакы Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Федор Попов төрөөбүт Мэҥэ Хаҥалас оройуонуттан саҕаламмыт «Кыайыы былааҕа» эстафета өрөспүүбүлүкэ бары улуустарынан эргийэн, Дьокуускайга ыам ыйын 9 күнүгэр кэлиэҕэ.
«Кыайыы былааҕа» өрөспүүбүлүкэтээҕи эстафета ыччаты дойдуга бэриниилээх буолуу тыыныгар иитэргэ былаас уонна уопсастыбаннас күүһүн түмэр сыаллаах диэн Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба пресс-сулууспата иһитиннэрэн турар.
Пааматынньыктары сөргүтэллэр
Сахабыт Сирин үрдүнэн улуу Кыайыы күнүгэр Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылаахтарын уонна тыылга кыайыыны уһансыбыттарга аналлаах 33 пааматынньыгы сөргүтэллэр. Бу суолталаах үлэ тиһигин быспакка ыытыллыаҕа.
Бу иннинэ, Кыайыы 75 сылын көрсө олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарынан 200 пааматынньык саҥардыллыбыта, оттон 2023-2024 сылларга – 121.
Саха Сирин үрдүнэн 746 пааматынньык, обелиск, стелла, бюст, өрүү умайар уоттар, көмүүлэр, байыаннай тиэхиньикэ образецтара бааллар. Олортон 209 Арассыыйа норуоттарын култуурунай эбийиэктэрин биир кэлим реестырыгар киирбиттэр.
“Өйдөбүл бастионнара”
Ил Дархан Айсен Николаев быйылгы Ил Түмэҥҥэ туһаайан этиитигэр биһиги ытык иэспит – хас биирдии байыас аатын үйэтитии диэн этэн турар. Биһиги өрөспүүбүлүкэбит атын эрэгийиэннэртэн бастакынан улуу кыргыһыылар сирдэригэр биир дойдулаахтарбыт ааттарын үйэтитэр пааматынньыктары туруорууну көҕүлээбитэ. Ол курдук, 1994 сыллаахха Тверь уобалаһын Филькино дэриэбинэтигэр аан бастакы пааматынньык турбута. Саха буойуннарыгар аналлаах мемориаллар Ильмен күөл таһынан Старай Руссаҕа, Москуба уобалаһын Ельнятыгар уонна да атын сирдэргэ тураллар.
Кыайыы 80 сылын көрсө “Өйдөбүл бастионнара» историко-патриотическай бырайыак биллэриллибитэ. Улахан сыралаах, киэҥ хабааннаах үлэ түмүгэр Смоленскай, Псков, Калуга сирдэригэр 2200 харалла сытар саха буойуннарын аата сөргүтүлүннэ.
“Бырайыак чэрчитинэн Саха Сирин буойуннарыгар анаммыт өйдөбүнньүктэр Волгоград, Смоленск, Псков, Калуга уонна Новгород уобаластарыгар тутуллуохтара, ол туһунан сөбүлэһиилэр номнуо ылылыннылар. Мамай томторугар Сталинградтааҕы кыргыһыы дьоруойдарыгар анаммыт өйдөбүнньүк туруоруллуо, бу ытык сиргэ биһиги тыһыынчанан биир дойдулаахтарбыт, аҕаларбыт, эһэлэрбит, хос эһэлэрбит кыттыбыттара”, – диэн Ил Дархан Айсен Николаев этэн турар.
Галина МАТВЕЕВА
Хаартыскалар: ааптар түһэриилэрэ
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
