Сыыппараҕа дьүһүйэн, куйаарга үйэтитэн  
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . -40 oC

Өлүөнэ өрүһүнэн устан кэлбит өбүгэлэрбит аара хайаларга ойуулаабыттара-бичийбиттэрэ, үтүмэн сыллар тухары суураллыбакка,  ааспыт кэм кэрэхсэбиллээх кэрэһиттэрэ, кистэлэҥнээх кэпсээннэрэ буолан тураллар.

1356721357

Ол уонча үйэ анараа өттүгэр соһону (охра) кырааска оҥостон уруһуйдаабыт дьон сыдьааннара – аныгы сахалар – билигин аны сыыппара көмөтүнэн куйаар ситимигэр хатыламмат хартыыналарын үйэтитэллэр. Онтукалара эмиэ сүппэккэ-симэлийбэккэ, быдан дьылларга хараллан хаалыаҕа диэн эрэнэбит…  

Өлүөнэ өрүһүнэн устан кэлбит өбүгэлэрбит аара хайаларга ойуулаабыттара-бичийбиттэрэ, үтүмэн сыллар тухары суураллыбакка,  ааспыт кэм кэрэхсэбиллээх кэрэһиттэрэ, кистэлэҥнээх кэпсээннэрэ буолан тураллар.

1356721357

Ол уонча үйэ анараа өттүгэр соһону (охра) кырааска оҥостон уруһуйдаабыт дьон сыдьааннара – аныгы сахалар – билигин аны сыыппара көмөтүнэн куйаар ситимигэр хатыламмат хартыыналарын үйэтитэллэр. Онтукалара эмиэ сүппэккэ-симэлийбэккэ, быдан дьылларга хараллан хаалыаҕа диэн эрэнэбит…  

 афиш

–Атын омуктартан хаалсыбакка, виртуальнай таһымҥа тэҥҥэ сайдан иһэр баҕаттан, олоҥхобут ураты уобарастарын цифровой эйгэҕэ киллэрээри, ыччаппыт төрүт култууратын сэҥээрэрин ситиһээри, бу “Fantasy Olonkho” мультимедийнай быыстапканы тэрийдибит, — диир Туйаара Стручкова. – Мин бырайыак ааптара буолабын. Бэйэбин билиһиннэрдэххэ, Национальнай архыыпка үлэлиибин, историк үөрэхтээхпин. Онон да буолуо, норуотум үгэһигэр, култууратыгар сыһыаннаах ыстатыйалары, кинигэлэри дьаныһан ааҕабын, иҥэн-тоҥон үөрэтэбин. Ити чинчийэр идэбин уонна иллэҥ кэммэр уруһуйдуур дьарыкпын ситимнээн, олоҥхо персонажтарын аныгы ньыманан дьүһүйэргэ холонобун.

IMG 20221118 155516

  • Туйаара Стручкова (иккис), Светлана Яковлева (үһүс) Национальнай архыыпка бииргэ үлэлиир кэллиэгэлэрин кытта

“Fantasy Olonkho” – бу мин соҕотох үлэм түмүгэ буолбатах, бүтүн хамаанда ситиһиитэ. Ол курдук, миэхэ кэлэктиибим, чуолаан тэбис-тэҥҥэ сүүрбүт-көппүт дьүөгэм Светлана Яковлева, төһүү күүс буоллулар. Идиэйэбин бастакынан кэлэр кэм [it-generator] академиятын дириэктэрэ Вячеслав Егоров өйөөбүтэ. Көмпүүтэр графикатын, анимацияны, 3D моделы эҥин оҥорорбутугар улаханнык көмөлөстүлэр. Киэҥ эйгэҕэ сиэтэн-сирдээн илдьээччинэн, бар дьоҥҥо билиһиннэрээччинэн “Саха Сирин култуурата” уопсастыбаннай түмсүүнү сүрүннүүр Сардаана Сыромятникова буолла. Оттон оруннаахтык ыйан-кэрдэн биэрэн сүбэлээбит киһим – Олоҥхо тыйаатырын дириэктэрэ Мария Турантаева.

IMG 20221118 162939

  • Быыстапка аһыллыытыгар

Дьэ, быыстапкабытыгар 2D уонна 3D киэптээх 68 үлэ кытынна. Барытын көрдөрүүгэ туруордубут.  Онуоха тиэмэлэринэн түөрт салааҕа араардыбыт.

Бастакыга – айыылар, удаҕаннар, ойууннар.

IMG 20221118 165915 1024x576 1

IMG 20221118 171740 1024x576

IMG 20221118 171842

IMG 20221118 171609 576x1024

IMG 20221118 171725 1 576x1024

Иккискэ – абааһылар, Аллараа дойду адьарайдара.

IMG 20221118 171316 1024x576

IMG 20221118 171427 1024x576

IMG 20221118 171439 1024x576

IMG 20221118 171307 1 1024x576

IMG 20221118 171223 2 576x1024

Үһүскэ – бухатыырдар, Орто дойду олохтоохторо.

IMG 20221118 170615 1024x576

IMG 20221118 170852 1024x576

IMG 20221118 170743 2 576x1024

IMG 20221118 170902 1024x576

IMG 20221118 170951 1024x576

Төрдүскэ –  охсуһуу түгэннэрэ.

IMG 20221118 170628 1 1024x576

IMG 20221118 170920 1024x576

IMG 20221118 170936 1024x576

IMG 20221118 171005 1024x576

IMG 20221118 171248 576x1024

Маны таһынан, “digital fasion” диэн саҥа сүүрээни киллэрдибит. Технология уонна дизайн колледжын устудьуоннара  сахалыы таҥастары ойуулаатылар. Ону анал 3D-ачыкынан көрдөххө, бу аттыгынан муода көрдөрө сылдьар курдук буолаллар. Дьиҥэр, бириэмэ баара буоллар, ити виртуальнай көстүүмнэри бэйэҥ кэтэн көрөр курдук оҥоруохтаах этибит.

Бу мультимедийнай галерея уратыта – хартыыналар хамсыыллар. Анимацияларын барытын бэйэм, этэргэ дылы, утуйбакка да олорон оҥордум.

IMG 20221118 170716 576x1024

Үчүгэйэ диэн, бу быыстапканан сибээстээн, урут бары тус-туспа сылдьыбыт цифровой худуоһунньуктар түмсэн, “Сообщество художников-индивидуалистов” диэни тэрийдибит. Социальнай ситимнэргэ бөлөхтөөх буоллубут. Бэйэ-бэйэбитин кытта билсэн, уопут атастаһан, мантан ыла өссө саҥа таһымҥа тахсан иһиэхпит.

IMG 20221118 171703 576x1024

Сардаана Сыромятникова, “Саха Сирин култуурата” уопсастыбаннай түмсүүнү сүрүннээччи:

–Ким да этиитэ-көрдөһүүтэ суох бэйэлэрин баҕаларынан төрүт култуурабытын тарҕатарга кыһаллар ыччат баарыттан үөрэбит. Туйааралаах Светлана бу бырайыактарын бэркэ биһирээбиппит. Сүбэ-ама ыллыннар диэн, бастаан “Архетип” арт-бөлөх худуоһунньуктара Александр Неустроевтыын, Людмила Федоровалыын билиһиннэрбиппит. Кинилэр эмиэ олоҥхону ойуулуур-дьүһүннүүр ускуустуба нөҥүө тарҕатарга дьулуһаллар. Аны туран, олоҥхо туһунан улахан туох да өйдөбүлэ суох сылдьан, мээнэ  уруһуйдаан кэбиһэр олуона соҕус буолуо диэммит, биир ый устата кыттааччыларбытын олоҥхо эйгэтигэр киллэрэр уһуйууларга сырытыннардыбыт. Ол курдук, Олоҥхо институтун дириэктэрин солбуйааччы Руслан Анисимов лиэксийэ аахта, Гуманитарнай чинчийиилэр уонна хотугу норуоттар проблемаларыгар институт үлэһитэ Александра Прокопьева саха оһуорун-мандарын билиһиннэрэн кэпсээтэ, Айталина Степанова аҕатын, олоҥхону ойуулаабыт худуоһунньук Тимофей Степанов хартыыналарын ырытан сэһэргээтэ. Цифровой худуоһунньук Николай Мочкин маастар-кылааһыгар дьарыктаннылар, быйылгы “Олоҥхо баттл” кыайыылааҕа Анастасия Алексеевалыын, итиэннэ Олоҥхо тыйаатырын артыыстарын кытта көрсүһүүлэр тэрилиннилэр, олоҥхо тылынан уһуллубут “Сис” киинэни көрдүлэр. Итиннэ ылбыт билиилэрэ уруһуйдуулларыгар тирэх буолбута чахчы.

Катерина Кузнецова, кыттааччы:

IMG 20221118 163201 1 576x1024

–Култуура уонна ускуустуба Аартыкатааҕы институтун иһинэн “Цифровой дизайн” диэн салаа аһыллыбыта. Онно үһүс кууруска үөрэнэбин. Биһиги хайысхабытынан буолан, бу быыстапкаҕа элбэх устудьуон кытынна. Мин олоҥхоҕо баар персонаһы – моҕойу – бэйэм көрүүбүнэн ойуулаабытым, ону бииргэ үөрэнэр дьүөгэм 3D киэпкэ көһөрбүтэ. Бүгүн бэртээхэй үлэлэри көрөн кэрэхсээтим.

Михаил Чоросов, кыттааччы:

IMG 20221118 161140 копия 576x1024

– Мин “Саха” көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньаҕа аниматор-худуоһунньугунан үлэлиибин. “Тооко” диэн сахалыы мультигы оҥоро сылдьабыт, кулунчук туһунан.

“Fantasy Olonkho” быыстапкаҕа “Ньургун Боотур, “Ойуун” уонна “Арсан Дуолай” диэн уруһуйдарбынан кытынным. Туйаара Стручкова цифровой худуоһунньуктары түмпүтүгэр махтанабын.

IMG 20221118 171538 576x1024

Егор Николаев, көрөөччү:

-Тиэхиньикэни кытта ускуустуба тэҥҥэ сайдан иһэр буоллаҕа дии. Арааһынай графическай бырагыраамаларынан оҥорбуттар быһыылаах, хас биирдиилэрэ хатыламматтар. Биллэн турар, кыраларыттан “Уолт Дисней” мультиктарын, “Марвел” комикстарын, дьоппуон анимэларын көрө улааппыт буоланнар, уруһуйдарыгар ол сабыдыала улаханнык көстөр. 14 саастарыттан саҕалаан кыттыбыт буоланнар, таһымнара эмиэ араас эбит. Оскуола оҕолоро да маладьыастар. Ыччаппыт бу цифровой ойуулуур-дьүһүннүүр хайысханы толору баһылааннар, улуу олоҥхобутун хас эмэ сиэрийэлээх мультик гынан таһаараллара буоллар…

IMG 20221118 165932

“Fantasy Olonkho” мультимедийнай галерея Олоҥхо декадатын чэрчитинэн “Арассыыйа – мин  устуоруйам” историческай пааркаҕа аһылынна. Ахсынньы 11 күнүгэр диэри турар. Куоттарбакка көрөргүтүгэр ыҥырабын.

  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением

Другие новости