“СӨ социальнай сулууспатын туйгуна”, үлэ бэтэрээнэ, “Бастыҥ социальнай үлэһит” куонкурус, “Саха Сирин киэн туттуута” өрөспүүбүлүкэтээҕи куоластааһын кыайыылааҕа, Дьокуускай куорат нэһилиэнньэ социальнай хааччыллыытын биир кэлим киинин социальнай үлэһитэ Фекла Михайловна Кычкина социальнай эйгэҕэ үлэлээбитэ номнуо 32-с сыла:
-- Бастакы идэбинэн физик буолабын. Саха Судаарыстыбаннай үнүбэрсиэтин физическай факультетын бүтэрэн баран, икки сыл устата Суотту профтехучулущетыгар физиканы үөрэппитим, кэлин Суотту сэбиэтигэр сэкэрэтээрдээбитим.
1994 сыллаахха, ССРС эстибитигэр, үлэтэ суох хаалбытым. Бу кэмҥэ “социальнай үлэһит буол”, диэн ыҥырбыттарын сөбүлэспитим. Бу кэмтэн олоҕум социальнай эйгэни кытары быһаччы сибээстээх.
Куоракка 25 сыл аннараа өттүгэр көһөн кэлбиппит. Соҕотох, сытар ыарыһахтары көрүүнэн дьарыктанабын. Бу олус уустук, ыарахан эрээри, махталлаах идэ буолар. Билигин “уһун болдьоххо көрүүлээх патронажнай салаа” диэҥҥэ үлэлиибин. Киин куораппытыгар соҕотох хаалбыт, сытар ыарыһахтар элбэхтэр. Анал интэринээккэ миэстэ тиийбэтинэн, ардыгар бэйэлэрэ сөбүлэспэттэриттэн дьиэлэригэр олороллор. Кинилэргэ нэдиэлэҕэ биэс күн түөртүү чаас тиийэн көмөлөһөбүт. Тус бэйэбэр билигин икки маннык киһилээхпин. Иккиэн маҥнайгы группалаах инбэлииттэр.
Манна даҕатан эттэххэ, маннык соҕотох хаалбыт дьон өрүү судаарыстыба өттүттэн болҕомтоҕо сылдьаллар. Социальнай харалта управлениета, министиэристибэ, биир кэлим киин үлэһиттэрэ олохторун-дьаһахтарын хонтуруолга тута сылдьабыт.
Сүрүн үлэм таһынан, билиибин, сатабылбын, уопуппун кэллиэгэлэрбин кытары үллэстэбин, ыччаты угуйабын. “Социальнай үлэһит идэтигэр маастарыстыбата” бырагыраама ааптарабын, “Эдэр социальнай үлэһит оскуолатыгар” дьарыктары ыытабын. Үлэм уопута “РФ социальнай быраактыкаларын энциклопедиятыгар” тиһиллибитэ. Маны сэргэ, иккис группалаах инбэлииттэргэ эпиэкэни оҥорууга уонна харахтарынан мөлтөхтүк көрөр дьону реабилитациялыыр тиэхиньиичэскэй сириэстибэлэринэн хааччыйыыга методикалары оҥорбутум. Москубаҕа ыытыллыбыт Бүтүн Арассыыйатаҕы Социальнай үлэһиттэр сийиэстэригэр кыттыбытым.
“Үлэ киһитэ” бириэмийэни туппуппуттан олус үөрдүм. Махтал тылларбын кэллиэгэбэр Наталья Пахомоваҕа, тэрилтэм салалтатыгар, биир идэлээхтэрбэр тиэрдэбин.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
