-- Улуу Кыайыы 80 сылыгар «Саллаат, ол саллаат сиэнэ» диэн бырайыагы оҥорбуппут. Ол аата эһэтэ 1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриигэ сылдьыбыт, оттон сиэнэ Анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа. Ыам ыйын 9 күнүгэр көлүөнэни ситимниир баннердары оҥорон, түмэл тиэргэнигэр ыйаабыппыт. Эһэ уонна сиэн саллааттар быыстарыгар биир ааттаах дьон бааллар, оннооҕор наҕараадалара биир. 1941 с. сэрииттэн тыыннаах эргиллэн кэлбит саллаат араас уолаттарыттан 5 сиэннэрэ Анал байыаннай дьайыыга сулууспалыыллар. Ону таһынан, фронтовик суруйааччы Исай Никифоров төрөөбүтэ 110 сылын, физик учуонай Дмитрий Красильников 105 сылын бэлиэтээтибит. Түмэлгэ нэдиэлэ аайы саҥаттан саҥа быыстапка туруоруллар. Тыгын Дархан сиэнэ, Арассыыйа империятын ыраахтааҕытыгар тиийэ сылдьыбыт кинээс Мазары Бозековка уонна кини үөлээннээхтэригэр анаммыт быыстапканы дьон сэҥээрэн көрөр, — диэн кэпсиир түмэл салайааччыта Елизавета Анатольевна Мартынова.
Өр кэмҥэ түмэл диэн сүнньүнэн эргэ дьыалалары, былыргы эспэнээттэри харайар эрэ сир курдук өйдөнөр этэ. Оттон Г.В. Ксенофонтов аатынан Хаҥалас улууһун кыраайы үөрэтэр түмэлэ бу өйдөбүлү тосту уларытта. Түмэл олохсуйбут үгэс быһыытынан эргэни харайары таһынан, олохтоох дьон үлэтин сырдатар, сайыннарар, саҥаҕа угуйар күүстээх кииҥҥэ кубулуйда. Манна кэлбит дьон түмэли сэргээн истэллэрэ-көрөллөрө, араас тэрээһиннэргэ көхтөөхтүк кытталлара, ол барыта түмэл үлэһиттэрин сыралаах үлэтин түмүгүттэн тахсар.
Хаҥалас түмэлин ыытар тэрээһиннэрэ олус киэҥ хабааннаахтар уонна араас ис хоһоонноохтор. Олор истэригэр моноиспэктээҕи – биир артыыс толоруутугар олоҕуран, көрөөччүлэргэ дириҥ иэйиини тиэрдэр айымньылары -- көрдөрөллөр, улуус, норуот тыйаатырдара кыттыыны ылаллар. Оттон камернай кэнсиэркэ джазовай композициялар, классическай муусука киирэр.
Маны таһынан, түмэл араас быыстапкалары, учуонайдар кыттыылаах научнай лиэксийэлэри, кэмпириэнсийэлэри уонна биллэр дьону кытта сэргэх көрсүһүүлэри тэрийэр.
Елизавета Анатольевна Улуус мунньаҕар иккис ыҥырыыга субуруччу дьокутаат, социальнай боппуруостары көрөр хамыыһыйаны салайар, үөрэх, култуура, Анал байыаннай дьайыы кытыылаахтарын күннээҕи кыһалҕаларын быһаарарга көмөлөһөр. Ону таһынан, бүддьүөт хамыыһыйатын чилиэнэ, бэйэтэ этэринэн, элбэх саҥалаах-иҥэлээх буолан, улууска ыытыллар тэрээһиннэргэ барытыгар кыттан иһэр. Бүддьүөт 65-70 %-а иитэр-үөрэтэр үлэ эйгэтигэр көрүллэрин туһунан бэлиэтиир.
Хаартыска түмэл архыыбыттан.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
