Киэҥ ыҥырыылаах мунньахха өрөспүүбүлүкэ бырабыытыластыбатын чилиэннэрэ, министиэристибэлэр, биэдэмистибэлэр салайааччылара, СӨ Счетнай палаататын салалтата, аудитордара, СӨ Борокуратууратын, РФ Минюһун СӨ Управлениетын бэрэстэбиитэллэрэ кытыннылар
2026 сыл тохсунньу-кулун тутар ыйдарыгар бүддьүөт туолуутун туһунан сүрүн иһитиннэриини үп миниистирин э.т. Иван Алексеев оҥордо.
Үс бастакы ыйдарга бүддьүөт дохуоттаах чааһа 85,6 млрд солк – cыллааҕыттан 25,4 % туолбут. 2025 сыл ааспыт кэмин кытта тэҥнээтэххэ 9,3% эбэтэр 7,3 млрд солк үрдээбит. Сүрүннээн нолуоктан киирбит дохуот – 46 млрд солк (сыллааҕыттан 22,2 %, үрдээһинэ 10,2 %). Сүрүн киллэрии – тэрилтэлэр барыстан нолуоктарыттан (29 % уопсай нолуоктан), НДПИ (28,2 %), НДФЛ (24,2 %), тэрилтэлэр баайдарыгар-дуолларыгар нолуоктан (12,3 %) . Бу киллэриилэр уопсай нолуок 94 % хааччыйаллар.
Ону тэҥэ, сорох көрүҥнэргэ намтааһын бэлиэтэммит. Ол курдук, барыска нолуок 2,7 млрд солк (-16,5 %) түспүтэ аан дойдуга сырье сыаната намтаабытын, солкуобай кууруһа бөҕөргөөбүтүн уонна ньиэби хостуур тэрилтэлэргэ сүрүн ыстаапка үрдээбитин кытта ситимнээх. Алмаас уонна чох чааһыгар аллараа түһүү бэлиэтэннэ – хостооһун кээмэйэ, сыана намтаабытынан.
Нолуоктан атын киирии 3,5 млрд солк (38 % сыллааҕы былаантан) тиийдэ, 488 мөл аччаата. Ол гынан баран, сиртэн хостонор баайдаах сирдэри туһаныы иһин төлөбүрдэртэн киирии 2,5 төгүл үрдээтэ, сүрүннээн алмааһы хостуур сирдэри туһаныы иһин лисиэнсийэлэр төлөбүрдэриттэн.
Бүддьүккэ үбү босхо көһөрүү суотугар киирии бастакы кыбаарталга- 35,4 млрд солк, ол иһигэр дотациялар – 24,1 млрд солк, субсидиялар – 7,0 млрд солк, субвенциялар- 975 мөл солк.
Бүддьүөт ороскуотаах чааһа 95,7 млрд солк –сыллааҕы бүддьүөт уопсай былааныттан 26,6 % толорулунна. Социальнай -култуурунай эйгэҕэ 42,5 млрд солк туһанылынна. Суол пуондатыгар 2,7 млрд солк ыытылынна - ааспыт 2025 сыл бу кэминээҕиттэн (902 мөл) 3 төгүл элбэх. Инбэстииссийэ бырагыраамата 8,2 млрд солк (28,1% сыллааҕыттан) толорулунна. Муус устар 1 күнүнээҕи туругунан, бүддьүөт 9,5 млрд солк. дэписииттээх толорулунна. Өрөспүүбүлүкэ судаарыстыбаннай иэһэ кыбаартал иһинэн 59,0 млрд солкуобайтан 70,2 млрд солк диэри үрдээтэ – сүрүннээн хоту таһаҕаһы таһыыны үбүлээһиҥҥэ бүддьүөттэн кирэдьиити туһаныы суотугар.
Мунньах кэмигэр норуот дьокутааттара олохтоох бүддьүөттэри тэҥнээһиҥҥэ сүрүн болҕомтолорун уурдулар. Ол курдук сорох муниципалитеттарга хамнаһы төлөөһүҥҥэ үп тиийбэтэ, ордук үөрэхтээһин салаатыгар, оскуола иннинээҕи үөрэхтээһин секторыгар үөскээбит балаһыанньа долгутарын биллэрдилэр. Бүддьүөт эйгэтин үлэһиттэрэ уоппускаларын харчытын уонна уоппускаҕа айаннарын төлөбүрдэрин ыам ыйын-бэс ыйын саҥатыгар тутуохтара дуо диэн ыйытыыга, миниистир э.т. ыам ыйыгар бүддьүөт ыйдааҕы судаарыстыбаннай ыстандаарта 4,0 млрд солкуобайтан 13 млрд солк диэри үрдэтиллиэхтээх диэн быһаарда.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
