Аншуей төрдүс сылын П.А. Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхотунан билим дуоктарыгар дэссэртэссийэтин бэлэмниир. Олоҥхону дириҥник чинчийэр соруктаах Кытайтан сылдьар учуонай бу үлэтигэр төрүт быһыытынан олоҥхо В.В. Державин нууччалыы тылбаастаабыт тиэкиһин туттар. Кини бу үлэҕэ ылсыытын Кытайга эпостары чинчийии хайысхатыгар олоҥхону үөрэтии киэҥник тэнийбэтэҕин кытта ситимниир. Ону кытта, кини омугунан уйгуур буоларынан, уруулуу түүр норуоттарын култуурунай нэһилиэстибэлэригэр интэриэстээҕэ эмиэ ураты оруолу ыларын бэлиэтиир.
Саха Сирин парламенын вице-испиикэрэ, “Олоҥхо” Насынаалынай тэрийэр кэмитиэт бэрсээдээтэлэ омук доктораныгар “Эпические памятники народов мира» норуоттар икки ардыларынааҕы кинигэ сиэрийэтин таһаарыы туһунан билиһиннэрдэ, ааптар уонна салайааччы быһыытынан эпичэскэй айымньылары хардарыта тылбаастааһыҥҥа үлэтин кэпсээтэ. Холобура П.А. Ойуунускай « Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхото В.В. Державин нууччалыы тылбааһыттан кыргыыс, алтаай, башкиир тылларынан тахсыбытын, казаах, тыва уонна хакаас тылларыгар тылбаастара бэлэмнэнэрин билиһиннэрдэ.
Александр Николаевич салгыы кэпсэтии кэмигэр Кытайтан сылдьар учуонайы “Аан дойду норуоттарын эпостара” бырайыакка кыттыһарыгар ыҥырда. Аншуя билигин олоҥхону кытай тылыгар тылбаастыы сылдьар, билиҥҥитэ бастакы харатын оҥорор. Кини этэринэн, Кытайга эпостары үөрэтэр сүрүн билим кыһаларынан Миньцзу үнэбэрсиэтэ уонна Пекиннээҕи омук тылларын үнэбэрсиэтэ буолаллар. А.Н. Жирков Саха Өрөспүүбүлүкэтин уопсастыбаннаһа олоҥхо кытай тылынан тылбаастаныыта улахан суолталааҕын өйдүүр уонна ону өйүүр диэн бэлиэтээтэ. Бу үлэ “Дьулуруйар Ньургун Боотур” кытай тылынан тылбаастааһыҥҥа бастакы хардыы буоларын чорботон эттэ.
Кытай чинчийээччитэ А.Н. Жирков анал ыҥырыытынан от ыйын 4-5 күннэригэр Кэбээйи улууһугар ыытыллыбыт өрөспүүбүлүкэтээҕи насынаалынай “Олоҥхо Ыһыаҕар” сырытта, “ Аан дойду норуоттарын эпостара” бырайыак биһирэмигэр кыттыыны ылла. Бу тэрээһиннэргэ уруулуу Казахстаантан, Кыргыстаантан, Башкортастаантан, Алтаайтан, Хакасияттан, Тываттан эпостары толорооччулар, чинчийээччилэр кыттыбыттара.
Хаартыскалар: Ил Түмэн пресс-сулууспата
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
