Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . 6 oC
КУРС ЦБ: $ 83,18 | 96,25

Атырдьах ыйын 24 күнэ. Ил Дархан Мииринэй улууһугар үлэлээтэ. 158 кыбартыыралаах куортам дьиэтин тутуутун хайдах баран иһэрин бэрэбиэркэлээтэ. Бу эбийиэк Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин быһаарыытынан, ДОМ.РФ кыттыылаах олоххо киллэриллэр табыгастаах сыаналаах куортам дьиэтин бырагырааматынан тутуллар. Дьон манна миэбэллээх, бытовой тиэхиньикэлээх кыбартыыраны ыйга 10-тан 19 тыһ. солкуобайга диэри удамыр сыанаҕа куортамҥа ылыахтара. Быйыл Саха сиригэр уопсайа 810 куортам кыбартыыратын тутан киллэрэр былаан баар. «Мииринэйгэ үлэ бара турар, наадалаах матырыйаал барыта аҕалыллыбыт. Өрөспүүбүлүкэ баһылыга тутуу тэтимин хааччыйарга уонна эбийиэги сыл бүтүөр диэри бүтэрэргэ сорудахтаата.

Атырдьах ыйын 24 күнэ. Ил Дархан Мииринэй улууһугар үлэлээтэ. 158 кыбартыыралаах куортам дьиэтин тутуутун хайдах баран иһэрин бэрэбиэркэлээтэ. Бу эбийиэк Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин быһаарыытынан, ДОМ.РФ кыттыылаах олоххо киллэриллэр табыгастаах сыаналаах куортам дьиэтин бырагырааматынан тутуллар. Дьон манна миэбэллээх, бытовой тиэхиньикэлээх кыбартыыраны ыйга 10-тан 19 тыһ. солкуобайга диэри удамыр сыанаҕа куортамҥа ылыахтара. Быйыл Саха сиригэр уопсайа 810 куортам кыбартыыратын тутан киллэрэр былаан баар. «Мииринэйгэ үлэ бара турар, наадалаах матырыйаал барыта аҕалыллыбыт. Өрөспүүбүлүкэ баһылыга тутуу тэтимин хааччыйарга уонна эбийиэги сыл бүтүөр диэри бүтэрэргэ сорудахтаата.

Атырдьах ыйын 24 күнэ. Мииринэйгэ сырыытыгар Айсен Николаев улуустааҕы киин балыыһа икки суолталаах эбийиэгэр капитальнай өрөмүөнүн хаамыытын көрдө. Төрөтөр салааҕа үлэ графигынан баран иһэр. Өрөмүөн кэнниттэн манна ийэлэргэ уонна саҥа төрөөбүт оҕолорго аныгы, табыгастаах усулуобуйа тэриллиэҕэ. Балыыһаттан тахсар зонаҕа ураты болҕомто ууруллар, онно төрөппүттэр дьиэ кэргэн олоҕор биир саамай суолталаах түгэни үйэтитиэхтэрэ. Ил Дархан өрөмүөн үлэтин былаан быһыытынан алтынньы бүтүөр диэри бүтэрэргэ сорудахтаата. Киин балыыһаҕа улахан дьону көрөр поликлиниканы саҥардаллар. Ил Дархан этэринэн, ааспыкка сылдьыбытын кэнниттэн билигин бастакы мэндиэмэн уонна киирэр сир өрөмүөннэммиттэр. Маныаха эмтэнээччилэргэ, ол иһигэр хамсаналларыгар хааччахтаах дьоҥҥо табыгастаах эйгэ тэриллибит. Айсен Николаев поликлиника тулатынааҕы сири эмиэ оҥорорго сорудахтаата. Маны тэҥэ, киин балыыһаҕа каадыры бөҕөргөтөллөр. Кэлиҥҥи сылларга быраастарынан хааччыллыы 50%-тан 72%-ҥа диэри үрдээбит, саҥа специалистар кэлбиттэр. Улуус олохтоохторо кэмигэр уонна хаачыстыбалаах мэдиссиинэ көмөтүн ылаллара суолталаах.

Атырдьах ыйын 25 күнэ. Айсен Николаев Өлөөн улууһун киин сэлиэнньэтигэр тиийэн, «Ыраас Арктика» федеральнай экологическай бырайыак алтыс сезонун саҕаланыытын биллэрдэ. Бу күн өрөспүүбүлүкэ Арктика өссө 11 нэһилиэгэр улахан экологическай субуотунньуктар тэҥинэн ыытылыннылар. Эрэгийиэн салайааччыта бэлиэтээбитинэн, бырайыак 2021 сыл атырдьах ыйыгар чуолаан Саха сириттэн — Булуҥ улууһун Тиксиититтэн саҕаламмыта. Билигин сыл аайы кэҥээн, кыттааччыта элбээн иһэр. «Бүгүн «Ыраас Арктика» бырайыак дойду үрдүнэн чуолаан Саха сириттэн — Өлөөн улууһуттан саҕаланар. Сүрүн соруга — Арктика сирин-уотун сэбиэскэй кэмтэн сытар тимиртэн ыраастааһын. Бырайыагы Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбитэ. Быйыл алтыс сезонун саҕалыыбыт, бүгүн өрөспүүбүлүкэ 12 нэһилиэгэр дьон биир санаанан таҕыста. Аахсыйа ис хоһооно бөҕү-сыыһы хомуйуунан эрэ муҥурдаммат. Бу тулалыыр эйгэҕэ, айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаны иитии буолар. Ордук эдэр дьон, оҕолор кытталлара хайҕаллаах. Биһиги бары бииргэ Арктикабытын сылтан сыл аайы тупсаран, ыраастаан иһиэхпит», — диэтэ Айсен Николаев. Өлөөҥҥө экологическай десант кэмигэр 2 гектар сири ыраастаатылар, 30 туоннаттан тахса бөҕү-сыыһы хомуйан, полигоҥҥа таһаардылар.

Атырдьах ыйын 25 күнэ. Арктика улуустара быйылгы навигацияҕа уматыгынан толору хааччыллыбыттар. Бу туһунан Ил Дархан Өлөөҥҥө сырыытын кэмигэр иһитиннэрдэ. «Беспилотниктар ниэби таҥастыыр собуоттарга саба түһүүлэрин түмүгэр дойду үрдүнэн уматыкка быһыы-майгы тыҥааһыннаах. Ол эрээри, хоту улуустарга тиэйиини навигацияҕа толору хааччыйдыбыт уонна Арктика улуустарыгар наадалаах таһаҕас номенклатуратын барытын тиэйдибит. Кыһыҥҥы суол аһыллыан иннинэ уматыгы эбии аҕалыахпыт. Биһиэхэ ыраах сирдэри хааччыйыы – тыын суолталаах сорук», — диэн Айсен Николаев тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.

Быйылгы сылга хоту улуустарга ниэп бородууктатыгар наадыйыы толору кээмэйинэн ыытылынна. Бастатан туран, уматыгынан хочуолунайдар, социальнай эбийиэктэр, коммунальнай комплекс тэрилтэлэрэ, тырааныспар уонна нэһилиэнньэ хааччыллыннылар. Онон кыстыгы этэҥҥэ ааһарга уонна олохтоохтор наадыйыыларын учуоттуурга 25 тыһ. тахса тонна ньиэп бородууктата тиэрдилиннэ.

Атырдьах ыйын 26 күнэ. Ил Дархан Айсен Николаев Саха сирин Билимин академиятын бэрэсидьиэнэ Леонид Владимировы кытта көрүстэ. Айсен Сергеевич бэлиэтээбитинэн, билим чинчийиилэрэ өрөспүүбүлүкэ стратегическай соруктарыгар эппиэттиэхтээхтэр уонна экэниэмикэҕэ быһаччы туһаныллыахтаахтар. Онон кини учуонайдар уонна тэрилтэлэр бииргэ үлэлэһиилэрин бөҕөргөтөргө сорудах биэрдэ. Урбаан эйгэтэ чинчийии тиэмэлэрин оҥорууга көхтөөхтүк кыттыахтаах, оттон кэскиллээх арыйыылар түргэнник производствоҕа киирэн дьон олоҕун хаачыстыбатын үрдэтэргэ үлэлиэхтээхтэр. Бу үлэни Саха сирин Билимин академията Арассыыйа Билимин академиятын уонна Сибиирдээҕи салаатын, итиэннэ Саха сиринээҕи билим киинин кытта бииргэ ыытар. Ол курдук, 2025 сылга өрөспүүбүлүкэ Арассыыйатааҕы билим пуондатын кытта саҥа сөбүлэһии түһэрисибитэ. Чинчийиилэри өйүүргэ хас биирдии өттүттэн сылга 60 мөл. солк. көрөр. 2026 сылга пуонда Саха сирин учуонайдарын 30 бырайыагын өйөөтө, олортон 12-тэ салҕанар, 18-һа — саҥа олоххо киирэр. Икки бырайыагы дьиҥ сектор тэрилтэлэрин сакааһынан толороллор. Ил Дархан этэринэн, маннык чинчийиилэр элбиэхтээхтэр, билим уонна урбаан холбоһуктаах үлэлэрэ Саха сирин экэниэмикэтигэр чопчу түмүгү аҕалыахтаахтар уонна Арассыыйа технологическай суверенитетын бөҕөргөтүөхтээхтэр.

Атырдьах ыйын 27 күнэ. Өрөспүүбүлүкэ баһылыга Арассыыйаҕа киинэ күнүнэн идэлээхтэри эҕэрдэлээтэ. Кини эҕэрдэ тылыгар бу курдук эттэ: «Саха киинэтэ дьиҥ-чахчы биһиги уопсай киэн туттуубут буолла. Соторутааҥҥа диэри ону ураты көстүү быһыытынан кэпсииллэр этэ, оттон бүгүн биһиги киинэлэрбитигэр тобус-толору саалалары мунньаллар, сүүһүнэн наҕараадалары ылаллар уонна дойду устун, ону ааһан тас дойдуларга тиийэ көрөөччүлэри булаллар. Хас биирдии маннык ситиһии кэннигэр биһиги режиссердарбыт, артыыстарбыт, сценаристарбыт, оператордарбыт уонна устар хамаандабыт айымньылаах уонна сыралаах үлэлэрэ турар. Саха киноиндустриятын иннигэр саҥа саҕахтар арыллаллар. Биһиги бырайыактарбыт норуоттар икки ардыларынааҕы былаһааккаларга, улахан киинэ ырыынактарыгар тахсаллар, Азия уонна Чуумпу далай эрэгийиэнин дойдуларын кытта үлэлэһии кэҥиир. Биһиги уопсай сорукпут – саха киинэтин ураты куолаһын оннунан хаалларан туран, кини инникитин идэтийбит уонна технологическай өттүнэн сайдарыгар усулуобуйаны тэрийии буолар». Итиэннэ кини киинэ үлэһиттэригэр көрөөччүлэри долгутар уонна сүрэхтэригэр иҥэр киинэлэри усталларыгар баҕарда. 2025 сылга саха киинэлэрэ 280 мөл. солк. киллэрэн, муҥутуур рекорду олохтоотулар. «Сахафильм» хампаанньа өйөбүлүнэн быйыл Култуура сылыгар улахан экраҥҥа саҥа 9 уус-уран киинэ уонна биир документальнай хартыына тахсара күүтүллэр. 2026 сыл устата барыта 27 саха киинэтэ прокатка тахсыахтаах.

Атырдьах ыйын 27 күнэ. Москваҕа Арассыыйа Оборуонатын миниистирэ Андрей Белоусов Өлүөхүмэттэн сылдьар биир дойдулаахпытыгар, Арассыыйа Дьоруойа Виктор Андреевич Софроновка «Кыһыл көмүс Сулус» мэтээли үөрүүлээх быһыыга-майгыга туттарда. Бу туһунан Ил Дархан бэйэтин социальнай ситимигэр иһитиннэрдэ.

Гвардия сержана Виктор Софронов үрдүк наҕарааданы ураты хорсун быһыытын уонна үрдүк сатабылын иһин ылла. Кини 2022 сыл алтынньыттан анал байыаннай дьайыы зонатыгар байыаннай сорудахтары толорор. Саамай ыарахан усулуобуйаларга биир дойдулаахпыт бэйэтин хорсун буойун уонна дьиҥнээх идэтийбит байыаннай быһыытынан көрдөрдө. Айсен Николаев Дьоруой төрөппүттэригэр туһаайан бу курдук эттэ: «Галина Нагимовнаҕа уонна Андрей Викторовичка ураты махталбын тиэрдэбин. Уолгутун Ийэ дойдуга бэриниилээх, күүстээх санаалаах, хорсун гына иитэн таһаарбыккыт иһин барҕа махтал. Эһиги бүтүн Саха сирэ киэн туттар киһитин ииттигит. Саха сирэ киэн туттар!».

Атырдьах ыйын 28 күнэ. Өрөспүүбүлүэ баһылыга Бырабыыталыстыбаҕа уонна уматык хампаанньаларыгар уматыгы тиһигин быспакка аҕалыыны хааччыйалларыгар уонна сапыраапка ыстаансыйаларын үлэтин бэрээдэктииллэригэр сорудахтаата. Чугастааҕы икки нэдиэлэҕэ сорук - Дьокуускайга уонна улуустар кииннэригэр тириэрдии, сапыраапкаларга ноҕуруусканы намтатыы. Массыыналар сапыраапкаҕа турууларын биир тэҥник тарҕатар инниттэн киин куоракка сапыраапка ахсаанын 11-гэ диэри элбэттилэр.

Уматык тиһигин быспакка кэлэ турарын туһугар федеральнай биэдэмистибэлэри уонна оҥорон таһаарааччылары кытта күннэтэ сүрүннээһин үлэ барар. Инники турар соругунан ньиэби оҥорон таһаарар собуоттартан тиэйэн аҕалыыны түргэтэтии уонна цистерна-вагоннары кэмигэр биэрии буолар. Ил Дархан тириэрдии хас биирдии түһүмэҕин хонтуруолга ылалларыгар сорудахтаата: төһө кээмэйдээх тиэллибититтэн саҕалаан өрөспүүбүлүкэҕэ тиийэн кэлиитин болдьоҕор тиийэ. Ураты болҕомтону транзитнай хайысхалары киллэрэн туран, тырааныспарка улахан ноҕуруускалаах нэһилиэнньэлээх пууннарга уураллар. Биисинэһи өйүүр инниттэн табаар кирэдьиитин көрүү быраактыката салҕаныаҕа. Бу хампаанньалар элбэх ыстаансыйаны үлэлэтэллэригэр уонна саппааһы сөптөөхтүк үллэрэллэригэр көмөлөһүөҕэ.

Атырдьах ыйын 28 күнэ. Айсен Николаев Саха Өрөспүүбүлүкэтин Баайын-дуолун харайар тэрилтэ (Сокровщиница) 30 сылынан эҕэрдэлээтэ. «30 сыл анараа өттүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин күндү металлартан уонна күндү таастартан судаарыстыбаннай пуондата тэриллибитэ, бу ураты устуоруйалаах. Бүгүн биһиги өрөспүүбүлүкэбит Арассыыйа Федерациятын соҕотох субъега буолар, маннык пуондаҕа бас бэринэр, ону федеральнай сокуонунан олохтоммут ыстаатыстаах», — диэн тоһоҕолоон эттэ Айсен Николаев.

Кини кыһыл көмүстэн, алмаастан уонна да атын күндү металлартан, таастартан судаарыстыбаннай пуонданы тэрийии Саха сирэ бүтүн дойдуга суолтатын итэҕэтиилээхтик көрдөрөр диэн бэлиэтээтэ. Айсен Николаев Сыаналаах маллары судаарыстыбаннай харайар сиргэ, өрөспүүбүлүкэ Үп министиэристибэтигэр пуонданы хаҥатыыга былааннаахтык үлэлэһэрин иһин махталын биллэрдэ.

Атырдьах ыйын 28 күнэ. Өрөспүүбүлүкэ баһылыга бу күн үлэтин Нерюнгрига саҕалаата. Соҕурууҥҥу Саха сирин чох комплексын олохтооһуҥҥа өлбүт шахтердары уонна анал байыаннай дьайыы сиригэр сорудаҕы толоро сылдьан суох буолбут байыастары өйдөөн-санаан ааһар тэрээһиҥҥэ кытынна. Үгэс буолбут миитин Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа Алексей Столыпин пааматынньыгын аттыгар ааста. Кини аата Нерюнгри оройуонугар таас чох бырамыысыланнаһын сайыннарыыны кытта ыкса сибээстээх. Бу пааматынньык геологтарга, шахтердарга, тутааччыларга уонна суоппардарга, эрэгийиэн сайдыытын олугун уурбут дьоҥҥо өйдөбүнньүк бэлиэтинэн буолар.

«Таас чох бырамыысыланнаһа — саамай уустук уонна кутталлаах салаалартан биирдэстэрэ. Бу — мэлдьи Ийэ дойдутун көмүскүүргэ бэлэм хорсун дьон идэлэрэ. Бүгүн Нерюнгрига хостонор таас чох биһиги дойдубутугар, суверенитеппытын уонна инникибитин туруулаһар кэммитигэр олус наада», — диэн Айсен Николаев бэлиэтээтэ. Бу күн Ил Дархан Нерюнгрига Сибэтиэй Балбаара пааматынньыгар сибэкки дьөрбөтүн ууран, анал байыаннай дьайыыга охтубут биир дойдулаахтарын кэриэстээтэ.

Атырдьах ыйын 28 күнэ. Айсен Николаев Нерюнгри оройуонун 2032 сылга диэри социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын стратегиятын быһаарар ыйаахха илии баттаата. Докумуон урутаан сайдыыга көһүүнү бигэргэтэр уонна РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин сорудаҕынан олоххо киллэриллэр Нерюнгри агломерациятын маастар-былаанын киэҥ далааһыннаах салҕааһынынан буолуоҕа. Саҥа ньыма аныгы социальнай уонна инженернэй инфраструктураны тэрийии территория бырамыысыланнай кыаҕа салгыы үрдүүрүн эрдэттэн сабаҕалыыр.

«Нерюнгри оройуона бүгүн сөҕүмэр түмүктэри көрдөрөр, ол иһигэр агломерация маастар-былаанын олоххо киллэрии чэрчитинэн. Оскуолалар саҥардыллан оҥоһуллалларын, социальнай эбийиэктэр тутуллалларын көрөбүт. Ыйаах саҥа хайысханы, ыйыыны туруоруохтаах — инфраструктура сайдыыта бырамыысыланнас үүнүүтүн урутаан барыаҕа. Үп- харчы бастакынан үөрэх кластерыгар уонна олох хаачыстыбатын үрдэтэр бырайыактарга ыытыллыаҕа», — диэн эрэгийиэн баһылыга бэлиэтээтэ.

Атырдьах ыйын 28 күнэ. Нерюнгритааҕы технологическай колледжка үөрэх фиджитал-эйгэтин астылар. Манна оҕо идэ туһунан эрэ билбэккэ, дьиҥнээхтик боруобалаан көрөр кыахтанна. Хас биирдии сааска аналлаах сөптөөх көрүҥ баар. Оскуола иннинээҕи саастаах оҕолор оонньуу нөҥүө идэлэр эйгэлэрин кытта билсэллэр, оскуола оҕолоро квестэргэ, хакатоннарга уонна тургутуктарга кытталлар, оттон устудьуоннар тэрилтэлэргэ үлэҕэ бэлэмнэнэллэр. Бастакы интэриэстэн практическай үөрүйэххэ диэри бу идэни таларга көмөлөөх буолар.

«Маннык былаһааккалар оҕолорго саҥа кыахтары арыйалларыгар уонна Соҕуруу Саха сирин каадырынан бөҕөргөтүүгэ туһалаах буоларыгар эрэнэбин. Эдэр дьон бэйэлэрин олоххо ситиһиилэрин өрөспүүбүлүкэ иһигэр көрөллөрө наада. Эйгэ сайдыыта салҕаныаҕа. Ону аныгы виртуальнай уонна сыыппара технологияларынан байытыахтара, педагогтар үөрэтии саҥа ньымаларын баһылыахтара.«Эльгауголь» хампаанньа колледжы кытта бу идиэйэни олоххо киллэрдэ. Ити урбаан уонна үөрэхтээһин эппиэттээх бииргэ үлэлэһиитин дьоһун холобура буолар», – диэтэ Ил Дархан.

Атырдьах ыйын 29 күнэ. Нерюнгри оройуонун киин балыыһатыгар улахан дьон поликлиниката хапытаалынай өрөмүөн кэнниттэн аһылынна. 2024 сыллаахха, өрөмүөн саҕаланыытыгар, дьиэ олус мөлтөх туруктааҕа. Икки сыл иһигэр манна инженернэй тиһиктэн эмтиир хосторго тиийэ барытын саҥартылар. Билигин бу 6 тыһ. кв. м. кэриҥэ иэннээх аныгы поликлиника буолла. Поликлиникаҕа 170-тан тахса саҥа мэдиссиинискэй оборудованиены атыыластылар, ол иһигэр рентген аппараат, УЗИ аппарааттара, маммограф уонна флюорограф бааллар.

«Билигин олохтоохтор оройуон тас өттүгэр барбакка эрэ, миэстэтигэр элбэх чинчийиини ааһар кыахтаннылар. Поликлиниканы саҥардыы — Нерюнгри оройуонугар доруобуйа харыстабылын сайыннарыыга былананаах кэлим үлэ сорҕото. Кэлиҥҥи сылларга манна 11 мэдиссиинискэй эбийиэк тутуллубут уонна саҥардыллыбыт, алтата — Нерюнгрига. Бу сыалга 3,5 млрд солк. ыытылынна. Үлэ салҕанар. Арассыыйа Бырабыыталыстыбата 2027 сылга Нерюнгри киин балыыһатын эбийиэктэрин салгыы саҥардыыга өссө 350 мөл. солк. ыытыаҕа», - диэн Ил Дархан иһитиннэрдэ.

Атырдьах ыйын 29 күнэ. Айсен Николаев Нерюнгрига оробуочай сырыытын кэмигэр «Покровские ворота» олорор дьиэ комплексын тутуутун бэрэбиэркэлээтэ.
Бу бырайыак «Уһук Илиннээҕи федеральнай уокурукка табыгастаах куортамнанар олорор дьиэ» бырагыраама чэрчитинэн олоххо киирэр. Түөрт этээстээх, 192 кыбартыыралаах үс дьиэ тутуллар. Бастакы, 70 кыбартыыралаах дьиэҕэ үлэҕэ киллэрэр көҥүлү номнуо биэрбиттэр, саҥа олохсуйааччыларга күлүүһү балаҕан ыйыгар туттарар былааннаахтар.

Кыбартыыралар олорорго бары өттүнэн бэлэмнээх бэриллэллэр: миэбэлинэн уонна наадалаах бытовой тиэхиньикэнэн хааччыллыылаахтар. «Бырамыысыланнай оройуоҥҥа эдэр исписэлиистэри олохсутар, наадалаах каадырдары тардар уонна кинилэргэ табыгастаах усулуобуйаны тэрийэр ордук суолталаах. Федеральнай уонна өрөспүүбүлүкэтээҕи өйөбүл түмүгэр дьиэ кэргэттэр удамыр сыаналаах дьиэнэн хааччыллаллар. Бу үлэни биһиги утумнаахтык салҕыахпыт», — диэн бэлиэтээтэ эрэгийиэн салайааччыта.

Атырдьах ыйын 30 күнэ. Ил Дархан чох бырамыысаланнаһын үлэһиттэрин уонна бэтэрээннэрин Шахтер күнүнэн эҕэрдэлээтэ. Быйылгы бырааһынньык икки суолталаах бэлиэ түгэни кытта сөп түбэстэ: «Якутуголь» хампаанньа 60 сыла уонна Нерюнгри оройуонугар чох хостонор баайдаах сирдэри баһылааһын саҕаламмыта 90 сыла. Шахтердар сүрүн идэлээх бырааһынньыктарын кинилэр ситиспит түмүктэринэн киэн тутта көрсөбүт. 2025 сыл түмүгүнэн Саха сиригэр 51 мөл. тахса туонна тахса чох хостонон, историяҕа саҥа муҥутуур кэрчик бэлиэтэммитэ. Бу түмүгүнэн Саха сирэ Уһук Илиҥҥэ чох хостооһунун кээмэйинэн бастыҥ буолбута уонна Арассыыйа эрэгийиэннэрин ортолоругар иккис миэстэни ылбыта. Маннык көрдөрүүлэр салаа тутаах тэрилтэлэрин биир ситимнээх үлэлэринэн ситиһиллибитэ. Сэттэ сыл иһигэр Саха сиригэр чоҕу хостооһун кээмэйэ үс төгүл кэриҥэ улааппытта бэлиэтэнэр. Бу сыыппараларга күннээҕи үлэ, идэҕэ сатабыл уонна салаа тыһыынчанан үлэһиттэрин эппиэтинэһэ турар. 2026 сылга өрөспүүбүлүкэҕэ чох салаатын иннигэр 55 мөл. тахса туонна чоҕу хостооһун, тэрилтэлэр туруктаах үлэлэрин уонна инфраструктураны салгыы сайыннарыы сүрүн осрук быһыытынан турар.

«Шахтердарга, горняктарга, инженердэргэ, байытааччыларга, суоппардарга, тэрилтэлэр исписэлиистэригэр уонна салаа бэтэрээннэригэр эһиги чэпчэкитэ суох уонна эппиэтинэстээх үлэҕит, идэҕитигэр бэриниилээх буоларгыт уонна Саха сирин сайдыытыгар кылааккыт иһин махталбын тиэрдэбин», - диэн Саха сирин баһылыга эҕэрдэ тылыгар бэлиэтээтэ.

Атырдьах ыйын 30 күнэ. Айсен Николаев аан дойдутааҕы бокса ассоциациятын бэрэсидьиэнэ Умар Кремлевы кытта көрүстэ. Кини Дьокуускайга «Вызов Севера» диэн профессиональнай боксаҕа норуоттар икки ардыларынааҕы турнирга кэллэ.
«Бу — өрөспүүбүлүкэ IBA-ны кытары бииргэ ыытар бастакы турнира, уонна биһиэхэ маннык таһымнаах күрэхтэһиини тэрийэр улахан чиэс уонна эппиэтинэс.
Умар Назаровичка дойдуга бокса уонна хапсаҕай сайдыытыгар киллэрбит кылаатын, спортсменнарбытыгар өйөбүлүн уонна Саха сиригэр итэҕэлин иһин махтанабын. Бу уһун болдьохтоох бииргэ үлэлэһии саҕаланыыта буолуоҕа», – диэн Айсен Сергеевич көрсүһүү кэмигэр эттэ. Киэһэтин Айсен Николаев уонна Умар Кремлев «Триумф» успуорт дыбарыаһын уораҕайыгар «Вызов Севера» профессиональнай бокса киэһэтин арыйдылар. Турнирга Арассыыйаттан, Ирантан, Мексикаттан уонна Конготтан 12 боксер кытынна.

«Биһиги Саха сиригэр бокса аан дойдутааҕы ассоциациятын өйөбүлүнэн норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах күрэхтэһиилэри ыытары былааннаабыппыт ыраатта. Бүгүн биһиги бастакы холбоһуктаах турнирбыт саҕаламмытын биллэрдибит уонна бу маннык күрэхтэһиилэр тиһиктээхтик ыытыллалларыгар эрэнэбин, — диэтэ Ил Дархан. Ил Дархан итини сэргэ Умар Кремлевка оҕо успуордун уонна бокса бэтэрээннэрин өйүүрүн иһин махтанна.

«Бэтэрээннэрбитигэр болҕомтотун иһин ураты махталбын тиэрдиэхпин баҕарабын: бүгүн Умар Назарович кинилэргэ 1 мөл. солк. сэртипикээти туттарда. Маннык үрдүк таһымнаах тэрээһиннэр успуорт сайдыытын көҕүлүүллэр», — диэн Айсен Николаев бэлиэтээтэ. Саха сиригэр бокса успуорт биир саамай маассабай көрүҥэ буолар. Кэлиҥҥи икки сылга боксанан дьарыктанааччы ахсаана 12% эбиллэн, 7,5 тыһ. кэриҥэ киһи буолла.

Күндү Саха сирин олохтоохторо! Балаҕан ыйыгар үктэнэр, сайыммытын атаарар, көмүс күһүнү көрсөр кэммитигэр бигэ туруктаах буолуоххайыҥ, саҥа үөрэх дьыла ситиһиилээх буоллун.

Афанасий Ноев

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Общество

Дьокуускай сайдар, тупсар

Балаҕан ыйын 13 күнүгэр Дьокуускай күнүн бэлиэтиибит. Быйыл Дьокуускай 394 сааһын туолар.…
13.09.26 11:23