Ааҕааччы туруорсар

Санитарнай авиацияны сайыннарарга

Бастакынан ХИФУ Мэдиссиинэ үнүстүүтүн доруобуйа харыстабылын үлэтин тэрийии уонна профилактика мэдиссиинэтин хаапыдыратын сэбиэдиссэйэ, мэдиссиинэ билимин дуоктара, бэрэпиэссэр Надежда Саввина санитарнай авиацияны сайыннарыы, мэдиссиинэ үлэһиттэрэ миэстэтигэр тиийэн көрөллөрүн туһунан ыстатыйаны киллэрии наадалааҕын эттэ. Кини киин сиртэн ыраах, кытыы нэһилиэктэргэ олорор дьоҥҥо суһал мэдиссиинэ көмөтүн оҥорорго санитарнай авиацияҕа бөртөлүөттэри атыылаһарга, көтөр тиэхиньикэ түүннэри хараҥаҕа түһэр былаһааккатын оҥорорго бүддьүөттэн эбии үбү-харчыны көрөргө ыҥырда.

Надежда Валерьевна соторутааҕыта Бүтүн Арассыыйатааҕы кэмпириэнсийэҕэ Дьокуускайдааҕы Мэдиссиинэ үнүстүүтүн ординатора доруобуйа харыстабылыгар пилота суох көтөр ааллары туттуу туһунан иһитиннэрбитин кэпсээтэ. Ол иһин мэдиссиинэҕэ пилота суох көтөр аалы эмиэ киллэрэр тоҕоостооҕун биллэрдэ. Бэрэпиэссэр өрөспүүбүлүкэҕэ мэдиссиинэ билимин сайыннарарга үбүлээһин көрүллүбэтиттэн сонньуйарын эттэ. Гырааны сүүйдэхтэринэ өрөспүүбүлүкэ төһө өлүүтүн үбүлүүрүй диэн куруук ыйыталларын бэлиэтээтэ.    

СӨ Доруобуйа харыстабылыгар миниистир бастакы солбуйааччыта Дмитрий Сергин Мэдиссиинэ үнүстүүтүн кытта ыкса үлэлэһэллэрин, үлэһиттэри бэлэмнииргэ кыттыгас бырайыактары оҥороллорун туһунан хардарда. Хаҥалас улууһугар пилота суох көтөр аал номнуо олоххо киирэн, инникитин өссө киэҥник киирэн иһиэн сөп. Дьоҥҥо наадалаах уонна көдьүүстээх буолара өйдөнөр диэн эттэ кини.

Ил Түмэн аппараатын судаарыстыбаннай быраап управлениетын начаалынньыгын солбуйааччы Татьяна Наумова нэһилиэнньэ доруобуйатын харыстыыр сокуон бэйэтэ этэринэн, дьон доруобуйатын харыстыырга туһуланыахтааҕын санатта. Мэдиссиинэ чааһынан чинчийэр үлэ, билим быһаччы онно сыһыана суох эрээри, ырааҕынан дьайарын, үөрэх, билим туһунан сокуоҥҥа ыйылларын эттэ.

Санитарнай авиацияны, пилота суох көтөр аалы сайыннарыы мэдиссиинэ көмөтүгэр дьон сатаан тиксэрин тэрийэргэ сыһыаннааҕын ыйан туран, сокуоҥҥа киллэрэр наадалааҕын биллэрдэ. Өскөтүн ити эбии үбүлээһини эрэйэр түгэнигэр СӨ Үбүн, Экэниэмикэ министиэристибэтин нөҥүө ааһыахтааҕын санатта, оттон бүддьүөккэ уустук балаһыанньаны учуоттаан, онно төһө күн-дьыл, бириэмэ барара биллибэт. Татьяна Ивановна сокуон кэнсиэпсийэтэ тупсарыллан, сааһыланан, бүгүҥҥү үбүлээһин кээмэйинэн оҥоһуллуохтааҕын иһитиннэрдэ.

Сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Светлана Давыдова Аартыка улуустарыгар санитарнай авиацияҕа ороскуот ыстатыйата баарын, ону сокуон барылыгар булгуччу киллэрэр наадатын санатта. Быйыл санитарнай авиацияҕа 2,6 млрд. солк. көрүллүбүт.

СӨ Суһал мэдиссиинэ көмөтүн ыстаансыйатын кылаабынай бырааһа Альбина Иванова улахан, киэҥ сирдээх, аҕыйах нэһилиэнньэлээх биһиги эрэгийиэммитигэр санитарнай авиация наадалааҕын, тыын суолталааҕын биллэрдэ. Ону таһынан, Булуҥ улууһугар пилотнай бырайыак быһыытынан сиринэн суһал көмөнү киллэриэхтээхтэр.

Салгыы сокуон барылын дьүүллэһэргэ тус-туһунан ыстатыйаларынан, пууннарынан доруобуйа харыстабылыгар олохтоох салайыныы боломуочуйатын, доруобуйа харыстабылын эбийиэктэрин тутуу, хапытаалынай өрөмүөнү ыытыы о.д.а. туһунан кэккэ этиилэрин Саха Сиринээҕи мэдиссиинэ балаататын бэрэссэдээтэлэ, Дьокуускай куорат 2 №-дээх балыыһатын кылаабынай бырааһа, Дьокуускай куорат Дууматын дьокутаата Саргылаана Васильева киллэрдэ.

Кини ыарыыны сэрэтэр пууну кэҥэтэн биэрэр наадалааҕын эттэ. Бу инниэ Хонтуруоллуур-ааҕар балаата сэллиги утары дезинфекцияны оҥорооһуну уонна «Доруобай куорат» бырыгырааманан быһыыны туруорары муниципалитет ороскуотун тус сыала суоҕунан аахпыт. Ол иһин маны чуолкайдаатахха, өрөспүүбүлүкэ муниципальнай тэриллиилэригэр барыларыгар туһалаах буолуо этэ.

Иван Луцкан сокуону тупсарарга кэккэ этиилэрин эттэ

Доруобуйа харыстабылын үлэһиттэрин санааларын истэн баран СӨ Харах балыыһатын кылаабынай бырааһа, Ил Түмэн дьокутаата Иван Луцкан кэм ирдэбилинэн сокуон саҥардыллыахтааҕын, субъект боломуочуйатын федеральнай сокуон быһаарарын этэн туран хас за тезискэ тохтоото.

«Бастакытынан, эминэн хааччыйыы билигин олус сытыытык турар, кэлиҥҥи кэмҥэ саахардаах ыарыһахтар элбээтилэр. Чэпчэтиинэн туһанар нэһилиэнньэ араҥатын чопчулаан, бэрээдэктээн биэрдэххэ, Бырабыыталыстыба уурааҕы ылынарыгар судургу буолуоҕа.

Иккиһинэн, оскуола мэдиссиинэтэ сокуоҥҥа киирэ илик. Үөрэх салаатыгар быһаарбыттарынан, доруобуйа харыстабылын боломуочуйата диэн этиллэр. Сокуон пууннарынан оскуола мэдиссиинэтин, оҕолор ортолоругар ыарыы тарҕанарын сэрэтэргэ ыытыллар үлэни чопчулуохтаах. Онон оскуола мэдиссиинэтэ туһунан салаа быһыытынан оҥоһуллан, онно үөрэх үлэһиттэрэ кыттыһыахтаахтар.

Үсүһүнэн, мобильнай биригээдэлэр үлэлэрэ быраап өттүнэн ситэри оҥоһулла илик. Мэдиссиинэ өҥөтүн оҥорорго лиссиэнсийэ боппуруоһа куруук күөрэйэр, балыыһа таһыгар оҥоһуллар үлэ кэккэ хааччахтардаах. Сокуон быһыытынан, субъект ситэриилээх былааһын уоргана мэдиссиинэ өҥөтүн оҥоруу бэрээдэгин оҥоруохтаах.

Төрдүһүнэн, үбүлээһин тиийбэккэ санитарнай риэйсэлэр ситэри оҥоһуллубаттар, мин санаабар, мэдиссиинэ таһаҕаһын тиэйиини, былааҥҥа киирбит ыарыһахтары тиксэриини кытта ити риэйсэлэри дьүөрэлиэххэ сөп этэ. Кэлэр үс сылга бүддьүөккэ үп-харчы тиийбэтэҕинэ тугу эрэ көҕүрэтиэххэ наада. Ол иһин хас биирдии салаа көдьүүстээхтик үлэлиэхтээх.

Телемэдиссиинэ туһунан боппуруос эмиэ мөккүөрдээх. Бастакы бырааска көрдөрүнүү очнай буолуохтаах. Холобур, быраас Дьокуускайга баар, улууска биэлсэр ыарыһаҕы көрөр, маны очнай диэн ааҕыахха сөп дуо? Субъект таһымыгар маны сокуонунан бигэргэтиэххэ сөп.

Мэдиссиинэ уонна фармацевтика үлэһиттэрин өйүүргэ Арассыыйа доруобуйаҕа харыстабылын миниистирэ Михаил Мурашко биир кэлим нуорма-быраап аактата баар буолуохтаах диэн этэр. Онно социальнай көмө көрүҥэ барыта суруллуохтаах. Доруобуйа харыстабылын үлэһиттэригэр сир учаастагын биэрэр этилэр. Ити курдук этиилэри барытын хомуйан, миэдиктэри өйүүр дьаһалы киллэриэххэ син. Арыйдыҥ даҕаны биир ыстатыйаҕа туох көмө оҥоһуллара барыта ыйылла сылдьыахтаах», — диэн Иван Луцкан санаатын үллэһиннэ.

Кини бырамыысыланнай оройуоннар Мииринэй, Ленскэй, Нерюнгри бүддьүөттэрэ улахан, ол иһин харчыларын доруобуйа харыстабылыгар ыытыахтарын сөбүн бэлиэтээтэ. Сокуоҥҥа көннөрүүлэри киллэрдэххэ, доруобуйа харыстабылын эбийиэктэрин бырайыактыырга, сыбаайа хонуутун тутарга муниципальнай тэриллиилэр үлэлэстэхтэринэ, өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүн ноҕоруускатын аччатыа этэ.

«Санитарнай авиация түһэр былаһааккатын оҥоруунан ким дьарыктанарый? Муниципальнай тэриллии итинэн дьарыктаннаҕына үбү тус сыалга туттубатах курдук көстөр, Тырааныспар министиэристибэтэ? Ол иһин маны чуолкайдыыр наадалаах, эппиэтинэстээх тэрилтэни булбатахха, бөртөлүөт түһэр былаһаакката кыайан оҥоһуллуо суоҕа», — диэтэ дьокутаат.

Публичнай уонна уопсастыбаннай истиигэ көрүөхтэрэ

Түмүккэ сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Светлана Давыдова биһиги өрөспүүбүлүкэбит айылҕатын уратыта, географическай балаһыанньата сокуоҥҥа учуоттаныахтааҕын санатта. Өрөспүүбүлүкэ сокуонун барыла федеральнай сокуону хатылыа суохтааҕын, биһиги биир быраап эйгэтигэр олорорбут быһыытынан, Арассыыйа бары сокуоннара өрөспүүбүлүкэҕэ үлэлииллэрин бэлиэтээтэ.

Доруобуйа харыстабылын инники сайдыытын торумнуур сокуон барыла финишнай суол биэтэгэр таҕыста, ыам ыйын 22 күнүгэр диэри өссө этиилэри хомуйан баран публичнай уонна уопсастыбаннай истиигэ көрүөхтэрэ. Уопсастыбаннай балаатаҕа, Мэдиссиинэ балаататыгар уонна Ил Түмэҥҥэ нэһилиэнньэ доруобуйатын харыстыыр сокуон барылын ситэри чочуйан, тупсаран биэриэхтэрэ.  

Василий Кононов хаартыскаҕа түһэриитэ.