Бэлиитикэ

Ол курдук,Таатта улууһун бочуоттаах олохтооҕо, СӨ  тыа хаһаайыстыбатын туйгуна Гаврил Вырдылин көрсүһүүгэ киирэн, Таатта улууһун Октябрьскай нэһилиэгин Чөркөөх сэлиэнньэтин топонимика хаартатын – электроннай сыһыарыыны билиһиннэрдэ. Кини бу сыһыарыыга күөллэр, өрүстэр, алаастар сахалыы ааттарын барытын киллэрбитин, онуохаҕа уолаттарын кытта бииргэ үлэлэһэрин эттэ.

 Гаврил Вырдылин  бу үлэтинэн араас таһымнаах тэрээһиннэргэ кыттан, билиһиинэрбитин уонна Таатта улууһун нэһилиэктэрэ маннык үлэни номнуо түмүктээн эрэллэрин бэлиэтээтэ уонна бу курдук устуоруйаны, омугу үйэтитэр  суолталаах үлэни салгыы өрөспүүбүлүкэҕэ көҕүлүүргэ, тарҕатарга этии киллэрдэ.

Алексей Еремеев бу наадалаах көҕүлээһини өйөөн туран, Ил Түмэн  Олохтоох салайыныы кэмитиэтигэр  бу бырайыагы тарҕатарга, өйүүргэ  улуустарга анал суругу бэлэмнээн, ыытарга сорудахтаата.

Салгыы парламент салайааччытыгар “Ржев-Саха Сирэ өйдөбүл муостата” НКО бэрэссэдэтэлэ Николай Горохов Дьокуускайга Ржев искибиэрин тутарга этиилээх киирдэ.  Уокуруктааҕы дьаһалта баайга-дуолга уонна сир сыһыаннаһыыларыгар департаменын быһаарыытынан, Хабаров уулуссатыгар сир учаастага бэриллибит, Архитектура бюрота мемориальнай искибиэр эскииһин бырайыагын оҥорбут. Онон Алексей Ильич билигин бырайыактыыр-сметалыыр докумумуону бэлэмнээн, эспэртиисэни аһарар хаалбытын, ол кэннэ бырайыагы үбүлээһин боппуруоһун көрүү туруохтааҕын туһунан быһааран биэрдэ.

Бу күн испиикэргэ “ И.С. Гарвильев аатынан 1№-дээх Нам орто оскуолатын 11 кылааһын үөрэнээччитэ С. бэйэтин олоххо былаанын, көрүүтүн билиһиннэрдэ уонна салгыы олоҕун судаарыстыбаннай сулууспаҕа  аныырга бэлэмнэнэрин эттэ.  Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ бастатан туран, эдэр киһиэхэ профессиональнай өртүнэн үүнэн-сайдан тахсарга сүбэлээтэ. “Идэтигэр бэриниилээх, билиилээх-көрүүлээх киһи соругун ситиһэр, аттыгар үлэлиир кэллиэгэлэрин, биир дойдулаахтарын ытыктабылын ылар”, -диэн кини эдэр киһихэ бэйэтин сүбэтин биэрдэ, ситиһиилэри баҕарда.  

Ону тэҥэ, тус көрсүһүүгэ РНА Сибиирдээҕи салаатын Саха Сиринээҕи научнай киинин Тыа хаһаайыстыбатын научнай-чинчийэр үнүстүүтүн дириэктэрин наукаҕа солбуйааччы, бэтэринээрийэ билимин дуоктара, бэрэпиэссэр,  РФ уонна СӨ билимин үтүөлээх диэйэтилэ   Михаил Неустроев киирэн,  билигин аан дойдун үрдүнэн бэлиэтэнэр сылыйыы Аартыкаҕа уонна СубАартыкаҕа дьайыытыттан, ирбэт тоҥ ириититтэн, сир баайын уонна палеонтологичскай көмүүлэри күүскэ бырамыысыланнайдык хостооһунтан, бу дьайыылар саҥаттан саҥа кутталы үөскэтэллэриттэн улаханнык дьиксинэрин биллэрдэ. Ону таһынан, дьиикэй кыыллар уонна көтөрдөр миграцияларын  уларыйыыта  араас инфекциялары тарҕатыыны кэҥэтиэн сөбүн, дьоҥҥо, кыылларга кутталы үөскэтэрин бэлиэтээтэ. Холобура, Саха Сирэ бэрт киэҥ сиридээх-уоттаах буоларынан кыыллар, көтөрдөр миграциялыыр маршруттарыгар сотуун (сибиир язвата), ииригирии (бешенство), хардырҕас буолуу (бруцеллез)  уо.д. а ыарыылар былыр-былыргыттан айылҕаҕа тахсар сирдэрэ баалларын санатта.     Ол иһин билиҥҥэттэн бэлэмнэнэн, бу научнай-чинчийэр киин иһинэн  микробиотехнология билимин Арктикатааҕы киинин    тэрийэргэ, аныгылыы вурусология уонна микроблиогия лаборатарорияларын аһарга этии киллэрдэ.  

Алексей Еремеев билим тэрилтэтин эппиэттээх үлэһитин көҕүлээһинин өйөөтө уонна салгыы үөрэтэргэ, эбии миэрэлэри ыларга анаан чуолкайдаммыт матырыйааллары киллэрэргэ  эттэ.

 Түмүккэ парламент бэрэссэдээтэлэ кырасдааҥка Е.А. бэйэтин тус боппуруостарынан туруорсуутун болҕойон истэн баран, салгыы хайдах гынан быһаарарга сүбэлэри биэрдэ.

Хаартыска: Василий Кононов түһэриитэ, Ил Түмэн