Тутуу

Куорат уокуругун сайыннарыыга Дьокуускай баһылыгын солбуйааччы Антон Алексеенко Күөх хонуу туһаайыытынан куораты салгыы кэҥэтии, 204 түөлбэни тутуу туһунан кэпсээтэ.

-Антон Анатольевич, 204 түөлбэ маастар-былаанын билиһиннэриэххит дуо, онно ханнык эбийиэктэр киирдилэр?

-СӨ Бырабыыталыстыбатын дьаһалынан 2025 с. олунньу 28 күнүгэр Дьокуускай куорат маастар-былаана бигэргэтиллибитэ, онно этиллэринэн уулаах сири куурдан, үрдэтэн баран тутуу барыахтаах. 23,57 га иэннээх сиргэ 204 түөлбэ маастар-былаанын оҥорорго «Точка» ХЭТ тэрилтэни кытта былырыын атырдьах ыйыгар муниципальнай хантараак түһэрсиллибитэ.

Куорат биир кыһалҕата — социальнай эбийиэктэр тиийбэттэр. Ол иһин саҥа түөлбэҕэ үөрэх кыһалара тутуллуохтара, элбэх кыбартыыралаах дьиэ тутуута көрүллүбэт. Сүрүн сыалбыт аһары туолан турар 203 түөлбэ уонна куорат киин сирин социальнай эбийиэктэрин ноҕоруускатын аччатыы.

Өссө бигэргэтиллэ илик быһа холоон былаанынан 1440 миэстэлээх 4 уһуйаан, 2640 миэстэлээх 4 оскуола, Оҕолорго ускуустуба оскуолата, итиэннэ биир симиэнэҕэ 1000-1200 киһи дьарыктанар успуорт уораҕайа, поликлиника тутуллуохтаах. Куорат олохтоохторо сынньаналларыгар паарка, сатыы хаамарга, бэлэсипиэттээх дьоҥҥо ыллык, кыһын хайыһар суола, хамсанарга, налыччы сынньанарга былаһааккалар баар буолуохтара. 23,57 га иэннээх сиртэн 12,66 га сири көҕөрдүөхтэрэ.    

Поликлиниканы уонна успуорт уораҕайын уопсастыбаннай эйгэттэн арыый тэйиччи, Чернышевскай уулусса диэки тутуохтара. Паарка соҕуруу диэки, уулаах сиргэ оҥоһуллуоҕа.

-Былырыын сайын нэһилиэнньэ ортотугар социологическай ыйытык оҥорбуттара, ол түмүгүнэн саҥа түөлбэни тутарга дьон туох баҕа санаатын эттэ?

-Ыйытыкка 302 респодент кыттыбыта, кинилэр 204 түөлбэни Күөх хонууну кытта ситимнээн, куорат тыынар тыҥатын, дьон балыктыыр, айылҕаҕа тахсан сынньанар сирин быһыытынан өйдүүллэр. Ол иһин күөх дуолу харыстыахтаахпыт дииллэр эрээри, куоракка уһуйаан, оскуола, парковка тиийбэтэ сытыытык турар.

Маны таһынан, кумахтаах сир быыла бурҕаҥнас, дьон хаамарыгар тротуар, көҕөрдүү тиийбэт диэн эппиэттээбиттэр. Олохтоохтор оскуола, поликлиника, бассейн, успуорт саалата, уопсастыбаннай туалет наада диэн туруорсаллар. Улахан атыы-эргиэн кииннэрэ, эбии дьон олорор дьиэтэ наадата суох диэн санааларын эппиттэрэ. Фонтаннаах, кэрэ көстүүлээх өрүс кытыла оҥоһуллуон баҕараллар. Маастар-былаан быһыытынан, дьон дьаарбайар аллеята, декоративнай, бырааһынньыктааҕы сырдатыы, ыскамыайка, хачыал, беседка, шезлонг, тэрээһиннэри ыытарга сыана баар буолуохтаах.

204 түөлбэттэн Роман Дмитриев аатынан өрүс кытылыгар диэри сатыы дьон хаамар суола, ууга тахсар пирс, тыыннан хатааһылыыр сир оҥоһуллуохтаах.

-Куорат сөтүөлүүр сириттэн 203 түөлбэҕэ «Парус» тула кытылга аспаал кутулла илик, ол иһин быыл, кумах бурҕайа сытар, ыскамыайка, банаар тиийбэт. Бу учаастагы тупсарыахтарын сөп дуо?  

-Өрөспүүбүлүкэҕэ аныгы куорат эйгэтин тэрийэргэ анаммыт судаарыстыбаннай бырагыраама иһинэн уопсастыбаннай эйгэни тупсарыы бырайыактарын талар куонкуруска кыттарга быйыл кулун тутар 31 күнүгэр Ил Дархан иһинэн архитектура уонна куораты тутуу управлениетыгар Дьокуускай дьаһалтата сайаапкатын ыыппыта.

-204 түөлбэни хайдах истиилинэн тутуохтарай?

-Аныгы, скандинавскай, айылҕаны кытта алтыһарга сөп түбэһэр налыччы, холку истиили тутуһуохтара. Чаҕылхай, киһи хараҕар быраҕыллар неоновай дьүһүн бобуллар, сир курдук өҥнөөх, терракота, бежевай, кытархай аксыаннаах дьүһүнү туттуохтара.  

-Саҥа түөлбэни тутарга үбүлээһин көрүллэр дуо, тутуу хаһан саҕаланыан сөбүй?

-Үбүлээччини (девелоперы) булан, саҥа сири биир кэлим сайыннарыы былаана баар. Түөлбэни чааһынай хампаанньа бэйэтин, эбэтэр сойуом ылбыт үбүнэн тутан таһаарыахтаах. Ону ситиһэргэ бигэргэтиллибит маастар-былаан чэрчитинэн тутууну ыытарга аукцион тэриллиэхтээх. Маны таһынан, социальнай эбийиэктэри тутарга федеральнай, эрэгийиэн, олохтоох бүддьүөттэн, холобур, «Олорор дьиэ уонна куорат эйгэтэ» национальнай бырайыак иитинэн үбүлээһин көрүллүөҕэ. Күн бүгүн үбүлээччини кытта сөбүлэһии түһэрсиллэ, бүддьүөккэ үбүлээһин өссө көрүллэ илик.

-Онтон салгыы 205-206-207 түөлбэ тутуллан иһэр дуо?

-2026 с. «ГлавАПУ» тэрилтэ Дьокуускай куорат уокуругар уопсайа 55,9 га иэннээх сиргэ 205, 206, 207, 208 түөлбэ социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын тосхолун уонна маастар-былаан быһыытынан эйгэни сайыннарыы үлэтин оҥордо. Архитектордары, Дьокуускай куорат Мунньаҕын дьокутааттарын, нэһилиэнньэни ыҥыран икки стратегическай сиэссийэни оҥордулар.

Маастар-былаан быһыытынан, саҥа түөлбэҕэ 831 182 кв.м. иэннээх дьон олорор дьиэтэ тутуллуоҕа, 1600 миэстэлээх оскуола, 500 миэстэлээх уһуйаан, 150 миэстэлээх 3 уһуйаан салаата, 1213/418 миэстэлээх оскуола-уһуйаан, Арт-кластер, ювелирнай кластер, атыы-эргиэн киинэ, урбаан киинэ баар буолуохтаах. Ону таһынан, аныгы олох ирдэбилинэн куорат эйгэтин тупсарыахтара, силигин ситэрэн биэриэхтэрэ.

Үбүлээччи «Сэттэ» хампаанньа уулаах сири куурдан, салгыы 209, 210, 211 түөлбэ, 122-123 кыбаартал маастар-былаанын оҥоруохтаах. 204 түөлбэ Күөх хонуу диэки тутуллан, салгыы баран иһиэхтээх. Кыбаарталлар икки ардыларыгар тырааныспар, сатыы киһи сылдьар биир кэлим суола оҥоһуллуохтаах. Күөх хонууну тупсарыы саҥа кыбаарталлар былааннарын кытта дьүөрэлэһэн биэриэхтээх.

Ааптар хаартыскаҕа түһэриитэ + Дьокуускай куорат дьаһалтатын макета.