Күн аайы олохтон үөрүөххэ
Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . -41 oC

Күн аайы олохтон истиҥник үөрүөххэ,
Күн аайы олоҕу салҕыбакка таптыахха…
Бу тыллар Таатта улууһун Чөркөөҕөр олорор күндү дьоммут Антонина уонна Филипп Гуляевтар күннээҕи тутуһар тосхоллорун туоһулуур курдуктар. Кинилэр ыал буолан, алаһа дьиэни тэринэн олорбуттара оруобуна бүгүн, балаҕан ыйын 30 күнүгэр, 50 сылын туолар.

Күн аайы олохтон истиҥник үөрүөххэ,
Күн аайы олоҕу салҕыбакка таптыахха…
Бу тыллар Таатта улууһун Чөркөөҕөр олорор күндү дьоммут Антонина уонна Филипп Гуляевтар күннээҕи тутуһар тосхоллорун туоһулуур курдуктар. Кинилэр ыал буолан, алаһа дьиэни тэринэн олорбуттара оруобуна бүгүн, балаҕан ыйын 30 күнүгэр, 50 сылын туолар.

1 114

Икки дьоҕурдаах дьон холбоһон, үс оҕолонон, сиэннэнэн, күн бүгүҥҥээҥҥэ диэри сылаас
сыһыаннарынан салайтаран, бэйэлэрин сатабылларынан, кыахтарынан олоҕу кытары тэҥҥэ хардыылаан, нэһилиэккэ, улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар тэрээһиннэргэ көхтөөхтүк кыттан, халыҥ аймах Дьорҕоотопторго, нэһилиэк эдэр ыалларыгар холобур буолаллар.
Гуляевтар, чахчы, киһи киэн тутта кэпсиир сырдык эйгэлээх, айыы айылгылаах, чөл куттаах дьиэ кэргэн.
Ыал күн күбэй ийэтэ Антонина Алексеевна – тарбаҕар талааннаах далбар хотун, Таатта улууһун иискэ норуот маастара. Сааһын тухары оҕо саадыгар үлэлээн, уһуйаан бэтэрээнэ. Ыал аҕа баһылыга Филипп Спиридонович – мындыр уус, спорт бэтэрээнэ. Арассыыйа, Саха Сирин чэпчэки атлетикаҕа спордун маастара.

ХОМУНЬУУСТУУ ХОҺУУННУК
Эдьиийбит Антонина Алексеевна Гуляева олох кыра сааһыгар тулаайах хаалбыт. Эдьиийин кэриэс тылын ылынан, оччолорго 16 эрэ саастаах Татьяна (ийэтин балта) иитэ ылар. Татьяна бэйэтэ төһө да оҕо буоллар, кырачаан Тоня кыыһы маанылаан, көрөн-истэн улаатыннарар.
Тоня түргэнник үлэһит буолан, эдьиийигэр Татьяна Семеновнаҕа көмө-тирэх буолаары, ахсыс кылаас кэнниттэн чугас дьүөгэтэ Анна Никифоровна Федосеевалыын Ытык Күөл промкомбинатыгар оробуочайынан үлэҕэ киирэллэр.

4 12
Сытыы-хотуу кыыһы таба көрөннөр, комсомольскай тэрилтэ сэкирэтээринэн талаллар. Эдэр ыччат ортотугар үөрэ-көтө үлэлээн, икки сыл биллибэккэ ааһар.
1968 сыллаахха Тоня дьүөгэтэ Анналыын Төҥүлүгэ биир сыллаах иистэнньэҥ идэтигэр үөрэнэ киирэллэр. Үөрэхтэрин бүтэрэн, промкомбинаттарыгар эргиллэн, иистэнньэҥинэн үлэлииллэр.
Салайар талааннаах хомсомуолка хоһуун кыыс, оройуоҥҥа хомсомуол бүрүөтүн чилиэнинэн талыллан, улууска ыытыллар комсомольскай, социалистическай күрэхтэһиилэргэ субуотунньуктаргакөхтөөхтүк үлэлээн, буһан-хатан, бастыҥнар ахсааннарыгар сылдьан, обком, райкомол, профсоюз Бочуоттаах грамоталарынан наҕараадаланар. Промкомбинакка үлэлиир кэмигэр түөрт төгүл хомуньуустуу үлэ удаарынньыгын аатын ылар чиэскэ тиксэр.
1970 сыллаахха баартыйаҕа киирэр. Ол дьыл 33-с No-дээх Промкомбинат быыбардыыр уокуругуттан райсовет дьокутаатынан талыллар. Эдэр, эрчимнээх, олохтоох өйдөөх-санаалаах кыыс этиитин өйөөннөр, оройуоҥҥа аан маҥнайгынан «Аргыс» ыччат комсомольскай кулуубун тэрийэннэр, Харбалаах, Чымынаайы, Чычымах бөһүөлэктэрин комсомольскай тэрилтэлэригэр сыһыарыллан, олус таһаарыылаахтык, көхтөөхтүк үлэлииллэр.
Эдьиийбит Антонина промкомбинакка үлэлии сылдьан, Туора Күөлтэн төрүттээх Филипп Спиридонович Гуляевы кытары билсэн, доҕордоһон, сүрэхтэринэн сөбүлэһэн, 1972 сыл балаҕан ыйыгар ыал буолаллар.
Эдэр ыал Гуляевтар Чөркөөххө олохсуйаллар. Антонина кулуупка биир сыл дириэктэрдиир, онтон чайнойга, ол кэнниттэн бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыар диэри «Аленушка» уһуйааҥҥа поварынан үлэлиир.
Антонина Чөркөөххө үлэлиир кэмигэр түөрт төгүл дьокутаатынан талыллар, ону таһынан комсомольскай тэрилтэ сэкирэтээринэн, нэһилиэк арҕаа эҥээригэр, оччолорго ааттанарынан зонаҕа, начаалынньыгынан үлэлиир.
Зона начаалынньыгынан үлэлиир кэмигэр күрэхтэһиигэ үс сыл субуруччу бастыыллар. Бастакы сылга пуховик куурка, иккис сылга лаахтаах остуол, үһүс сылыгар хомуллар оронунан наҕараадаланар.
Эдьиийбит уопсастыбаннай үлэтэ онон эрэ бүппэт, аны улахан уола Филипп алта эрэ ыйдааҕар илин эҥээр улуустарга Саха АССР быыбардыыр уокуругар быыбар хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлинэн анаабыттарын истэн, олус соһуйан: «Оҕом кырата бэрт, хайдах да үлэлиир кыаҕым суох», – диэн аккаастана сатаабыт. Онуоха оччотооҕу сэбиэскэй салайааччылар: «Хаһыакка тахсыбыт дьаһалы уларыппаппыт быыбары ыыппатаххына табыллыбат», – диэннэр, эдьиийбит барахсан ирдэбили толорон, эрэй бөҕөнү көрсөн, алта ыйдаах оҕотун хааллара-хааллара, быыбары ыытар.
Антонина Алексеевна бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыаҕыттан биир санаалаахтарын кытары түмсэн, «Алаһа» түмсүүнү тэринэн, 18-с сылларын иллээхтик иистэнэллэр, күн иллэҥэ суох дьарыктаах, олус көхтөөх эбээлэр буола сылдьаллар.

3 58
Антонина олох кыра сааһыттан кэрэни кэрэхсиир, тарбаҕар талааннаах буолан, күн бүгүҥҥэ диэри илиитин араарбакка быысыыпкалыыр, баайар, иис арааһын иистэнэр, оҕуруонан анньан, араас киэргэллэри, симэхтэри оҥорор. Араас күрэхтэһиилэргэ, быыстапкаларга тиһигин быспакка кыттар. Маастар-кылаастары ыытан, эдэр ыччаты үөрэтэн, кэрэҕэ уһуйар. Ону таһынан дьиэ кэргэнинэн киһи хараҕа үөрэ көрөр араас бэйэлээх мас, талах, сибэкки арааһын олордон, тиэргэн кэрэ көстүүтүн тупсаран иһэллэр.


ХАҺААЙЫН ХАЙДАҔА ТИЭРГЭНИТТЭН КӨСТӨР
Филипп Спиридонович Гуляев сопхуоска тутуу биригээдэтигэр үлэлээбитэ. Эдэр эрдэҕиттэн спортсмен бэрдэ. Волейболга оройуон сүүмэрдэммит хамаандатын чилиэнэ. Марафон курдук уустук, киһи эрэ барыта дьарыктаммат көрүҥүнэн күн бүгүҥҥэ диэри, төһө да 84 сааһа буоллар, утумнаахтык дьарыктанар. Элбэх араас таһымнаах күрэхтэһиилэр кыайыылаахтара. Ол курдук, 2009 сыллаахха дойдубут тэбэр сүрэҕэр Москуба куоракка тиийэн, суукка устата сүүрүүгэ бэйэлэрин саастыылаахтарыгар иккис миэстэ буолбута.

2 14
Иллэҥ кэмигэр уһанарын сөбүлүүр, тиэргэнин тупсаҕай тутууларын барытын бэйэтин илиитинэн оҥорбута. Саха Өрөспүүбүлүкэтин иккис бэрэсидьиэнэ Анатолий Штыров 2006 сыллаахха Таатта улууһугар кэлэ сылдьан, Чөркөөх нэһилиэгин биир киэн туттар ыалыгар Гуляевтарга ыалдьыттаабыта да элбэҕи этэр.
Тиэргэннэригэр баар урукку балаҕаны сөргүтэн, билигин бэйэтэ мусуой курдук буолан турар. Манна Чөркөөх аатырбыт түмэлин көрө кэлбит омук дьонун, киинтэн кэлбит суруналыыстары, оскуола оҕолорун сырытыннаран дьаарбаталлар, көрсүһүүлэри, тэрээһиннэри ыыталлар.
Филипп Спиридоновичтаах күн бүгүҥҥээҥҥэ диэри араас таһымнаах күрэхтэһиилэргэ кыттан, хайаан да миэстэлэһэн үөрдэллэр. Ол курдук, дьиэ кэргэнинэн, куйаар ситимин нөҥүө күрэххэ «Биһиги дьоллоохпут», «Любовь в длиною в жизнь», быыстапкаҕа, «Көмүс сүүтүк», о.д.а. бастакы бириистээх миэстэлэргэ тиксибиттэрэ.


ЫАЛ ЫМЫЫТА – ЫЧЧАТА
Гуляевтар күҥҥэ көрдөрбүт үс оҕолоохтор. Улахан кыыс Анна Филипповна – нэһилиэк уһуйаанын биир тутаах үлэһитэ. Төрөппүттэрин талба талааннарын утумнаан, дьыссаатыгар уран илиитин сата- былынан оҥорбут декорацияларын дьон-сэргэ өрүү хайгыыр. Аныгы тиэхиньикэни баһылаан, хаартысканы, суругу-бичиги талбыт таһааран, киэргэтэн оҥорон, солбуллубат эрэллээх үлэһиттэрэ. Дьонугар күүс-көмө буолар дьоһун киһи, хаһаайка бэрдэ.
Икки уолаттара Филипп уонна Петр, аҕаларын утумнаан, спорка да, тутууга да олус мындырдар, илиилэригэр дьоҕурдаахтар.
Улахан сиэн Айтал Чөркөөхтөөҕү П.А. Ойуунускай аатынан орто оскуола VII кылааһын туйгун үөрэнээччитэ. Кинини эһэтэ кыра эрдэҕиттэн араас таһымнаах күрэхтэһиилэргэ кытыннарар, батыһыннара сылдьан, үлэҕэ үөрэтэр. Ыарахаттан иҥнэн турбат гына иитии ситиһиигэ сирдиэҕэ диэн бүк эрэллээхпит. Мурун бүөтэ кыра сиэн улаатан, дьонун үөрдүө турдаҕа.
Гуляевтар күн бүгүҥҥэ диэри хаһаайыстыбаларын тутан, сүөһү-ас тэринэн олороллоро хайҕаллаах.
Нэһилиэк, улуус киэн туттар мааны, мындыр, дьоҕурдаах, дьиҥ сахалыы сиэрдээх, өбүгэлэрин ситимин салҕаан илдьэ олорор Гуляевтар ытык ыал, өссө да сүүстэригэр диэри сүүс-сүүстэриттэн өйөнсөн, уһун дьоллоох олоҕу олордуннар!

Дьорҕоотоптор аймах.

  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Комментарии (0)

Никто ещё не оставил комментариев, станьте первым.

Оставьте свой комментарий

  1. Опубликовать комментарий как Гость.
Вложения (0 / 3)
Поделитесь своим местоположением

Другие новости

Культура

Я рисую жизнь

В Национальном художественном музее РС (Я) состоялось открытие выставки «Я рисую жизнь» в…
04.02.23 13:40