Уопсастыба

Өрөспүүбүүкэҕэ үүтү тутан астыыр 56 тэрилтэ баар. Холобурга ыллахха, Сунтаар улууһугар аҕыс, Ньурба улууһугар алта, Кэбээйи, Бүлүү, Мэҥэ Хаҥалас, Таатта уонна Хаҥалас улуустарыгар түөртүү, Өлүөхүмэ, Сунтаар, Уус Алдан уонна Чурапчы улуустарыгар үстүү соҕотуопкалыыр-астыыр тэрилтэлэр бааллар. Дьэ кинилэр бэйэ-бэйэлэрин кытары чэгиэн күрэстэһиини тэрийэн, көҕүтүһэн уонна ситэрсэн үлэлииллэр-хамсыыллар.
Билиҥҥитэ икки улуус былааннарын куоһарбыттар: Нам улууһугар урукку сыллартан таһаарыылаахтык үлэлиир «Эрэл» кэпэрэтиип 2 271 туонна үүтү тутан астаан, былаанын 110 %, Кэбээйи улууһун «Томтор», «Унаардаах», «Сайылык МТС» уонна «Ворошилов» кэпэрэтииптэрэ холбоон 12 90 туонна үүтү тутаннар сорудахтарын 104 % толорбуттар. Мииринэй улууһугар үүккэ идэтийэр соҕотох «Новай» хааччахтаммыт эппиэтинэстээх хаһаайыстыба 679 туонна үүтү соҕотуопкалаан, былаанын 99,9 % толорбут.
Атын улуустар даҕаны көрдөрүүлэрэ куһаҕана суох, кыраапыктарыттан наһаа хаалсыбакка иһэллэр. Ол курдук, былааннаах сорудахтарын Өлүөхүмэ улууһа 94 %, Сунтаар улууһа 93,4 %, Горнай улууһа 93 %, Ленскэй улууһа 91 %, Таатта улууһа 90 %, Мэҥэ Хаҥалас улууһа 88 %, Дьокуускай куорат 87 %, Бүлүү улууһа 83 %, Хаҥалас улууһа 83 %, Ньурба улууһа 81 %, Үөһээ Бүлүү улууһа 80 %, Томпо улууһа 78 %, Уус Алдан улууһа 70 % толорон иһэллэр.
Хотугу улуустартан саамай элбэх сүөһүлээх Дьааҥы улууһа 1058 туонна үүтү соҕотуопкалаан, сорудаҕын 59 %-ын толорбут. Ол эрээри, маны аҕыйах диэн мыынар төрүт сатаммат, тоҕо диэтэххэ, сайыҥҥы халаан уута оттонор ходуһалары уонна сүөһү мэччирэҥин ылан, хаһаайыстыбаларга уустуктары үөскэттэ.
Саамай элбэх үүтү элбэх ынах сүөһүлээх Мэҥэ Хаҥалас улууһа туттаран иһэр. Сыл саҕаланыаҕыттан «Хоту», «ПМЗ», «Саҥа төрүт аһа» уонна «Алаас-Ас» кэпэрэтииптэр барыта холбоон 5 432 туонна үүтү тутан астаабыттар.
Саамай киэҥ сирдээх-уоттаах Сунтаар улууһугар хас биирдии нэһилиэги, учаастагы хабар соругу туруорунан аҕыс соҕутуопкалыыр-астыыр хаһаайыстыба үлэлиир. Кинилэр 4 985 туонна үүтү туппуттар.
Чурапчы улууһугар тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын соҕотуопкалааһыҥҥа соҕотох «Чурапчы» кэпэрэтиип идэтийэн үлэлиирэ. Кэнники сылларга бородууксуйаны бэйэ астаан батарара табыгастаах буолсу диэн, ыраах сытар икки кытыы нэһилиэк, Алаҕар «Эрэл», Соловьев «Эргис» диэн кэпэрэтииптэри тэринэн үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Кэпэрэтииптэр үһүөн холбоон, 4106 туонна үүтү тутан астаабыттар. 

Биллэрин курдук, сыл устата ыанар үүт 60 бырыһыана сайыҥҥы мэччирэҥ ыйдарыгар ылыллар. Ону учуоттаан, сайын устата 331 сайылык, ол иһигэр, 277 ыанньык сайылыга, 54 субан сүөһү сайылыга үлэлээтэ. Дьэ бу сайылыктарга 40 000 ынах сүөһү (өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн баар сүөһү 24,9 %-а), ол иһигэр 17 000 ыанар ынах (ыанньык 27 %-а) таһаарыллыбыта. Билигин хаһаайыстыбалар сайылыктан кыстык хотонноругар көстүлэр.
Хаартыска: Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин пресс-киинэ.