Уопсастыба

Күнүс түөртүүр саҕаттан саҕаланна эбээт. Киирэн иһиэхтэн күннээх күн алааска киирэн кэлбит курдук үөрүү долгуна кууһан ылла, мэктиэтигэр өр таалан турдум, дьон бөҕө кэлэн эҕэрдэлэстэ. Кыыһым Машенька саҥата кэрээбэт кэҕэ курдук кэҕийэр, уп-улахан куукулалар, бу эрэ күҥҥэ анаан сараппааннанан, чаппараах сэлиэттэнэн киэркэйэн, дьону хаартыскаҕа хатаан үөртүлэр. Араас омуктар бэйэлэрин бүлүүдэлэрин тутан киирэн, кэлбит дьону айах туттулар. Уораҕай хайдарынан киһи буолан чугаһаабакка туора олордохпуна дьон тугу тииспититтэн, кураанах олорорбун көрөн, аҕалан амсатаннар алгыстан амсайан дьон үтүө сыһыаныгар олус махтанным.

Дьэ онтон доҕоттоор, Шура Яковлева хомуһуннаах оһуокайа, Василий Спиридонов омуннаах һээдьэтэ, салгыы бурээт ёхор, татаар, нуучча хоробута сатыыры-сатаабаты бары сэргэхситтэ. Онто кэнсиэрпит «Доҕордоһуу хоробуотунан» саҕаланна эбээт. Ыытааччылар эппиттэринии, киһи буолан килбэйэн, саха буолан сандааран Айсеммыт «Дэгэрэҥ айан» ырыатынан араас омуктары кытта айаммыт Дьөһөгөй оҕотун арыаллатан саҕаланна. Бырайыак ааптара хоту дойду киһитэ буолан хотугу кыраайтан саҕалаабыта олус бэрт. Манна саҥа дьону Халыматтан Анастасия Березкинаны, Дьааҥыттан Надежда Слепцованы, Абыйтан абытайдаах Алена Николаеваны иһиттибит. Эдьиийдии бырааттыы Умтичаана, Сэгэй, киһи кулгааҕар наһаа минньигэстик иһиллэр эбээннии ырыалары толордулар, элбэхтик иһиллэр «Аике – үчүгэй» диэн тылы өйдөөтүм, үөрдүм. Туох эрэ омуктаах буолан буолуо, ааттыын Омуковтар «На востоке» диэн ыллыы-ыллыы үҥкүүлээбиттэрэ, эчи, сиэдэрэйин, чайхана аһылыгын сыта кытта кэлэргэ дылы буолла. Кыргыз кыыһа Жыргал Осмонова бэйэтин тылынан ыллаабытын биһирии көрүстүбүт, бүтэһигэр бэрт ыраастык: «Улахан махтал!» – диэн махтанна.

Сунтаарга олохсуйан олорор армян ыаллар Гаянэ Оганесян уонна тутуу бөҕөтүн дьэндэппит Самвел Саакян сыанаҕа тахсан, Сунтаар дьонугар махтал тылларын анаабыттарыгар ытыс тыаһа өрө хабылла түстэ! Бордоҥнор бэйэлэрин уоллара казах Саят Могдагулов гитараҕа доҕуһуолллуу-доҕуһуоллуу ыллаан саалы хайа тардыан тарта, оҕону харыстаан хайҕыахха, мин ордук чуолаан төрөппүттэрин хайҕаатым. Чуваш Генналий Козлов сыдьааннарын сэргии көрдүм, кыыһа Наталья чахчы да остуоруйа олоҕуттан кэрэ түгэни бэлэхтээн ааста. Татардыы ыллаан ааспыт Сайыына Винокурова бу көстүүмэ кэрэтэ, бэйэтэ үтүгэйэ, сибэккиттэн сибэккигэ тэлээрэр лыахчаан тэҥэ. Зинаида Зайнуллина «Ягода малината» ымсыылаах, бобуулаах кэрэ дуолга көччүттэ. Мариялаах Василий буряттыы «һүрюхен һуни – Сөрүүн тыал» ырыалара барыбыт дууһатыгар, иэйииттэн итийбит сүрэхпитин сөрүүкэтэн ааста. Улуу Корея сириттэн силис тардыылаах О сыдьааннара үҥкүүлэрэ, көстүүмнэрэ эчи үчүгэйин, дэгиттэр талааннаах Юрий О-ттан өссө тугу эрэ дьиктини күүппүтүм. Сунтаары Аан дойду таһымыгар ааттата сылдьар күүстээх мадьыныбыт, улуу нуучча норуотуттан хаан тардыылаах Федор Федоров хоһоон суруйарын, өссө ырыа ыллыырын истэммин, Салайа Набыйдыын ырыаларыттан Сунтаар буоларбынан өссө киэн тутуннум.

Кэнсиэрт былаһын тухары Матрена, Иван Лазаревтар салайааччылаах «Түһүлгэ» үҥкүү ансаамбылыттан олус астыммыппын этэргэ тыл тиийбэт, хостон төрүүрүм буоллар эбэһээт үҥкүүлүөм этэ. «Тыый-таай» көр-күлүү, «Сарасвати» индийскэй үҥкүү, «Дьүөгэлэр» бэтэрээннэр үҥкүү бөлөхтөрө кэнсиэрт ураты тыыннанарыгар күүс-көмө буоллулар. Сунтаарга мөлтөх көстүүмнээх кэнсиэртэр суох буолааччылар, ол эрээри, бу кэнсиэрт ыраас баттахтарыттан саҕалаан, атахтарын таҥаһын тилэҕэр диэри ырааһа (софиттар уоттарыгар туох барыта көстөр), көстүүмнэрэ чаҕылхайа, үлүгэрдээх киһи кыттыбытыгар, көрбүтүгэр тиийэ уһулуччу. Бу – тэрийээччилэр туппуттара барыта тупсаҕай, ылсыбыттара барыта үтүө түмүктээх буоларын көстүүтэ.

Манна даҕатан эттэххэ Бордоҥҥо 20 араас омук күтүөтэ баарын ахтан ааспыттара. Олортон Геннадий Козлов, Мыкола Воробьев, Александр Лапшов оҕолорум аймахтарыгар күтүөттэр этэ. Яцук, Патенков маһы, тимири ыллатар уус этилэр. Сунтаарга таҥара дьиэтин Патенков туппута, Лапшовтуун Калининградтан сылдьаллара, «Мы сыновья янтарного края», -- диэн аһара киэн тутталлара, бэлэх аҕалбыт уп-уһун янтар оҕуруолара билиҥҥэ диэри үтүө өйдүбүл буолан сылдьар. Урут Мыкола Воробьев саҥа дьиэтин сууйуутун ыытан, Бордоҥ нууччаларыттан «Женщина года» диэн ааттанан күлбүппүт- үөрбүппүт. Мыкола сибиинньэ сыатын олус үчүгэйдик, үөт маска хас да күн ыыһыыра, оччотооҕу кэмҥэ ким да билбэт, сатаабат астарын астаан күндүлүүрэ. Аан бастаан Сунтаартан Бордоҥҥо тиийэрбэр суол оҥоһулла илигэ. Онно Геннадий Евлампьевич Илимниир аттыгар оттуу сылдьан, отууга чэйдэтэн, матассыыкылынан ойуур быыһынан аҕалан биэрбитэ. Оҕолорум Машенька, Васёк бар дьоннорун урукку кэми умнубакка, Улуу Өктөөп бырааһынньыгынан эҕэрдэлээн улахан киэҥ дууһалаахтарын, өйдөөхтөрүн өссө бигэргэттилэр. Таарыйа кыһыл Өктөөп кыыһа диэн туран олус тупсаҕайдык киэргэммит, барыта «Красный Октябрь» минньигэстэринэн туолбут корзинаны туттараннар, оҕолуу үөрдүм, кэнсиэрт кэнниттэн билэр-билбэт дьонум кэлэн эҕэрдэлээн, үтүөнү баҕаран сиргэ тирэммэт буола көттүм.

Бу курдук Мария уонна Василий Спиридоновтар салайааччылаах «Айыллаан» СКК Сунтаар киэҥ уораҕайыгар өтөрүнэн буолбатах кэрэ күнү бэлэхтээн сунтаардар сойбот сонуннара, кэрэ кэпсээннэрэ буолан дьол кыымын сүрэхтэргэ ыһаргыт үчүгэйиэн!!!

Хаартыскалары ааптар ыытта.