Булт

Биир саас кылгас кэмҥэ табаһыттары кытта олорбутум. Арай биирдэ балыктаан баран төннөн истим. Тумус хайалар икки ардыларыгар күөл бараа. Кыра буолан балачча дириҥ.

Сайын күөл тулатыгар от, араас сибэкки хойутуук үүнэр. Табалар ону сөбүлээн сииллэр. Оттон билигин саас эрэ буолла, хаар ууллар кэмэ. Бастакы сибэккилэр тахсыахтарыгар диэри бириэмэ өссө да баар. Кыратык күүтэ түһүөххэ эрэ наада. Күөл тулата хайыта ыстаммыттардаах. Мууһа сыыйа ууллар. Улахан сырата суох хас да ойбону аллараммын, бэйэм оҥостубут күөгүбүнэн балыктыы олордум. Мөлтөх балыксыппын билинэбин. Тулуурум суох. Биир ойбону кэтээн кыайан өр олорбоппун. Ойбонтон ойбоҥҥо хаама сылдьабын. Ардыгар муус хайа ыстаммытын эргийэ хаамабын. Ураанньык аттыбар сылдьар. Балыктыырбын кэтээн, кини эмиэ сөбүн сүрҕэлдьээтэ быһыылаах. Ардыгар хонууга тахсан тулатын кэрийбэхтиир. Кини биир дьарыктаах: кутуйахтааһын. Күн быһаҕаһа сүүрбэччэ дьарҕааны туттардым. Түһүлгэҕэ төннөргө быһаарынным. Балачча ыраах. Хас да чочумаас хайалары ааһыахтаахпын. Билигин табаһыттары кытта олоробун. Кинилэри кытта сэһэргэһэр интэриэһинэй. Чочумаас хайалар кэннилэриттэн халыҥ ойуур саҕаланна. Аттыларынан эриллэҕэс үрэх сүүрэр.

         Ураанньык ханна барбытын билиминэ хааллым. Өр сүттэ. Үөрэнэн хаалбыппын. Кини аттыбар сырыттаҕына, холкутуйабын, эрэх-турах сананабын. Биэрэстэ курдугу баран бараммын Ураанньык үрэрин иһиттим. Кини хайа тэллэҕэр хойуу ойуурдаах сиргэ үрэр. Тиэтэллик ыт үрэрин диэки бардым. Уҥа илиибинэн бэйэм да билбэппинэн карабиным маһын бэрэбиэркэлиирдии тутан көрдүм. Ураанньык тугу баҕарар үрүөн сөп. Баҕар, тайаҕы хаайбыта буолуо. Манна эһэ да кэлэр-барар. Ол эрээри чэпчэкитик, хайдах эрэ өрө көтөҕүллэн үрэр.

Миигин ыраахтан көрөн кутуругун оонньотто. Үрэрин тохтотто. Атаҕын аннын көрөр. Чугаһыыбын. Арай, доҕоор, ытым бөрө уйатын булбут. Атахтарын икки ардыгар туох эрэ кыракый мөчөкө хамсыыр. Дьалты куота сатыыр. Ураанньык ону илин атаҕынан бэйэтигэр тардар. Кини хайдах эрэ үөрбүт-көппүт чинчилээх.

Ыкса чугаһаан кэлэн баран, дьэ, туох буолбутун өйдөөтүм. Сэрэйдэххэ, бөрө оҕолоро күн уотугар сыламнаары таһырдьа тахсыбыттар. Ийэлэрэ бултуу барбыт быһыылаах. Ол кэмҥэ Ураанньык ойон тиийбит. Миэхэ биллэрээри, харса суох үрэн барбыт. Бөрө оҕотун өлөрөн кэбиспэтэх. Көннөрү оонньообут эрэ. Мин уйаны өҥөйөн көрдүм. Хараҥа. Туох эрэ хамсыыра биллэр. Хаһыалар да быһыылаах.

– Аҕал, Ураанньык, бөрө оҕотун. Төттөрү уйатыгар угуохха. Маладьыаскын! Бөрө уйатын хайдах булбуккун сөҕөбүн. Итинтиҥ эрэйдээх үлэ буолуо эбээт, – диэтим уонна инним диэки хааман бардым.

Уйаттан барыан баҕарбата. Ону быалааммын илдьэргэ күһэлинним. Табаһыттар бары Ураанньыгы үтүө тылынан хайҕаатылар. Дьиҥэ, кини оннук махталы ылыан ылбыта.

Ол кэнниттэн тоһуур оҥорбуппут. Хас да күннээх түүнү быһа бөрөнү кэтээбиппит. Иэдээн тахсыбытын сэрэйэн чугаһаатабата. Кини төннүбэттии барбыта дуу? Эбэтэр түгэн булан, биһиэхэ биллэрбэккэ эрэ кэлэн оҕолорун аһататалаан баран эмиэ барара эбитэ дуу? Ол биллибэт. Төһөтүн да иһин тыһы бөрө биһигиттэн куоппута. Биэс оҕону тыыннаахтыы ылбыппыт. Барыларын мөһөөччүккэ хаалаабыппыт. Сарсыныгар бөртөлүөт кэлэн табаһыттарга аһы-үөлү, почтаны аҕалбыта. Бөрө оҕолорун зоопаркаҕа биэрээриҥ диэн көрдөһөн куоракка ыыппыппыт.

– Билигин сэрэхтээх буоллахха сатанар. Тыһы бөрө итини бырастыы гыныа суоҕа. Хабырдык иэстэһиэҕэ, – диэн халлааҥҥа ыраатан эрэр бөртөлүөтү одуулаһа туран табаһыттартан хайалара эрэ тыл ыһыктыбыта.