Күн бастакы аҥарыгар Е.А.Борисов архыып-бибилэтиэкэтигэр улууспут дьаһалтатын, култууратын, Олоҥхо киинин үлэһиттэрэ, төрүт үгэстэрбитин өрө тутар, тарҕатар дьоммут-сэргэбит мустан Дьокуускайтан кэлбит ыалдьыттарбыт тылларын-өстөрүн сэргии иһиттибит.
Ол курдук, Эпос уонна искусство Арктическай киинин эпическэй нэһилиэстибэҕэ ордук суолталаах бырайыактарын отделын салайааччыта Евдокия Иванова бу киин үлэтин-хамнаһын кылгастык билиһиннэрдэ. Евдокия Николаевна бэйэтэ олоҕун 40-тан тахса сылын култуура эйгэтигэр анаабыт, өр кэмҥэ Гавриил Колесов аатынан Мэҥэ Хаҥаластааҕы Олоҥхо дьиэтин салайбыт киһи буоларын быһыытынан, төрүт эйгэни тэрийиигэ баай уопутуттан тахсыбыт көрүүлэрдээх, тус санаалаах бөҕө буоллаҕа. Кини төрүт култуураҕа өр сыллаах үлэтин түмүгүнэн оҥоһуллубут «»Өбүгэ ситимэ» диэн Мэҥэ Хаҥалас улууһун төрүт үгэскэ тирэҕирэр олоҕун оҥкула» диэн олус үчүгэй методичканы улууспут култуураҕа управлениетын начаалынньыгар Петр Гуляевка туттарда.
Оттон Эпос уонна искусство Арктическай киинин сүрүннүүр методиһа Василий Кривошапкин «Мыслить шире, лететь выше» диэн бу киин генеральнай дириэктэрэ, РФ, Саха АССР искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ Андрей Борисов ыстатыйатын ырытан, сахалыы быһааран-отоорон биэрдэ. Андрей Саввич саха култууратын сайдыытын, инникитин хайдах көрөрүн, туох санаалардааҕын иһиттибит.
Арктическай киин ордук суолталаах бырайыактарын отделын методиһа Саргылана Адамова өрөспүүбүлүкэбитигэр Олоҥхо биир кэлим систиэмэтэ хайдах, хаһан тэриллибитин, туох үлэ ыытыллыбытын, билигин туох үлэ ыытылларын олус интэриэһинэйдик, сиһилии кэпсээтэ. 2005 сыллаахха ЮНЕСКО Олоҥхону шедевр быһыытынан билиниэҕиттэн бу тула туох үлэ ыытыллыбытын, бэйэбит өрөспүүбүлүкэбит Ил Дарханын уурааҕыгар олоҕуран улуустарга Олоҥхо дьиэлэрэ тэриллэн, биир кэлим ситимнээхтик, утумнаахтык, таһаарыылаахтык үлэлээн эрэллэрин билиһиннэрдэ. Холобур, Казахстан, Узбекистан о.д.а. дойдуларга тиийэн сахабыт эпоһын, алгыһын, ырыатын-тойугун көрдөрбүттэрин-иһитиннэрбиттэрин, араас бэстибээллэри, стратегическай сессиялары тэрийбиттэрин сэһэргээтэ.
«Олоҥхоҕо үөрэтиллэ, сырдатылла илик тиэмэ олус элбэх, олоҥхобут олохпут туох баар салаатын бүтүннүү хабар улуу баайбыт буоларын өйдүөх тустаахпыт, аныгы олох тэтиминэн, сайдыылаах ньымаларынан ону кэнчээри ыччаппытыгар тиэрдиэхтээхпит, саха оҕото ыраастык сахалыы саҥарарын, сахалыы толкуйдуурун ситиһиэхтээхпит»,—диэтэ. Ону таһынан улуустарга геокултуурунай туризм сайыннарарга бары кыах баарын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ, идиэйэлэри киллэрдэ.
Салгыы күн иккис аҥарыгар И.Винокуров аатынан «Айылгы» норуот айымньытын дьиэтигэр Олоҥхо дьиэлэрин үлэлэрин хайысхата чопчу хайдах буолуохтааҕын илдьиритистилэр, бу үлэҕэ ханнык ньымалары, тиэхиньикэни туттарга, инникитин биир кэлим үлэни тэрийэргэ санаа атастастылар.
Наталья Сибирякова, ааптар хаартыската.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
