Уопсастыба

Саалаҕа өрөспүүбүлүкэ салайааччыларын, уопсастыбаннай хамсааһын актыбыыстарын кытары кэккэлэһэ  Арассыыйа дьоруойдара: Ил Түмэн дьокутаата Александр Колесов, Филипп Евсеев, Игорь Юргин, Анал байыаннай дьайыы бэтэрээннэрэ, үлэ бастыҥнара уордьаннарын-мэтээлэрин иилинэн кырылаһан олороллоро, сыанаҕа «1941 – 1945. Өйдөбүл бастионнара» диэн сурук итиэннэ «Дьоруойдар өлбөттөр – Арассыыйа хотторбот!» диэн сүгэ-балта тыллар көстөн тураллара хас биирдии киһи нохтолоох тойон сүрэҕэр киэн туттунуулаах санааны, ураты долгутуулаах быһыыны-майгыны үөскэтэллэр.

Өрөгөйдөөх тэрээһин Эстрада тыйаатырын уонна Нуучча судаарыстыбаннай драматическай тыйаатырын артыыстарын итиэннэ киин куорат үөрэҕин кыһаларын устудьуоннарын кэлэктииптэрин холбоһуктаах уус-уран дьүһүйүүлэринэн саҕаланна. Сыанаҕа саллаат тахсан, виолончельга оонньообутун кэнниттэн, уон икки киһилээх хуор хас да куолаһынан арахсан, сэрии уоттаах сылларыгар айыллан, күн бүгүн да уостан түспэккэ ылланар  «Хайыһар» диэн ырыаны толордо.

Салгыы диктордар чуор куоластарынан доҕуһуолланан, «Саллааттар марштарынан» пластическай композиция, онтон сэриигэ атаарыы хараастыылаах хартыыната, өстөөҕү утары атаакаҕа кимэн киирии көстүүлэрэ бииртэн биир солбуһан истилэр. Ол барыта тустаах муусуканан уонна араас өҥнөөх уоттарынан арыалланар буолан, көрөөччүгэ бэрт өйдөнүмтүөтүк итиэннэ долгутуулаахтык тиэрдилиннэ.

– «Өйдөбүл бастионнара» историко-патриотическай бырайыак чэрчитинэн, Саха сирин буойуннарыгар анаммыт өйдөбүнньүктэр Волгоград, Смоленскай, Псков, Калуга уонна Новгород уобаластарыгар тутуллуохтара, ол туһунан сөбүлэһиилэр номнуо ылылыннылар. Мамаай томторугар Сталинградтааҕы кыргыһыы дьоруойдарыгар анаммыт өйдөбүнньүк туруоруллуо, бу ытык сиргэ биһиги тыһыынчанан биир дойдулаахтарбыт, аҕаларбыт, эһэлэрбит, хос эһэлэрбит кыттыбыттара, – диэтэ Ил Дархан Айсен Николаев.

Бу өйдөбүнньүктэр 1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ ыҥырыллан барбыт, кыргыһыы хонуутугар олохторун толук уурбут, Кыайыы көтөллөнөн эргиллэн кэлбит итиэннэ тыылга хоһууннук үлэлээбит, эйэлээх олоҕу уһаммыт, норуот хаһаайыстыбатын чөлүгэр түһэрбит аҕа көлүөнэ дьоммут сырдык ааттарын кэриэстиир, үйэтитэр сыалтан, өрөспүүбүлүкэ олохтоохторо бэйэлэрин баҕа өттүлэринэн хомуйбут харчыларынан, атыннык эттэххэ, норуот үбүнэн оҥоһулларын туһунан тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.

Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии толоонугар охтубут 2263 саха буойуттарын испииһэгин «Кыайыы мөссүөнэ» бырайыакка киллэрэргэ анаан, Кыайыы түмэлигэр биэрэр туһунан Сибидиэтэлистибэни «Мин Арассыыйам — мин историям» мусуой комплекс дириэктэригэр, Арассыыйааҕы история уонна байыаннай-патриотическай түмэллэр ассоциацияларын чилиэнигэр Дмитрий Соловьевка туттарда.

– Бүгүн биһиги дьиҥнээх улуу дьыаланы – көлүөнэлэри, эрэгийиэннэри, бүтүн дойдуну ситимниир бырайыагы – саҕалаатыбыт. Биһиги өрүү өйдүүбүт уонна өйдүөхпүт Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ хорсуннук кыргыспыт саха буойуттарын, тыылга Кыайыыны уһансыбыт хоһуун үлэһит дьоммутун! – диэн диктор иһитиннэрдэ. Ол чахчытын бигэргэтэрдии, оҕолор хуордара «Солнечный круг» ырыаны ыллаан дьиэрэттэ.

Бу күн, бу бырайыак суолтатын туһунан «Биир ньыгыл Арассыыйа» бэлитиичэскэй баартыйа «Эдэр гвардия» диэн Бүтүн Арассыыйатаҕы уопсастыбаннай тэрилтэтин бэрэссэдээтэлэ Антон Демидов уонна онлайн-киэбинэн Кыайыы түмэлин дириэктэрэ Александр Школьник тоһоҕолоон бэлиэтээтилэр, өрөспүүбүлүкэ олохтоохторугар үйэтитии үлэтигэр ситиһиилэри баҕардылар.

Галина Матвеева, киин куорат олохтооҕо:

– Мин оҕом, Дьокуускай к. 35 №-дээх оскуолатын бэһис кылааһын үөрэнээччитэ   Далан Новиков Эдэр көрөөччү тыйаатырын иһинэн тэриллибит «Тускул» устуудьуйаҕа дьарыктанар. Устуудьуйа салайааччыта Вера Ефремова элбэх ырыаны, ол иһигэр Кыайыы 80 сылынан патриотическай ырыалары үөрэтэр. Бүгүн бары манна кэлэн, бу дьоһун суолталаах дьаһалга кыттар чиэскэ тигистилэр, «Солнечный круг» ырыаны толордулар. Онон төрөппүт быһыытынан олус долгуйдум, киэн тутуннум. Маннык тэрээһиннэргэ кыттыы улаатан эрэр оҕолорго иитэр-үөрэтэр суолтата сүҥкэн, эппиэтинэһэ улахан. Ийэ дойдубут көҥүлүн иһин кыа хааннарын тохпут хос эһэлэрбит уонна эһэлэрбит, холкуос ыарахан үлэтигэр бэйэлэрин харыстаммакка үлэлээбит-хамсаабыт хос эбэлэрбит, эбэлэрбит ааттара-суоллара умнуллуо суохтаах. Онуоха хас биирдиибит тус бэйэтин кылаатын киллэриэхтээх.

Хаартыскаҕа Галина Матвеева түһэриитэ