Уопсастыба

Куорат бастакы кийиитэ

Иркутскайга олорор Глотовтар кыргыттарын Вера, Надежда, Любовь диэн ааттаабыттара. Вера штукатур-маляр идэтин ылан тутууга үлэлээбитэ, оттон Иркутскайдааҕы геологический техникуму бүтэрбит Надя Амакинскай эспэдииссийэ 200 №-дээх баартыйатыгар ананан, хоту үлэлии барбыта. Биир идэлээҕэр, эмиэ геолог уолга, кэргэн тахсыбыта. Оҕотун аҕалан дьонугар хаалларбыта. Эһииигэр оҕотун ыла кэлэ сылдьан, алмаас көстүбүт сиригэр, саҥа куорат тутуллар, ыччат элбэх, миигин кытары барыс, үлэ көстүө диэн балтын Любаны ыҥырбыта.

Онон, 18 саастаах Люба Мирнэйгэ кэлбитэ. Ити 1956 с. этэ. Оччолорго куорат саҥа тутуллан эрэрэ, үгүстэр балааккаларга олороллоро, уопсай дьиэлэргэ хоһу бастатан туран кыра оҕолоохторго биэрэллэрэ. Кыыс эдьиийин ааҕы кытары биир хоско олорбута. Бастаан гидрологическай эспэдииссийэҕэ үлэлээбитэ, онтон экспериментальнай фабрикаҕа рентгент аппараатчицатынан ылыллыбыта. Хомсомуолга киирбитэ, саҥа куорат уопсастыбаннай олоҕор көхтөөхтүк кыттан испитэ. Биир улахан балаакка кулууп этэ, киэһэ аайы киинэ көрдөрөллөрө, өрөбүллэргэ үҥкүү тэриллэрэ. Кыыс аҕыйаҕа, уол элбэҕэ. Биир үҥкүү киэһэтигэр кыыс тутууга үлэлиир Анатолий Сальниковы кытары билсэн доҕордоспута. Эдэр дьон ыал буоларга быһаарынан, 1957 с. ыам ыйын 1 күнүгэр комсомольскай сыбаайбаны тэрийбитэрэ.

– Биһиги сыбаайбабыт Мирнэйгэ бастакы этэ, онон, мин бастакы кийииппин, Анатолий – бастакы күтүөт! Ол сыбаайбаҕа кыракый куорат олохтоохторо бука бары, ол иһигэр геологтар Юрий Хабардин, Григорий Фанштейн, Екатерина Елагина, Наталья Сарсадских сылдьыбыттара. Остуолбутун толору мас көтөрүн уонна таба этин, Иирэлээх балыгын буһаран уурбуппут, кыргыттар бурдук аһын астаабыттара. Шампанскай уонна вино диэн хантан кэлиэй? Тыыннаах испиири уулаабыппыт, – диэн ол ааспыт кэми Любовь Геронтьевна бу баардыы санаан олорон кэпсиир.

Сальниковтар 1958 сылтан «Мирныйдорстройга» үлэлээбиттэрэ. Анатолий Иванович 1980 с. олохтон барбытын кэннэ, Любовь Геронтьевна Мирнэйдээҕи ОРС-ка, онтон авиапуорка үлэлээбитэ. Бочуоттаах сынньаланҥа 67 сааһыгар тахсыбыта. Үлэтин уопсай ыстааһа 49 сыл.

Оҕолоро үһүөн Мирнэйгэ олороллор, тустаах үлэлээх-хамнастаах, ыал буолбут дьоһун дьоннор. Алта сиэн, икки хос сиэн күндү көмүс эбэлэрин үөрдэллэр. Күннэтэ билсэ тураллар, кэмиттэн кэмигэр кэлэн, хайдах олорорун көрөн-истэн, туох наадатынан көмөлөһөн бараллар.

Куораты тутуспут, саҥа куоракка бастакынан кийииттээбит, куорат үүнэрин-сайдарын туһугар олоҕун анаабыт бэтэрээн олоххо көҕүн ыһыктыбат. Бэтэрээннэр хамсааһыннарын чилиэнэ, улуус түмэлин уопсастыбаннай көмөлөһөөччүтэ. Ыччаттарга, оскуола оҕолоругар куорат хайдах төрүттэммитин, тутуллубутун туһунан сэһэргиир.

Сүрэҕэр иитийиэхтии сылдьыбыт иэйиитин уһугуннаран, 60 сааһыттан хоһоон суруйар. Ол хоһоонноругар дьолун буолбут тыйыс айылҕалаах хотугу дойдутун, тапталлаах Мирнэйин хоһуйар. Олохтоох мелодистар кини элбэх хоһоонугар ырыа айдылар. Онон, ытык кырдьаҕас Мирнэйгэ, Ленскэйгэ ыытыллар гитаранан ырыа бэстибээлигэр күндү ыалдьыт буолар.

– Таптал диэн тугун киһи барыта билэр. Бу хас сүрэх ахсын олохсуйбут нарын иэйии. Кини олус уйан, кэбирэх, күндү. Ону харыстааҥ уонна араҥаччылааҥ, таптааҥ уонна таптатыҥ. Таптыыр диэн, ол аата, олоҕу олоруу! – диир Любовь Геронтьевна Сальникова уонна Арассыыйа күнүнэн эҕэрдэлээн, хоһоонун ыытар.

ЯКУТИЯ

Спасибо, Якутия славная!
Ты мне подарила судьбу!
И в сердце и жизни, ты — главная!
Давно лишь тобой я живу.

Наш север завьюженный, снежный
На вечной стоит мерзлоте.
Богатства алмазов безбрежно
Рассыпаны в стылой руде.

Айхал, с ним Удачный и Мирный.
Как братья родные живут!
И голосом мощным, эфирным
Прославился в мире их труд!

Повсюду -- прекрасные люди!
И национальность не в счёт!
Их души мороз не остудит,
Их крылья познали полёт!

Испытано, много и пройдено.
Ушло что-то в небытие.
Якутия стала нам Родиной!
Мы любим всем сердцем её!

Хотим, чтобы стала ты краше!
И чтобы не знала невзгод!
Гордимся Якутией нашей
На древней земле Олонхо!

Хаартыскалар: Любовь Сальникова архыыбыттан