Уопсастыба

Алексей Еремеев дьоһун ыалдьыттарыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтэ 3 мөл кв км иэннээх сиринэн тайаан сытар, кыһынын уһун, бытарҕан тымныылаах дойду буоларын бэлиэтээтэ. Дьэ маннык тыйыс айылҕалаах сиргэ сахалар уонна хотугу омуктар сүөһүнү-сылгыны уонна табаны иитэн, бултаан, балыктаан, ураты култуураны, тылы-өһү үөскэтэн, ону сайыннаран, харааннаан илдьэ кэлбиттэрин кэпсээтэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтэ Татарстаан Өрөспүүбүлүкэтин кытары икки өрүттээх бииргэ үлэлээһини кэҥэтэргэ бэлэмин биллэрдэ. Төрүт омуктар тылларын-өстөрүн, култуураларын уонна эпическэй нэһилиэстибэлэрин харааннааһыҥҥа, салгыы сайыннарыыга туох үлэ ыытылларын туһунан сырдатта. Элбэх омук олорор өрөспүүбүлүкэтигэр бэйэ норуотун, устуоруйатын, тылын-өһүн, култууратын, духуобунай сыаннастарын ыччакка чөл хаалларыы ураты чорботуллар сорук буоларын эттэ. Бу үлэҕэ ураты оруолу Ил Дархан иһинэн тэриллибит Олоҥхо национальнай тэрийэр кэмитиэтин салайааччы, «Эпосы народов мира» диэн түүр тыллаах омуктар эпостарын хардарыта тылбаастааһын бырайыагын ааптара, Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Александр Жирков ыларын эттэ. 

-- Саха олоҥхото киһи аймах матырыйаалынайа суох нэһилиэстибэтин барҕа баайынан билиниллибитэ. Ил Дархан Айсен Николаев ыйааҕынан, сыллата сэттэ бастыҥ олоҥхоһукка, сэттэ оһуокайы таһаарааччыга, сэттэ тимир ууһугар ый аайы бэриллэр истипиэндийэ олохтонор. Бэл, кыра оҕолор кытары олоҥхолууллар. Икки сүрүн тылбыт, нуучча уонна саха тыллара, судаарыстыбаннай тыл быһыытынан туттуллалар. Ол эрээри, кэм-кэрдии хаамыытынан, саҥа технологиялар, смартфоннар үтүрүйэннэр, оҕолор төрөөбүт тылларыттан тэйэр кутталлара суох буолбатах. Ону учуоттаан, өрөспүүбүлүкэ креативнай индустриялара сахалыы тылынан контены оҥорорго үлэлииллэр. Инньэ гынан, оҕолорго уонна ыччаттарга анаан сахалыы мульткиинэлэр, уус-уран уонна билим-популярнай киинэлэр оҥоһуллаллар. Докумуоннар, сокуоннар икки судаарыстыбаннай тылларынан оҥоһуллаллар, – диэтэ спикер Алексей Еремеев.

Татарстаан Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай Сэбиэтин Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, Татарстаан Баһылыгын иһинэн үлэлиир Татаар уонна төрүт тыллар сайдыыларын хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлэ Марат Ахметов икки национальнай өрөспүүбүлүкэ өр сыллартан доҕордуу сыһыаннааҕын санатта, төрүт тылбытын харааннааһын боппуруостарыгар биир позицияны тутуһабыт диэтэ.

– Хас биирдии эрэгийиэн кэккэ уратылардаах да буоллар, толорор сорукпут биир: тыл бэлиитикэтин олоххо киллэриигэ алтыһан үлэлиибит, төрүт тылларбытын, култуурабытын, үгэстэрбитин уонна омук быһыытынан уратыларбытын харааннааһыҥҥа, салгыы сайыннарыыга хардарыта уопут атастаһабыт. Татарстааҥҥа 2 мөл. татаар олорор, үксүлэрэ ийэ тылларын билэллэр. Ити эрээри, татаар тыла төһө даҕаны иккис судаарыстыбаннай тыл буоллар, туттуллар эйгэтэ эмиэ кыарыыр. Ол иһин, эһиги уопуккутун билсэрбит наада. Ааспыт өттүгэр манна кэлэ сылдьыбыт биһиги дэлэгээссийэлэрбит эһиги өрөспүүбүлүкэҕит туһунан үчүгэй өйдөбүллээхтэр, төрүт култуураҕытын, эпоскытын, Ыһыаххытын илдьэ сылдьаргытын хайҕыыллар. Бу сырыыга биһиги эһиги култуураҕытын, иитии-үөрэтии тиһигин, күннээҕи олоҕу-дьаһаҕы төһө кыалларынан билсэ сатыахпыт, – диэтэ дэлэгээссийэ салайааччыта Марат Ахметов.

Бу туһунан Ил Түмэн пресс-сулууспата суруйар.

Хаартыска: Василий Кононов.