Отчуоттуур мунньах улуус кииниттэн аҕыс көс ыраах сытар Уолбут нэһилиэгиттэн саҕаланан, иллэрээ күн уонна бэҕэһээ Абый уонна Кэбэргэнэ нэһилиэктэригэр ыытылынна. Олохтоохтор Бырабыыталыстыба ыыппыт үлэтин-хамнаһын биһирииллэрин биллэрдилэр итиэннэ дьокутааттары, тустаах министиэристибэлэр, биэдэмистибэлэр бэрэстэбиитэллэрин кытары атах тэпсэн олорон кэпсэттилэр, кинилэри сүрүннээн суол-иис кыһалҕата, сылгыга анаан эбиэһи аҕалтарыы, биэҕэ көрүллэр субсидия кээмэйэ намыһаҕа уо.д.а. долгутарын биллэрдилэр. Быһаарыыны эрэйэр кыһалҕалаах бопуруостарын ыйытан, толору хардалары ыллылар.
Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин Сүөһү иитиитин салаатын, племенной үлэни, кэпэрээссийэни уонна бааһынай хамсааһыны сайыннарыы департаменын салайааччытын солбуйааччы, биология билимин хандьыдаата Галина Осипова тыа хаһаайыстыбатын хайысхатынан иһитиннэрии оҥордо, ыйытыыларга хоруйдаата. Уолбукка ынах сүөһүнү иитэр, Абыйга уонна Кэбэргэнэҕэ сылгыны иитэр бааһынай хаһаайыстыбаларыгар сылдьан, күннээҕи үлэни-хамнаһы билистэ, Абыйдааҕы агрооскуолаҕа Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин Грамотатын туттарда.
– Уолбукка Анна Федорова салайар бааһынай хаһаайыстыба 4 ыанар ынах, төбөлөөҕүнэн барыта уонтан тахса сүөһү кыстаан турар. Биир ынах синньээбит. Сүөһүлэрэ симменталь боруодалар, ону таhынан холмогор сүөһүнү үүттээх диэн эмиэ биhирээн иитэр. Үүтэ, сүөгэйэ нэһилиэнньэҕэ атыыга хамаҕатык барар эбит. Манна даҕатан эттэххэ, 150-тан тахса киhилээх нэһилиэккэ барыта 26 ынах баар, онон үрүҥ ас кырыымчыга өйдөнөр. Анна Михайловна саамай кыһалҕата үчүгэй атыыр оҕус суоҕа буоларын этэр, ону хантан, хайдах, төһө сыанаҕа ылыахха сөбүн ыйытан сүбэлэттэ.
Абый улууһугар ааспыт сылы кытары тэҥнээтэххэ, ыанар ынах уонна сылгы ахсаана эбиллибит. Ол курдук, бас билии көрүҥүттэн тутулуга суох улуус үрдүнэн быйыл 410 ынах сүөһү, ол иһигэр 205 ынах уонна 1299 сылгы кыстатыллан турар. Былырыын баччаларга 416 хороҕор муостаах, ол иһигэр 201 ынах уонна 1223 сыспай сиэллээх баарын ыстатыстыка чахчыта бигэргэтэр. Ити истэргэ төһө да сэмэй сыыппара буоллар, уһук хоту дойдуга улахан сыранан ситиһиллэрин өйдүүр сиэрдээх. Маны сэргэ 853 таба баар, бу иннинээҕи сылга 825 табалаахтара. Ааспыт сылга 212 тугуту ылан, төрүөх дьыалабыай тахсыытын 58 % ситиспиттэр, 2023 сыллаахха бу көрдөрүү 45 % этэ. «Абый» кэпэрэтиип табатын ахсаанын элбэтэргэ үлэлиирэ хайҕанар, -- диэн министиэристибэ эппиэттээх үлэһитэ төлөпүөнүнэн иһитиннэрдэ.
Хаартыскалары Галина Осипова ыытта
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
