Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин миниистирэ Артём Александров сүбэ мунньаҕы арыйарыгар, ааһан эрэр сылга судаарыстыба көмөтүгэр тирэҕирэн, үтүө суобастаах үлэлэринэн үрдүк үүнүүнү ылары ситиспит сир уустарыгар махтанарын биллэрдэ. Ил Дархан Айсен Николаев 2030 сылга диэри туһуламмыт стратегическай Ыйааҕын чэрчитинэн, ыһыы сирин иэнэ сыллата кэҥэтиллэрин эттэ. Ол курдук, бу ининээҕи 2024 сылга тэҥнээтэххэ, бааһына иэнэ 4,2 тыһыынча гектарынан (7,7 %-ынан) кэҥэтиллэн, ыһыы үлэтэ барыта барыта 59 тыһыынча гектарга ыытыллыбыт. Баалабайынан, 14,99 тыһыынча туонна бурдук быһыллан, былаан 123 % толоруллубут. 2024 сыллаах көрдөрүүгэ тэҥнээтэххэ, бу 54,1 %-ынан үрдүк. Хас гектар ахсыттан ортотунан 13,7 сэнтиниэр үүнүү кэлбит. Кэккэ хаһаайыстыбалар, оройуоннаммыт, олохтоох сиэмэни туһананнар, биир гектартан 30 сэнтиниэргэ тиийэ үүнүүнү хомуйбуттар. Бу – кэлиҥҥи 15 сылга ситиһиллэ илик кирбии буоларын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
Ону таһынан 73,3 тыһыынча туонна «иккис килиэп» дэнэр аһылыкпыт, хортуоппуй, хостоммут итиэннэ 29,6 тыһыынча туонна оҕуруот аһа хомуллубут. 2024 сыллаах көрдөрүү 14,3 %-ынан тупсарыллыбыт, былаан толоруллубут. Оттооһуҥҥа төһө даҕаны уустуктар үөскээбиттэрин үрдүнэн, 413 тыһыынча туонна от оттоммут. Итинэн оттооһун былаана 97 %-ынан толоруллубут итиэннэ ааспыт сыллаах кыстыктан ордубут кур оту эбэн, кыстыыр от толору хааччыллыбыт. Сүөһү сүмэһиннээх аһылыгын, сиилэһи уонна сенаһы, бэлэмнээһин сорудаҕа туһааннааҕынан 127 %-ынан, 110 %-ынан куоһарыллыбыт.
Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин миниистирин солбуйааччы Сахаяна Павлова саҥа сылга туруоруллар соруктары билиһиннэрдэ.
– Чугастааҕы сылларга биһиги өрөспүүбүлүкэҕэ сүөһү аһылыгын бэлэмнээһин тутулун төрдүттэн уларытыах тустаахпыт. 2030 сылга диэри үүнүүнү бааһынаттан ылан, сүөһү сүмэһиннээх аһылыгын бэлэмнээһини элбэтиэхтээхпит. Оччотугар эрэ айылҕа хаппырыыһыттан тутулуктаныахпыт уонна ходуһа тугу биэрэринэн муҥурданыахпыт суоҕа. Тыа хаһаайыстыбатын үлэтин көдьүүһүн үрдэтиэхпит. Күн бүгүн сүөһүбүтүн кыстатар аһылыкпыт 9 %-на эрэ сүмэһиннээх, дьэ маны 2030 сылга диэри аччаабыта 13 %-ҥа диэри тиэрдэргэ соруктанабыт, – диэтэ. Бастыҥ хаһаайыстыбалар сүөһү сүмэһиннээх аһылыгын элбэҕи бэлэмнээннэр, сыл устатыгар хас биирдии ынахтарын ахсыттан 4-4,5 тыһыынча киилэ үүтү ыылларын холобурдаата. Онон билигин сүрүн чорботуллар соругунан үүнүүнү бааһынаттан ылан, ас-үөл хаачыстыбатын тупсарыы буоларын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
Салгыы министиэристибэ Сиртэн үүнээйини ылыы, сири оҥоруу уонна мелиорация салааларын сайыннарыы департаменын салайааччы Вячеслав Гаврильев 2026 сылга үбүлээһин хайдах оҥоһулларын, бу департамент сүрүн исписэлииһэ Евдокия Ущницкая ыһыы сиэмэтин пуондатын туругун туһунан иһитиннэрдилэр. «Мелиорация управлениета» СБТ салайааччыта Дмитрий Махаров 2035 сылга диэри мелиорация кэнсиэпсийэтин билиһиннэрдэ.
«Россельхозкиин» ФСБТ салаатын салайааччы Агнесса Данилова сиэмэ хаачыстыбатын хайдах быһаарар туһунан сүбэлээтэ, «Саха Өрөспүүбүлүкэтин сири оҥорууга сулууспата» СБТ салайааччытын солбуйааччы Александра Алексева хаһаайыстыбалар ыһыыга туһанар суортарын ырытта. ТХНЧИ учуонайдара оройуоннаммыт суортар, сүөһү аһылыгын тэрийии көдьүүһүн үрдэтии туһунан иһитинэриилэри оҥордулар. Сүбэ мунньах кыттыылаахтара санааны атастаһыыга көхтөөтүк кытыннылар, туруоруллар соругу биһирииллэрин эттилэр, ону олоххо киллэрэргэ бэлэмнэрин биллэрдилэр.
Хаартыскаҕа Анна Стручкова түһэриитэ.
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
