Община табаһыттара Евгений Захаров, Иннокентий Кривошапкин уонна Андрей Захаров тыһы табалары үөртэн арааран Ховтэн үрэххэ таһаардылар. Бу урут-уруккаттан табалар бэйэлэрэ сөбүлээн тохтуур сирдэрэ. Манна төрүөххэ-ууһуохха сөптөөх, тыал үрбэт хотоол сир буоларын таба таайаллар быһыылаах. Атыырдары уонна икки саастаахтары дьиэ табаларын кытта Эндыбалчан уонна Аранасандьа диэн сиргэ үүрбүттэрэ.

«Быйыл табаларбыт хойутаан сүүлэ киирэн, тугуттар төрөөһүннэрэ эмиэ тардылынна диэн ыстаада табаһыта Иннокентий Кривошапкин кэпсиир: “Бу күннэргэ бөрө буулаан, ыстаада табатын дэлби аймаата, дьиэ табаларын ыһан кэбистэ. Таба төрөөн саҕалаата да, бостууктар солбуйса сылдьан күнүстэри-түүннэри ырааппакка, манабылга сылдьаллар. Адьырҕа кыыллартан көмүскүүр туһуттан үөрү биир да чаас харах далыттан таһаарар табыллыбат. Сиэгэн, саһыл, бөрө, тыҥырахтаах көтөрдөр – бары кутталлаахтар. Көрүүтэ-харайыыта суох хаалбыт тугуту бэл суор-тураах тоҥсуйан өлөрүөн сөп. Тыһы таба туора киһи, кыыл сытын ыллаҕына, оҕотун быраҕан барар адьынаттаах. Саамай кутталлаах кыыл – тыатааҕы буолар. Арҕахтан тахсыбыт аччык кэмигэр чаас иһигэр көрбүт тугутун барытын тутан, өрөһөлүү мунньан хаһаанар идэлээх”.

Иннокентий Петрович 41 саастаах. Кыра эрдэҕиттэн табаһыттары кытта Хяйэмчэн, Чора, Масака, Мукалкан, Хярдьак, Чочумбал диэн Кривошапкиннар, Захаровтар төрүт сирдэринэн көһө сылдьара. Кини этэринэн, Ньонтомо диэн сиргэ өбүгэлэрэ – биллэр ойууттар көмүллэ сыталлар. Кинилэр баччааҥҥа диэри сирдэрин-уоттарын, дьоннорун-сэргэлэрин араҥыччылыы сылдьаллар. Оннооҕор ойуурга баар томторго «hавди чукучални» диэн ойуун тайахтара маска билиҥҥээҥҥэ диэри өйөнөн тураллар. Ким да ону тыыппат, бу туһунан улаханнык саҥарбат диир.

«90-сс сылларга 70-90 төбө таба сүтэрэ ыксаллаах быһыыга-майгыга тэҥнэһэрэ. Кэлиҥҥи сылларга 200-300 төбө тиийбэтэ нуорма курдук буолла. Тоҕо маннык таҥнары түһүү барда диэн сөҕөбүн.  Бу ыйытыыга төрүөт көрдүү сатыыбыт да, табаларбыт сураҕа суох сүтэллэр. Бүтүн ыстаада! Табаһыттар үөрү көрбөттөр диир сыыһа. Бөрөлөр да 300 төбөнү тардаллара саарбах. Бостууктар да оччону туттубаттар. Ким эмэ уоран илдьиэҕин барыта ытыс үрдүгэр – көстөн турар”, - диэн мунаарар ыстаада саастаах табаһыта Степан Лавров.

«Билигин нормативы тутуһуу кытаанахтык ирдэнэр. Аҕыйах төбөлөөх ыстаадаҕа бостууктар ахсааннара эмиэ аҕыйах буолуохтаах. Ол эрээри толкуйдаан да көрдөххө, 200-300 төбөнү икки эрэ бостуук хайдах да тутар кыаҕа суох. Кыра үөрү көрөр-истэр уустук: табалар онно-манна тарҕанан, ыһыллан хаалаллар, сүтэллэр. Оттон улахан үөрү хонтуруоллуур быдан судургу – маннык үөр тэтимэ бытаан, табаҥ ыраата барбат, төрдө-төбөтө көстөр, инники сылдьааччыларынан сирдэтэн, үөрү салайар табыгастаах. Маны таһынан, кыра үөр куһаҕаннык ууһуур”, - диэн уопуттаах табаһыттар санааларын үллэстэллэр.

«Табаһыттарга сөптөөх усулуобуйаны тэриллиэхтээх. Биир үөргэ кыччаабыта 4 бостуук баар буолуохтаах. Бэйэ-бэйэни солбуйса сылдьан үлэлиир таһаарыылаах буолуо этэ. Уруккута биһигини кытта үс уопуттаах табаһыт, түөрт ыччат сылдьыһааччы. Икки сменанан үлэлээччибит, кырдьаҕастарбыт, оскуола оҕолоро көмөлөһөөччүлэр. Билигин баара-суоҕа биир-икки бостуук уоннааҕылар дуогабарынан үлэлээччи дьон. Сайын буоллаҕына хайдах бүтүн үөрү туталлара буолла?

Табаларбыт Кунтокэндьэ диэн сиргэ төрүүллэр. Онно табаһыттар түһүлгэлэрэ баар. Бэс ыйын саҥата бырдах түһүөр диэри туох баар табаларбытын бииргэ мунньан, сайыҥҥы сирдэрбитинэн көһө сылдьабыт. Түүннэри-күнүстэри солбуйса сылдьан дьуһуурустубалыыбыт. Дьолго, сайыҥҥы сынньалаҥнарыгар кэлбит устудьуоннар, оскуола оҕолоро көмөлөһөөччүлэр. Сүрүн сааскы кыһалҕабыт диэн хайа кыалларынан элбэх тугуту ылар, харыстыыр сыаллаахпыт.

Сайынын табалары бырдах уонна некробактериоз ыарыы сордуур. Куйааска табалар биир сиргэ эргийэ сылдьаллар, уулата уонна аһата үүрэргэ күһэллэҕин. Күнүһүн олус куйаарар, оттон түүнүн тымныы. Бу кэмҥэ табалар элбэхтэ ыарытыйаллар.

Халаан уута – туспа кыһалҕа. Уу эмискэччи кэлэр - хайа өрүстэрэ уодаһыннаахтар».

Табаһыттар кыһалҕалара итинэн эрэ бүппэт, сыл устата өрө мөхсө, куруук түбүгүрэ сылдьар дьылҕалаах дьон буоллахтара.