Коронавирус пандемията туран, дьон биир күн куоластыыр учаастакка кэлэн тоҕуоруспатын туһуттан куоластааһыҥҥа сэттэ күнү анаабыттара. Ол эрээри, дьон үгүс өттө  от ыйын 1 күнүгэр гражданскай иэстэрин толордулар. Бу күн киэһэтигэр Арассыыйа үрдүнэн хайдах куоластаабыттара биллибитэ.  

Кылгас ыспыраапка

Дойду Төрүт сокуонугар уларытыыны киллэрэр уолдьаспытын туһунан РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин тохсунньу 15 күнүгэр Федеральнай мунньахха Анал этиитигэр бэлиэтээбитэ. Биэс күн кэнниттэн кини Госдумаҕа “Публичнай былааһы тэрийии боппуруостарын бэрээдэктээһини саҥардыы туһунан” сокуон барылын киллэрбитэ. Сокуон барыла Төрүт сокуон 22 баһыгар киирэр көннөрүүлэрин туһунан буолбута. Бу боппуруоһу ырытыы кэмигэр сокуон барылыгар 400 уларытыыны киллэрбиттэрэ. Кулун тутар 15 күнүгэр ол уларытыылар үгүс өттүн Госдума дьокутааттара өйөөбүттэрэ. Федерация Сэбиэтэ кулун тутар 14 күнүгэр уларытыыны киллэрэр иһин куоластаабыта. Бэрэсидьиэн сокуон барылыгар илии баттаабыта. Куоластааһын күнүн муус устар ыйыгар ыытар туһунан быһаарбыттара. Ол эрээри, пандемиянан сылтаан куоластааһыны от ыйын 1 күнүгэр көһөрбүттэрэ.

Бэлиэ түгэннэр

От ыйын 1 күнүгэр саамай эрдэ Уһук Илиннээҕи регионнар куоластыыр учаастактара аһыллан үлэлээбиттэрэ, оттон куоластааһын  саамай хойутаан Калининградскай уобаласка түмүктэммит. РФ Быыбардыыр хамыыһыйатын киинэ биллэрбитинэн дойду үрдүнэн быыбардыыр саастаах дьонтон 65 %-на куоластаабыт.

От ыйын 2 күнүгэр сарсыарда 7 чааска 99,9% боротокуол  көрүллүбүт. Төрүт сокуоҥҥа уларытыыны киллэрии иһин 77, 93% киһи куоластаабыт, 21,26 % куоластааччы утарбыт.

Куоластааһыны Арассыыйа субъектарын 85 куоластыыр хамыыһыйата, 2869 территориальнай уонна 96,5 тыһыынча учаастактааҕы хамыыһыйалар тэрийбиттэр.

Куоластааһын ыытыллыбыт алта күнүн устата Киин быыбардыыр хамыыһыйа оробуочай бөлөҕүн суһаллык ыҥыран мунньахтыыр курдук улахан кэһии тахсыбатах. Уопсайа, биэс суолтата суох өйдөммөт түгэн буолбут. Кэтээн көрөөччүлэр куоластааһын процедуратыгар боппуруостаах буоланнар куоластыыр дьааһыктары аһа сылдьыбыттар. 96 тыһ. куоластыыр учаастакка биэс эрэ  өйдөммөт түгэн тахсыбыта куһаҕан көрдөрүү буолбатах диэн Киин быыбардыыр хамыыһыйа быһаарбыт.

Саамай көхтөөхтүк Чечняҕа, Тываҕа, Карачаево-Черкесияҕа, Дагестаҥҥа, Башкирияҕа, Кемеровскай уонна Брянскай уобаластарга куоластаабыттар. Бу регионнарга Москва бириэмэтинэн 16 ч. нэһилиэнньэ 80 %-на куоластаабыт.

От ыйын 1 күнүгэр РФ Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин 10 чаас 57 мүнүүтэҕэ Арассыыйа наукатын академиятыгар баар учаастакка кэлэн куоластаабыта. Пааспарын көрдөрбүтүн кэннэ хамыыһыйа чилиэнэ кинини анал испииһэккэ бэлиэтээбит. Дойду баһылыга бүлүтүөнүн дьааһыкка укпутун кэннэ киниэхэ куоластааччыларга барыларыгар бэриллэр уруучукалаах, значоктаах, браслеттаах, халандаардаах уонна “Миллион призов” бырагыраама билиэттээх нобуору биэрбиттэр.

Куоластааһын Москва бириэмэтинэн 21 ч. түмүктэммит. Саамай бүтэһик Калининградскай уобаласка куоластыыр учаастактар сабыллыбыттар. 

Бэс ыйын 25 күнүттэн от ыйын 1 күнүгэр диэри киһи бэйэтигэр табыгастаах ньыманан куоластыырга кыах бэриллибитэ. Куоластыыр учаастакка кэлэн, хамыыһыйа үлэһиттэрин дьиэҕэ ыҥырар кыах бэриллибитэ. Маны таһынан Москва уонна Нижегородскай уобалас олохтоохторо судаарыстыбаннай өҥө порталын көмөтүнэн онлайн куоластаатылар.

Онлайн куоластааһынынан Москваҕа Төрүт сокуоҥҥа уларытыы киллэрии иһин 65,25 % куолас киирбит,  37,67 %-на утарбыт. Нижегородскай уобаласка уларытыы иһин 59,69 % киһи куоластаабыт, 40,31 % киһи утарбыт.

От ыйын 2 күнүнээҕи чахчыларынан, Москваҕа Төрүт сокуоҥҥа уларытыы иһин 65,25 %  куоластаабыттар, Санкт-Петербурга 77,66 % куолас биэриллибит.

РФ Төрүт сокуонугар уларытыылары киллэриини утарааччы регионунан Ненецкэй автономнай уокурук буолбут. Боротокуолтан 90 %-нын көрбүттэрин кэннэ 44,42 % киһи уларытыы иһин, онтон 54,57 % киһи утары куоластаабыттар.

 РФ Уопсастыбаннай палаататын чахчыларынан, куоластааһыҥҥа 526 548  киһи кэтээн көрөөччү быһыытынан кыттыбыт. 

Тас дойдуларга баар РФ олохтоохторо куоластыылларыгар кыраныысса таһыгар 250   учаастак анаан-минээн үлэлээбит.

РФ Киин быыбардыыр хамыыһыйата иһитиннэрбитинэн, Төрүт сокуоҥҥа уларытыыны киллэрии иһин саамай элбэх куолас Чечня уонна Тыва өрөспүүбүлүкэлэригэр киирбит, куоластааччы 93 %-на өйөөбүт.  Соҕуруу уонна Хотугу-Кавказскай федеральнай уокурукка уларытыы иһин 70 % куолас киирбит.

Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурук регионнарыгар биир бастакынан куоластыыр күн түмүктэммитэ.

Ыалыы олорор регионнарбыт хайдах куоластаабыттарый?

РФ Төрүт суокуонугар уларытыы киллэрии иһин

Саха өрөспүүбүлүкэтэ – 58%

Амурскай уобалас –  70%

Еврейскэй автономнай уокурук – 72%

Бурятия өрөспүүбүлүкэтэ – 70%

Забайкальскай кыраай – 74%

Камчатскай кыраай – 61%

Магаданскай уобалас – 62%

Приморскай кыраай – 78%

Cахалинскай уобалас – 74%

Хабаровскай кыраай – 62%

Чукотскайдааҕы автономнай уокурук – 80%