Издательский дом Редакция Подписка
Погода в Якутске: . -15 oC
КУРС ЦБ: $ 83,18 | € 96,25

Сүрүн сонуннар

Бүгүҥҥү сонуннар

Бэлиитикэ

Олохтоох салайыныы реформата

Саха Сирин парламена федеральнай бэбиэскэнэн улахан үлэни ыытта. Олохтоох салайыныыга киирэр киэҥ хабааннаах уларыйыылары, 33 №-дээх федеральнай сокуону дьүүллэһэргэ дьокутааттар хас да сыл үлэлээтилэр. Бастакы көрүүнэн куоракка уонна тыа сиригэр олохтоох…
03.10.26 10:04

Экэниэмикэ

Хоту табаары тиэрдэргэ экипааһа суох тиэхиньикэни үөрэтиэхтэрэ

Бу нэдиэлэҕэ СӨ Аартыка сайдыытыгар уонна хотугу норуоттар дьыалаларыгар министиэристибэ иһинэн биэдэмистибэ икки ардынааҕы оробуочай мунньаҕар Саха Сирин уонна Иркутскай уобалас былааһын уорганнарын, Атыы-эргиэн бырамыысыланнай балаататын бэрэстэбиитэллэрэ,…
17.09.26 10:22

Уопсастыба

Култуура

Кэрэни дьүһүйэр ырыа кэхтибэт, кырдьыбат...

Ыам ыйын сайыҥҥылыы намыын, уйгу-быйаҥ илгэлээх ылааҥы киэһэтигэр Хатас “Тускул” култуура киинин уораҕайыгар ырыаны таптааччылар, санаа сырдык иэйиитин ырыанан тиэрдээччилэр, ырыаны айааччылар муһуннулар.
28.05.26 20:02

Түһүлгэ

Бэс ыйын саамай уһун күннэрэ, үрүҥ түүннэрэ

Сандаарыйа тыкпыт сайар күн сайаҕас тыына, окко түспүт ойор күн көөчүктүүр күлүмэ бэс ыйын бэтиэхэтин бэлэхтээтэ, сайыммыт саҕаламмытын биллэрдэ. Сыыйа-баайа сытыырхатан, сэргэхситэн, улам-улам минньитэн, уларытан-тэлэритэн үрүҥ түүнү күүлэйдэтиэ, торҕо күөҕү…
04.06.26 10:59

Куобах кээнчэ

Маарыйа бүгүн кыыһыгар күүлэйдии барыахтаах. Хаһан да буоларын курдук туох эмит…
20.04.26 09:04

Тыа сирэ

Соморсуҥҥа – Механизатордар күрэхтэрэ

Муус устар 11 күнүгэр Амма улууһун Соморсун нэһилиэгин Элэһин бааһынатыгар улуустааҕы Механизатор күнэ үһүс төгүлүн үрдүк таһымнаахтык ыытылынна. Тыа сирин туруу үлэһиттэрин күрэхтэрин үөрүүлээх аһыллыытыгар эҕэрдэ тылларын Ил Түмэн дьокутаата, парламент…
14.04.26 20:52

Дойдуга бэриниилээх буолуу сыла

Анал байыаннай дьайыыга көмө сылы эргиччи оҥоһулунна

2025 сылга Саха сириттэн төрүттээх анал байыаннай дьайыыга кытта сылдьар биир дойдулаахтарбыт 150 тырааныспары көмө быһыытынан туттулар. Уопсайа 200 туонна гуманитарнай көмө тиэрдилиннэ. Бу туһунан Донбасска көмөнү оҥорор Хотугулуу-Илиҥҥи пуонда уонна “Вместе…
24.12.25 17:42

Устуоруйа

Устуоруйа

Бөрөлөөх күүлэтин кистэлэҥэ

Сахалар быдан үйэлэр түгэхтэриттэн бөҕөргөтүүлээх күүлэлээхтэрин туһунан үһү - бадах үһүйээннэргэ ахтыллар. Сорох биллэр үөрэхтээхтэр ол иһигэр, А.П.Окладников “Якутские “острожки” упоминаются казаками уже с 1633 г., ...конструкция ее в основе резко…
12.03.26 17:20
Устуоруйа

Буккуурдаах Буобура суола

Өлүөнэ кытылын баһылааһын нуучча кэлиэн быдан инниттэн, Кытайы кытта күндү түүлээҕинэн…
06.02.26 09:27
Устуоруйа

Эргэ каарта кистэлэҥэ

Устуоруйаҕа биллэринэн “Чертеж Сибирской земли” дэнэр Сибиир бастакы каартатын Тобольскай…
26.12.25 13:32

2021 сыл муус устар 30 күнүгэр СӨ Ил Дархана Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар гражданнар социальнай бырааптарын мэктиэлэрин, дьиэ кэргэн уонна оҕо саас боппуруостарын, үөрэҕи уонна доруобуйа харыстабылын хааччыйар көннөрүүлэри уонна эбиилэри киллэрэр туһунан конституционнай сокуон барылын оҥорон Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньаҕын көрүүтүгэр киллэрдэ.

2021 сыл муус устар 30 күнүгэр СӨ Ил Дархана Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар гражданнар социальнай бырааптарын мэктиэлэрин, дьиэ кэргэн уонна оҕо саас боппуруостарын, үөрэҕи уонна доруобуйа харыстабылын хааччыйар көннөрүүлэри уонна эбиилэри киллэрэр туһунан конституционнай сокуон барылын оҥорон Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньаҕын көрүүтүгэр киллэрдэ.

Маны сэргэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар Арассыыйа Федерациятын иһигэр аһаҕас былаас биир систиэмэлээҕин туһунан балаһыанньаны киллэрэргэ этии киирдэ. Аһаҕас былаас иһигэр олохтоох бэйэни салайыныы уорганнара уонна судаарыстыбаннай былаас уорганнара киирэллэр.

“Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар уларытыылары уонна эбиилэри киллэрии туһунан” Саха Өрөспүүбүлүкэтин конституционнай сокуонун барыла 2020 сыл кулун тутар 14 күнүгэр ылылыллыбыт “Аһаҕас былаас тэриллиитин кэккэ боппуруостарын уонна үлэтин хонтуруолун тупсаран биэрии туһунан” РФ Төрүт сокуонугар киирбит 1-ФКЗ №-дээх көннөрүүгэ олоҕуран оҥоһулунна.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар киирэр уларытыылар гражданнар социальнай бырааптарын мэктиэлэригэр, дьиэ кэргэн уонна оҕо саас боппуруостарыгар, үөрэххэ уонна доруобуйа харыстабылыгар туһаайыллаллар. Ону таһынан, сокуонунан көрүллэр боломуочуйалары көдьүүстээхтик толорорго, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар РФ иһигэр аһаҕас былаас биир систиэмэлээҕин туһунан балаһыанньаны бигэргэтэллэр. Аһаҕас былаас иһигэр олохтоох бэйэни салайыныы уорганнара уонна судаарыстыбаннай былаас уорганнара киирэллэр.

“Саха Өрөспүүбүлүкэтин конституционнай сокуонун ылыллыытын бэрээдэгин туһунан” конституционнай сокуон “Саха Өрөспүүбүүлүкэтин Төрүт сокуонугар уларытыылары уонна эбиилэри киллэрии туһунан” 4-с ыстатыйатыгар этиллэринэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар киириэхтээх уларытыылар уонна эбиилэр Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньаҕар көрүллэн бигэргэтиллиэхтэрин иннинэ иһитиннэриилэри киэҥник тарҕатар сириэстибэлэргэ булгуччу бэчээттэниэхтээхтэр уонна уопсастыбаннай дьүүллэһиилэри ааһыахтаахтар.

“Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт сокуонугар уларытыылары уонна көннөрүүлэри киллэрии туһунан” конституционнай сокуон барыла Саха Өрөспүүбүлүкэтин куораттарын уокуруктарын уонна муниципальнай оройуоннарын быыбарданар уорганнарын бэрэссэдээтэллэригэр миэстэтигэр дьүүллэһиини уонна этиилэри хомуйууну тэрийэллэригэр ыытылынна.

Уопсастыбаннай дьүүллэһиилэр түмүктэринэн Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньаҕын судаарыстыбаннай тутууга уонна сокуону оҥорууга сис кэмитиэтин кэҥэтиллибит мунньаҕар аһаҕас истиилэр буолуохтара.


Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньаҕа конституционнай сокуон барылын уопсастыбаннай дьүүллэһиитигэр ыҥырар. Сокуон барылын уонна докумуоннары кытта сыһыарыылартан билсиэххитин сөп.

Сыһыарыылар:

{KomentoDisable}
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0